Thuế quan Mỹ làm tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo số liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2025 tăng 4,6%, vượt xa mức giảm 0,9% năm 2023 và mức tăng 2,7% năm 2024. Diễn biến này trái ngược với dự báo rằng cuộc chiến thương mại sẽ làm suy giảm tăng trưởng toàn cầu.

Điểm đáng chú ý là sự chuyển dịch chiến lược của Trung Quốc. Theo báo cáo của McKinsey Global Institute, Trung Quốc đang chuyển từ “công xưởng của thế giới” sang vai trò “công xưởng của các công xưởng”, tập trung xuất khẩu linh kiện, thiết bị và hàng hóa trung gian sang các nền kinh tế mới nổi.

Thực tế cho thấy, dù xuất khẩu sang Mỹ giảm khoảng 130 tỷ USD do thuế quan tăng cao, Trung Quốc lại gia tăng xuất khẩu hàng trung gian và tư liệu sản xuất sang các nước đang phát triển thêm hơn 175 tỷ USD, đưa thặng dư thương mại lên mức kỷ lục hơn 1.100 tỷ USD.

Mô hình thương mại “tam giác” đang hình thành rõ nét: Trung Quốc cung cấp linh kiện cho các nước như Ấn Độ, sau đó những nước này lắp ráp và xuất khẩu thành phẩm sang Mỹ.

Xu hướng này đặt ra thách thức trực tiếp đối với Hàn Quốc. Trong bối cảnh Tổng thống Lee Jae Myung thúc đẩy hợp tác với các nước “Nam bán cầu toàn cầu”, doanh nghiệp Hàn Quốc đang phải cạnh tranh gay gắt hơn với những doanh nghiệp Trung Quốc ngay tại các thị trường tăng trưởng nhanh.

Giới chuyên gia cảnh báo rằng lợi thế truyền thống của Hàn Quốc trong việc xuất khẩu hàng trung gian sang Trung Quốc đang suy giảm. Nếu xu hướng này tiếp diễn, cùng với khả năng Mỹ tiếp tục gia tăng thuế quan, cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tiếp tục tái định hình theo hướng bất lợi cho các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Hàn Quốc.