Thủ tướng Chính phủ chỉ thị tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Trong những năm qua, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp thanh tra, kiểm tra; nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã được phát hiện, xử lý, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, tỉnh vì cả trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư, quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và hình ảnh, uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.

Tình trạng này là do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là một số quy định pháp luật còn chưa phù hợp với thực tiễn, chưa theo kịp sự phát triển của công nghệ; hệ thống công cụ, phương tiện cần thiết trong việc phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ của một số đơn vị, lực lượng chức năng và nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ của nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân còn hạn chế.

Để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi và hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, nâng cao hình ảnh, uy tín quốc gia, góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, quyết liệt tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đấu tranh ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trítuệ với phương châm 6 rõ “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”; chịu trách nhiệm về kết quả thực thi, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Để tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Công an; Bộ Công Thương; Bộ Tài chính; Bộ Ngoại giao; Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Quốc phòng; Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; Tòa án nhân dân tối cao; Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam; Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam…

Đặc biệt, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp để bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành; xác định rõ các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; bảo đảm tính răn đe của các hình thức xử phạt.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu, tổ chức xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo hướng toàn diện, cập nhật, theo thông lệ quốc tế và đúng quy định của pháp luật, phấn đấu hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2026 và duy trì tính bền vững trong những năm tiếp theo, tạo công cụ quản lý, hỗ trợ xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tăng cường ứng dụng các biện pháp công nghệ (như trí tuệ nhân tạo, công nghệ Blockchain) nhằm phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc sản xuất, kinh doanh, buôn bán hàng hoá xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống và xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại một số đô thị lớn, địa bàn trọng điểm; chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai kịp thời Luật Thương mại điện tử trong năm 2026.

Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam xây dựng chương trình truyền thông chuyên đề, tăng thời lượng tuyên truyền về thực thi quyền sở hữu trí tuệ.