Thu tiền tỷ từ trồng sầu riêng nghịch vụ trên đất lúa kém hiệu quả

Là một trong những nông dân tiên phong trồng và xử lý cho cây sầu riêng ra trái nghịch vụ trên vùng đất lúa kém hiệu quả ở xã Thoại Sơn (tỉnh An Giang), ông Cao Văn Tấn (sinh năm 1959, ngụ ấp Bình Thành, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang) từng bị nhiều người nhận xét là “lão nông khùng”, song ông đã thành công và tạo cho mình một hướng đi riêng nhờ mạnh dạn áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp.*Chủ động áp dụng công nghệ số

Từng có thời gian tham gia quân ngũ, sau đó trở về địa phương làm kinh tế và trồng lúa. Trước thực tế, cây lúa chỉ giúp gia đình đủ ăn, không thể làm giàu, năm 2019, ông Tấn quyết định chuyển đổi 6 ha đất trồng lúa kém hiệu quả của gia đình sang trồng sầu riêng với các giống như: Ri6, Monthong, Musang King,…

Sau thời gian gắn bó, đến nay ông Tấn đã có được hơn 640 gốc sầu riêng các loại đang cho trái nghịch vụ, còn khoảng 1 tháng nữa là đến kỳ thu hoạch.

Ông Tấn cho biết, khu đất của gia đình nằm gần bờ kênh và khu dân cư trước làm lúa ngoài sâu bệnh còn thường xuyên bị chuột phá hoại. Sau khi nghỉ hưu, qua tìm hiểu và tham quan trực tiếp tại các vườn trồng sầu riêng ở Cai Lậy (Tiền Giang cũ), Chợ Mới (tỉnh An Giang) ông Tuấn được biết nhiều nông dân giàu lên, có của ăn của để từ cây sầu riêng, nên ông đã quyết định “khởi nghiệp” với loài cây này ngay trên 4 thửa ruộng rộng 6 ha của gia đình.

Theo ông Tấn, sầu riêng là cây trồng khó tính vì khi nhiệt độ quá thấp hoặc quá cao, cây có thể không ra hoa hoặc phát triển kém, ảnh hưởng đến năng suất. Bên cạnh đó, yêu cầu về nguồn đất, nhu cầu nước tưới, dinh dưỡng cũng rất khắt khe. Nếu đất chua sẽ ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng, cây còi cọc hoặc không ra trái. Trước sự biến đổi bất thường của thời tiết, cây sầu riêng lại càng khó chăm sóc... Vì vậy, ngay từ khi chuyển sang trồng sầu riêng, ông Tấn đã chủ động ứng dụng công nghệ nhằm chăm sóc vườn cây tốt hơn. Tất cả từ đo độ ẩm, pH trong đất, tưới nước, bón phân, phun xịt thuốc,…đều tự động hóa, điều khiển qua điện thoại di động thông minh.

“Hệ thống này đầu tư lúc đầu chi phí khá cao, nhưng bù lại giúp nhà vườn chủ động kiểm soát độ ẩm, nhu cầu nước tưới của vườn cây trong các giai đoạn sinh trưởng, tiết kiệm công chăm sóc, phân bón, nước tưới…”, ông Tấn chia sẻ.

Đặc biệt, vườn sầu riêng của ông Tấn được canh tác hoàn toàn theo hướng hữu cơ, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật. Từng giai đoạn phát triển của cây đều được ghi chép nhật ký đầy đủ. Tất cả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật dùng để chăm bón vườn cây đều có nguồn gốc tự nhiên,…

Ông Tấn cho rằng, nếu để sầu riêng ra trái tự nhiên, chi phí nhẹ, cây đậu trái cao nhưng giá bấp bênh. Chính vì thế, ngày từ khi lên liếp trồng sầu riêng, ông Tấn đã chủ động áp dụng các biện pháp khoa học - kỹ thuật để xử lý để cây cho trái nghịch vụ, bán được giá cao hơn.Hiện tại, vườn sầu riêng của ông Tấn đang trong giai đoạn cho trái non và bắt đầu cho thu hoạch rộ vào khoảng tháng 11 âm lịch. Nhờ chăm sóc tốt, đúng kỹ thuật, dự kiến năm nay, vườn sầu riêng của ông Tấn cho khoảng 50 tấn trái, hứa hẹn mang về nguồn thu đáng kể.

“Nếu để sầu riêng ra trái tự nhiên (vào tháng 3 - 4 âm lịch), ai cũng có sản phẩm để bán, cung sẽ vượt cầu, giá sẽ xuống thấp, chính vì thế, muốn không bị “dội hàng” phải xử lý để sầu riêng ra trái nghịch vụ, giá bán sẽ cao, lợi nhuận sẽ cao gấp 1,5 - 2 lần so với chính vụ, do nguồn cung khan hiếm”, ông Tấn chia sẻ.

Chỉ vào cây sầu riêng nghịch vụ, sai trái, ông Tấn cho biết: "Cây này có hơn 100 trái, bình quân mỗi trái bán được 100.000 đồng, như vậy chỉ 1 cây như thế này đã mang về hơn 10 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với cây lúa và các loại cây trồng khác". Dự kiến vụ sầu riêng nghịch mùa này bán với giá 70.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, gia đình ông Tấn có thể thu về hàng tỷ đồng.

Trước những hiệu quả kinh tế, cũng như những kinh nghiệm được tích lũy trong việc xử lý để cây ra trái nghịch vụ, vườn sầu riêng của ông Tấn đã được xã Thoại Sơn chọn làm mô hình điểm cho bà con đến tham quan, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, qua đó góp phần phát triển kinh tế địa phương.*Hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Dẫn chúng tôi thăm vườn sầu riêng nghịch vụ, trĩu quả của ông Tấn chỉ còn khoảng 1 tháng nữa đến kỳ thu hoạch, anh Mai Tấn Nhưng, cán bộ khuyến nông xã Thoại Sơn (tỉnh An Giang) cho biết, sầu riêng vốn là loại cây rất khó trồng, phải hiểu rõ đặc tính. Do đó, để “ăn bền” nhà vườn cần biết cách dưỡng cây, chăm sóc thật chuẩn, đúng kỹ thuật, nhất là đối với những vườn chuyên xử lý ra hoa, trái nghịch vụ. Trước hết, khoảng cách trồng sầu riêng phải thưa từ 20-25 cây/1.000m2. Trong quá trình chăm sóc, phải ưu tiên bón phân hữu cơ để đất tơi xốp và chỉ bón thêm các chất vi lượng cần thiết để giúp cây bổ sung chất dinh dưỡng vào giai đoạn thúc trái…

Sau 4 năm trồng, trung bình mỗi cây sầu riêng tốn chi phí từ 6-7 triệu đồng (chưa tính chi phí đất) mới đạt năng suất thu hoạch ổn định, song chỉ sau vài vụ cho trái, chủ vườn đã có thể lấy lại vốn và lời 0,5-1 tỷ đồng/ha mỗi năm, tùy giá bán.

Anh Nhưng cho rằng, vùng đất Thoại Sơn hoàn toàn có thể trồng sầu riêng, điều kiện thổ nhưỡng tốt, đất màu mỡ, tiết kiệm phân bón, có đê bao khép kín, không sợ bị ngập úng và dễ xử lý để cây cho trái nghịch vụ hơn.

Hiện toàn xã Thoại Sơn có trên 16,3 ha trồng sầu riêng; trong đó có 8 ha đang cho trái nghịch vụ. Địa phương rất ủng hộ những mô hình như thế này và chỉ khuyến khích bà con trồng trong vùng đê bao ba vụ, tránh mở rộng ở vùng nguy cơ bị ngập lụt.

“Nông dân thời nay muốn làm giàu phải biết và chịu áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất kịp thời. Trồng cây gì không quan trọng bằng việc tìm hiểu và gắn bó với nó, đừng vội trồng rồi chặt chỉ vì giá bán lên xuống”, anh Nhưng nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch UBND xã Thoại Sơn (tỉnh An Giang) cho biết, mô hình trồng sầu riêng cho trái nghịch vụ trên đất lúa kém hiệu quả của ông Tấn đã mở ra hướng đi mới cho địa phương trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, nhất là những hộ có ít đất canh tác, đất vườn tạp.

“Trồng sầu riêng trái mùa mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro vì vậy cần được đánh giá toàn diện. Về lợi nhuận, sầu riêng trái vụ bán giá cao gấp 2 - 3 lần so với chính vụ do nguồn cung khan hiếm trong khi nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu lớn. Việc sản xuất trái vụ giúp phân bổ thời gian thu hoạch hợp lý, giảm áp lực dội hàng và tăng khả năng duy trì thị trường xuất khẩu ổn định quanh năm, tạo lợi thế cạnh tranh cho nông hộ và doanh nghiệp. Tuy nhiên hiệu quả kinh tế chỉ đạt được khi người trồng đầu tư đúng kỹ thuật và quản lý tốt rủi ro”, ông Điệp khuyến cáo.

Theo Chủ tịch UBND xã Thoại Sơn Nguyễn Ngọc Điệp, sầu riêng là cây ăn quả đặc sản mới của địa phương, là mặt hàng nông sản có giá trị kinh tế cao. Để phát huy tiềm năng kinh tế vườn, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, nhất là những hộ có ít đất canh tác, đất vườn tạp khó canh tác sang trồng sầu riêng. Xã Thoại Sơn đang phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo nhằm cập nhật các giải pháp thâm canh tiên tiến và nâng cao trình độ canh tác cho bà con, định hướng nông dân chọn giống tốt, quy hoạch vườn cây đúng kỹ thuật; tạo thuận lợi để nông dân áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật thâm canh và tiêu thụ nông sản hàng hóa dễ dàng, thuận lợi, bán được giá cao.

Bên cạnh đó, vận động nông dân thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất sầu riêng theo chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ,…. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng hồ sơ xin cấp mã số vùng trồng, hướng tới hình thành vùng nguyên liệu phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu bền vững.