Thủ tướng: Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải có tư duy đổi mới, hành động quyết liệt, về đích thực chất

Chiều 27/12, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị tổng công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021 – 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2025 của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có chủ đề: “Văn hóa là nền tảng – Thông tin và mạch dẫn – Thể thao là sức mạnh – Du lịch là nhịp cầu kết nối – Vững bước vào kỷ nguyên mới”.

Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, trực tuyến với điểm cầu ở 34 tỉnh, thành phố. Dự hội nghị có: Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; các Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long, Mai Văn Chính; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành cơ quan Trung ương; lãnh đạo tỉnh, thành phố.

* Chuyển tư duy từ “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa”

Báo cáo tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng Cho biết, năm 2025 và nhiệm kỳ 2021-2025, Bộ và toàn ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có nhiều chuyển biến lớn trong nhận thức về văn hóa theo hướng sâu sắc hơn, toàn diện hơn.

Sau Hội nghị văn hóa toàn quốc triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng vào năm 2021, chuỗi các hoạt động kỷ niệm 80 năm ra đời Đề cương về văn hóa Việt Nam năm 1943 với 3 thành tố cơ bản “Dân tộc – Khoa học – Đại chúng” được tổ chức thành công từ Trung ương tới địa phương đã khẳng định vai trò, vị thế của văn hóa đối với sự phát triển bền vững đất nước.

Việc chuyển đổi căn bản, toàn diện tư duy từ “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa”, quản trị, kiến tạo sự phát triển thông qua công tác đề xuất, xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách, với nhiều Luật, Nghị định, Thông tư về văn hóa được xây dựng, ban hành. Trong đó có nhiều văn bản mới, chính sách mới, mang tính đặc thù lần đầu tiên được ban hành đã góp phần kiến thiết khung khổ pháp lý tạo cơ chế, chính sách – nguồn lực phát triển của Ngành. Đặc biệt, chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được Quốc hội khóa XV thông qua sẽ tạo động lực mạnh mẽ để phát triển văn hóa. Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035 và tầm nhìn 2045 với nhiều chính sách mang tính đột phá.

Việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh có chuyển biến rõ nét; phát triển toàn diện sự nghiệp văn hóa, trọng tâm là di sản văn hóa được phát huy, tỏa sáng. Nhiều mô hình mới, n cách làm hay để xây dựng cộng đồng văn hóa cơ sở giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp, người dân là trung tâm; xây dựng văn hóa trong từng gia đình, nhà trường, công sở, doanh nghiệp - là tiền đề vững chắc để xây dựng con người Việt Nam thấm nhuần tinh thần “tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”.

Cả nước tổ chức thành công nhiều hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn trọng đại của Đảng và đất nước. Trong đó, có các hoạt động lớn trong khuôn khổ các hoạt động nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 như: Triển lãm thành tựu “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”, chuỗi chương trình nghệ thuật đặc biệt…

Công nghiệp văn hóa, văn hóa số, kinh tế sáng tạo bước đầu hình thành hệ sinh thái; nhiều mô hình mới, cách làm hiệu quả được triển khai, tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành. Điện ảnh ghi dấu ấn đậm nét hàng loạt bộ phim đạt doanh thu trên 100 tỷ. Năm 2025, các đại nhạc hội Việt ghi dấu ấn trong và ngoài nước, nơi tài năng nghệ sĩ được tỏa sáng và văn hóa truyền thống được tiếp nối, trao truyền; quy mô từ 30.000 - 80.000 khán giá/đêm diễn, góp phần thúc đẩy sự phát triển công nghiệp văn hóa.

Văn hóa đối ngoại tiếp tục ghi dấu ấn, nhiều hoạt động, chương trình, văn kiện hợp tác về văn hóa, thể thao và du lịch được tổ chức ký kết nhân các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước. Lễ hội văn hóa thế giới lần đầu tiên được tổ chức quy tụ sự tham gia của 48 quốc gia, hàng trăm nghệ sỹ trong nước và quốc tế, thu hút trên 1 triệu lượt khách. Đặc biệt, từ đề xuất của Việt Nam, UNESCO đã thông qua sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững. Năm 2025, Việt Nam tiếp tục được UNESCO ghi danh 4 di sản văn hóa; lũy kế đến nay Việt Nam đã có 37 Di sản văn hóa được UNESCO ghi danh.

Thể thao thành tích cao có bước tiến rõ nét. Thể thao quần chúng tiếp tục phát triển sâu rộng, góp phần nâng cao sức khỏe, thể chất và tầm vóc người Việt Nam. Tỷ lệ người dân thường xuyên tập luyện thể dục thể thao được nâng lên, vượt chỉ tiêu đề ra; các vận động viên giành được thành tích tốt tại các giải đấu khu vực, quốc tế. SEA Games 33, Đoàn thể thao Việt Nam hoàn thành các mục tiêu trọng tâm, bứt phá ở một số môn thể thao trọng điểm, đứng thứ 2 toàn đoàn về số huy chương Vàng đối với nhóm môn Olympic.

Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với việc lần đầu tiên trong lịch sử du lịch Việt Nam đón trên 20 triệu khách quốc tế trong năm; lần thứ 6 giành danh hiệu Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới, lần thứ 7 dành danh hiệu Điểm đến hàng đầu châu Á. Việt Nam hiện có 5 làng du lịch được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc công nhận là “Làng Du lịch tốt nhất thế giới”.

Báo chí, truyền thông, xuất bản tiếp tục khẳng định vai trò dòng chủ lưu về thông tin, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của Đảng, Nhà nước; mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, tạo đồng thuận của xã hội và niềm tin của nhân dân đối với Đảng; hướng tới xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Năm 2026, Bộ và toàn ngành tiếp tục triển khai mạnh mẽ 3 trụ cột về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực về văn hóa, thể thao, thông tin và du lịch đặt trong bối cảnh Chính phủ số, môi trường số, kinh tế số, xã hội số.

Tại hội nghị, các đại biểu tham luận sôi nổi nhiều vấn đề nhằm phát triển văn hóa, thể thao và du lịch trong thời gian tới. Các đại biểu đề cập đến đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho tương lai; phát triển kinh tế di sản - kết quả, bài học kinh nghiệm và định hướng trong thời gian tới; khơi dậy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc qua các bộ phim đề tài lịch sử; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng; chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, tích cực lan tỏa giá trị văn hóa, con người Việt Nam từ thực tiễn của Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến; thể thao góp phần lan toả hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an trong lòng nhân dân, bạn bè quốc tế…

Phát biểu tại hội nghị, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi tới toàn thể hội nghị lời chào thân thiết, lời thăm hỏi ân cần, lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Thủ tướng điểm lại thành tựu quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực của đất nước trong năm 2025 và nhiệm kỳ 2021 – 2025 trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức; khẳng định trong thành tựu chung đó có sự đóng góp của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Điểm lại 9 thành tựu nổi bật của ngành và cảm xúc từ những sự việc cụ thể, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương sự nỗ lực, tâm huyết và những kết quả quan trọng, đặc biệt ấn tượng đã đạt được của Bộ và toàn ngành trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ qua, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước, với “Văn hóa chiều sâu lan tỏa; Thể thao trọng tâm, trọng điểm; Du lịch tăng tốc, bứt phá; Truyền thông niềm tin củng cố; Nội bộ thương yêu, giúp đỡ; Thành tựu nâng tầm, nâng hạng”.

* Góp phần tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới

Thủ tướng Phạm Minh Chính thẳng thắn nêu một số hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức và nguyên nhân, bài học kinh nghiệm cả thành công và hạn chế trong phát triển ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Thủ tướng cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa quan trọng, năm diễn ra Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030.

Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và người đứng đầu các Bộ, cơ quan, địa phương tập trung chỉ đạo quán triệt 3 quan điểm định hướng chủ đạo trong phát triển văn hóa, thể thao, du lịch. Đó là:  “Tư duy đổi mới - Hành động quyết liệt - Về đích thực chất” trong mọi hoạt động Văn hoá – Thể thao và Du lịch. “Văn hóa phải thẩm sâu - Truyền thông lan tỏa - Thể thao vươn tầm - Du lịch đột phá”, kiến tạo không gian phát triển văn hóa, thể thao, du lịch trong kỷ nguyên mới. Văn hóa là sức mạnh nội sinh của dân tộc, nền tảng tinh thần của nhân dân - Thể thao là biểu tượng của ý chí và tầm vóc dân tộc - Du lịch là kênh kết nối hữu nghị, hòa bình, phát triển - Truyền thông tạo niềm tin, hy vọng, là cầu nối giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước.

Để thực hiện yêu cầu trên, Thủ tướng nhấn mạnh đến “thể chế cạnh tranh, hạ tầng hiên đại, con người thông minh, kết nối toàn cầu, thành tựu toả sáng, bộ máy tinh gọn, nhân dân thụ hưởng, bạn bè ngưỡng mộ”.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng chỉ đạo Bộ và toàn ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các bộ, ngành, địa phương tập trung quán triệt, tổ chức thực hiện hiệu quả, thực chất các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa. Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đột phá mạnh mẽ về thể chế, chính sách, pháp luật. Chính sách phải đi trước một bước, sát thực tiễn, khả thi; kiên quyết từ bỏ tư duy “không biết vẫn quản”, “không quản được thì cấm”; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các bộ, ngành, địa phương phải tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, ổn định hoạt động, bảo đảm các cơ quan, đơn vị, tổ chức sau sắp xếp hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Ngành ưu tiên củng cố, bồi dưỡng và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức làm văn hóa ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là cấp xã. Ngành tập trung phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, văn minh, hiện đại, để văn hóa thấm sâu vào đời sống xã hội, thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc và nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, thị trường văn hóa, xây dựng hệ sinh thái văn hóa; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa, có cơ chế đặc thù phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng tài năng văn hóa, nghệ thuật; phát triển văn hóa cơ sở phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp, xây dựng cộng đồng văn hóa cơ sở sáng - xanh - sạch - đẹp; xây dựng thế trận văn hóa gắn với quốc phòng, an ninh, củng cố phòng tuyến văn hóa tư tưởng; đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ, chú trọng đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, gia tăng sức mạnh mềm quốc gia, với việc “quốc tế hóa nền văn hóa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam và Việt Nam hóa tinh hoa văn hóa thế giới”.

Yêu cầu tạo đột phá trong phát triển thể thao Việt Nam, Thủ tướng chỉ rõ phải chú trọng phát triển hài hòa thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao; đầu tư trọng tâm, trọng điểm; ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, y học thể thao và chuyển đổi số trong huấn luyện và thi đấu. Ngành cần nâng cấp, hiện đại hóa và phát huy tối đa hiệu quả của các cơ sở thể thao trọng điểm; chú trọng đầu tư phát triển cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ hoạt động thể thao; đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại để nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là tại các cơ sở đào tạo vận động viên trọng điểm.

Toàn ngành và các bên liên quan, địa phương phải tái cấu trúc, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; tập trung phát triển du lịch chất lượng cao, bền vững; thúc đẩy du lịch thông minh, xanh; xây dựng Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài. Năm 2026, ngành phấn đấu đón 25 triệu lượt khách du lịch quốc tế và phục vụ 150 triệu lượt khách du lịch nội địa.

Thủ tướng nhấn mạnh phải phát huy vai trò xung kích của báo chí, truyền thông trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong đó, báo chí, truyền thông phải chủ động định hướng dư luận, phản bác thông tin sai trái, thù địch; lan tỏa mạnh mẽ những giá trị tốt đẹp, nhân văn, tích cực; xây dựng không gian truyền thông lành mạnh, hiện đại.

Toàn ngành phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó khẩn trương hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu của ngành; chuẩn bị chu đáo và tổ chức thành công các sự kiện quan trọng của đất nước năm 2026; đặc biệt là Đại hội XIV của Đảng; Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ 4; các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao nhân dịp Tết Bính Ngọ...

Nhắc lại lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, Thủ tướng Chính phủ cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày càng có vai trò quan trọng, tác động sâu rộng đến toàn xã hội, vừa mang tính cấp bách, vừa mang chiến lược lâu dài, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước và sự trường tồn của dân tộc Việt Nam.

Thủ tướng tin tưởng ngành sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang và những thành tựu đã đạt được, luôn đoàn kết, chung sức, đồng lòng, đổi mới mạnh mẽ, nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn; vững bước tiến vào kỷ nguyên mới; đóng góp quan trọng, tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước phát triển giàu mạnh, hùng cường, văn minh, thịnh vượng, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính trao phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và Thủ tướng Chính phủ tặng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc của Bộ Văn hóa,  Thể thao và Du lịch.