Thúc đẩy hợp lực giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước

Sáng 13/5, tại Hà Nội đã diễn ra chương trình làm việc của Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương và lãnh đạo các bộ, ngành với Đoàn lãnh đạo Hiệp hội, doanh nghiệp nước ngoài và trong nước, trong khuôn khổ chương trình Diễn đàn nhịp cầu phát triển Việt Nam 2026.

*Phát huy tất cả các nguồn lực cho phát triển

Phát biểu tại chương trình làm việc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đó, trên tinh thần tự chủ, tự cường, Việt Nam cần huy động, khơi thông, giải phóng nhanh và phát huy tất cả các nguồn lực cho phát triển, trong đó phải phát huy mạnh mẽ cả nội lực và ngoại lực. Nội lực là quyết định, ngoại lực là yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao nội lực. Sự hợp lực giữa khu vực kinh tế trong nước và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sau 40 năm đổi mới, khu vực FDI đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp lớn vào tăng trưởng, xuất khẩu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Bối cảnh thế giới hiện nay đang thay đổi rất nhanh với cạnh tranh chiến lược của các nước lớn, với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, AI, công nghệ bán dẫn, kinh tế dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Điều này vừa tạo ra cơ hội lớn, đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với chiến lược thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ghi nhận các ý kiến phát biểu tại chương trình làm việc, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nêu rõ, Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán quan điểm coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cùng với khu vực kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là các cấu phần quan trọng của nền kinh tế, có quan hệ gắn bó, bổ sung và cùng phát triển trong mô hình tăng trưởng mới. Tinh thần này đã, đang và sẽ được thể hiện rõ trong Nghị quyết mới chuẩn bị được ban hành về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; cùng với đó, khẳng định vai trò chủ đạo, động lực chính của khu vực kinh tế nhà nước cũng như kinh tế tư nhân thông qua các nghị quyết lớn của Bộ Chính trị thời gian qua như Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

Đặc biệt, trong Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV nhấn mạnh quan điểm, để phấn đấu mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Việt Nam cần “huy động, khơi thông và giải phóng nhanh mọi nguồn lực” trong đó có nguồn lực từ khu vực FDI, trên cơ sở “đổi mới chính sách thu hút FDI theo hướng chuyển từ trọng tâm ưu đãi thuế sang các chính sách ưu đãi khác, áp dụng ưu đãi sau - ưu đãi theo kết quả; chú trọng thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kết nối giữa khu vực FDI với khu vực trong nước”.

Với những mong muốn đó, Việt Nam khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục mở rộng đầu tư dài hạn, chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, công nghệ xanh và kinh tế số; đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.

Song song với đó, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chủ động hơn nữa trong nâng cao năng lực quản trị, năng lực công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng kết nối quốc tế để có thể kết nối tốt hơn với khu vực kinh tế FDI.

Đối với các bộ, ngành và địa phương, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý; chuyển mạnh từ “quản lý” sang “đồng hành, kiến tạo và phục vụ”; lấy hiệu quả thực chất của doanh nghiệp và nhà đầu tư làm thước đo của cải cách; quyết tâm và quyết liệt xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, cạnh tranh và có tính dự báo cao.

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương tin tưởng, với quyết tâm cải cách mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị, cùng với sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước, Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy tốt các lợi thế của mình để trở thành trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và liên kết chuỗi giá trị quan trọng của khu vực và toàn cầu trong giai đoạn phát triển mới.

*Cơ hội thu hút các dòng vốn chất lượng cao

Trước đó, trong khuôn khổ chương trình làm việc, đại diện các doanh nghiệp trong và ngoài nước, hiệp hội, chuyên gia... đã tập trung thảo luận việc thực thi các cơ chế, chính sách mới của Việt Nam theo tinh thần của các Nghị quyết đã được Việt Nam ban hành trong thời gian qua; đánh giá xu hướng FDI thế hệ mới và cơ hội của Việt Nam trong thu hút các dòng vốn chất lượng cao trong các lĩnh vực như bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, công nghệ số, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, logistics thông minh, tài chính quốc tế…

Một số đại biểu nêu một số điều kiện nền tảng Việt Nam cần tiếp tục cải thiện để nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt là thể chế, thủ tục hành chính, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng năng lượng, logistics, hạ tầng số và tính ổn định, khả năng dự báo của chính sách.

Vấn đề liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước; nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ… cũng là những vấn đề được các đại biểu quan tâm, cho ý kiến; đồng thời đề xuất một số cơ chế, chính sách mới nhằm thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hợp tác cùng phát triển giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI theo hướng thực chất, lâu dài và cùng có lợi…

Đại diện Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội... đã trao đổi, giải đáp nhiều nội dung liên quan đến cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hoàn thiện thể chế, chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia...

Theo đó, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ bổ sung nguồn lực phát triển mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ mới, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao chuẩn mực quản trị theo thông lệ quốc tế.

Đại diện các bộ, ngành chia sẻ về định hướng thu hút FDI có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng lớn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và có khả năng lan tỏa, kết nối chặt chẽ với khu vực kinh tế trong nước. Cùng với đó là yêu cầu cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật, đẩy mạnh số hóa, xây dựng cơ chế “một cửa, một đầu mối” để tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.

Nhiều nội dung cụ thể cũng được tập trung tháo gỡ như hoàn thuế giá trị gia tăng, thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư, mua bán - sáp nhập doanh nghiệp, mở rộng không gian cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia.