Thỏa thuận tăng lương của Samsung xoa dịu lo ngại về gián đoạn nguồn cung chip toàn cầu

Samsung Electronics - nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới - và công đoàn lớn nhất của doanh nghiệp này ngày 21/5 đã đạt được thỏa thuận tiền lương vào phút chót, qua đó xoa dịu lo ngại về nguy cơ tác động tiêu cực tới nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Hàn Quốc cũng như khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu.

Theo Phóng viên TTXVN tại Seoul, giới quan sát ngành công nghiệp Hàn Quốc nhận định thỏa thuận sơ bộ này phản ánh mức độ cấp bách ngày càng lớn của cả người lao động và ban lãnh đạo Samsung trước nguy cơ thiệt hại kinh tế nghiêm trọng nếu cuộc đình công toàn diện, dự kiến diễn ra vào ngày 21/5, xảy ra. Một số ước tính cho rằng thiệt hại có thể lên tới 100.000 tỷ won (khoảng 66,7 tỷ USD).

Bế tắc giữa công đoàn và ban quản lý Samsung đã kéo dài từ cuối năm ngoái, chủ yếu xoay quanh cơ chế thưởng dựa trên hiệu quả kinh doanh của bộ phận bán dẫn, trong bối cảnh nhu cầu chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh trên toàn cầu.

Theo thỏa thuận sơ bộ đạt được chỉ khoảng một giờ trước thời điểm đình công dự kiến, Samsung sẽ trích khoản thưởng đặc biệt cho bộ phận bán dẫn tương đương 10,5% lợi nhuận hoạt động kinh doanh mà không áp dụng mức trần.

Khoản thưởng này sẽ được chi trả một phần dưới hình thức cổ phiếu công ty trong thời gian tối thiểu 10 năm, dựa trên mục tiêu lợi nhuận hoạt động hằng năm của bộ phận chip đạt trên 200.000 tỷ won trong giai đoạn 2026-2028 và 100.000 tỷ won trong giai đoạn 2029-2035.

Theo cơ chế phân bổ mới, 40% quỹ thưởng sẽ được chia cho toàn bộ bộ phận bán dẫn, trong khi 60% còn lại sẽ phân bổ theo từng đơn vị kinh doanh. Riêng vấn đề phân chia tiền thưởng đối với các bộ phận thua lỗ - nội dung gây tranh cãi lớn nhất trong quá trình đàm phán, được hai bên thống nhất hoãn quyết định thêm một năm.

Dựa trên dự báo lợi nhuận hoạt động của Samsung có thể đạt 300.000 tỷ won trong năm nay, mức thưởng theo thỏa thuận mới có thể lên tới 600 triệu won cho mỗi nhân viên trong số khoảng 28.000 lao động thuộc bộ phận sản xuất chip.

Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của gần 48.000 thành viên công đoàn theo kế hoạch sẽ được tạm hoãn để tiến hành bỏ phiếu thông qua thỏa thuận từ ngày 22 đến ngày 27/5. Thỏa thuận được ký kết sau nhiều ngày thương lượng với sự trung gian của Chính phủ Hàn Quốc. Trước đó, sáng 20/5, Chủ tịch công đoàn Samsung Choi Seung Ho cho biết cuộc đình công vẫn sẽ diễn ra sau khi phía quản lý của doanh nghiệp này bác bỏ đề xuất của các nhà hòa giải mà công đoàn đã chấp thuận.

Chính phủ Hàn Quốc được cho là đặc biệt quan tâm tới kết quả đàm phán, trong bối cảnh Văn phòng Tổng thống bày tỏ lấy làm tiếc sâu sắc về việc thương lượng đổ vỡ và Bộ trưởng Lao động và Việc làm Hàn Quốc đã trực tiếp tham gia các cuộc hòa giải cuối cùng.

Động thái này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của ngành công nghiệp bán dẫn đối với nền kinh tế Hàn Quốc, khi xuất khẩu chip hiện chiếm khoảng 35% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia, nhờ nhu cầu gia tăng từ các trung tâm dữ liệu AI.

Theo số liệu Chính phủ Hàn Quốc, trong quý I/2026, xuất khẩu cả nước đạt mức kỷ lục 219,9 tỷ USD, trong đó xuất khẩu chất bán dẫn tăng 139% so với cùng kỳ năm trước, lên 78,5 tỷ USD.

Một số chuyên gia cũng cảnh báo rằng đình công tại Samsung Electronics - doanh nghiệp chiếm khoảng 1/4 giá trị vốn hóa của chỉ số chứng khoán tổng hợp Hàn Quốc (KOSPI), có thể làm gia tăng áp lực giảm điểm đối với thị trường chứng khoán nước này.

Nhiều doanh nghiệp công nghệ toàn cầu phụ thuộc vào chuỗi cung ứng chất bán dẫn của Hàn Quốc cũng bày tỏ quan ngại trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Samsung hiện nắm khoảng 33% thị phần DRAM toàn cầu. Các dòng chip DRAM, vốn là linh kiện thiết yếu trong máy tính xách tay và điện thoại thông minh, hiện cũng đóng vai trò quan trọng đối với các trung tâm dữ liệu AI trên thế giới.

Theo hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, Samsung đã giành lại vị trí dẫn đầu thị trường DRAM toàn cầu trong quý IV năm ngoái nhờ doanh số chip nhớ băng thông cao tăng mạnh. Các ước tính trong ngành cho thấy nếu cuộc đình công kéo dài 18 ngày xảy ra, nguồn cung DRAM toàn cầu có thể giảm từ 3-4%, trong khi nguồn cung NAND flash giảm từ 2-3%, qua đó có nguy cơ đẩy giá chip tiếp tục tăng cao.