Tín hiệu tích cực cho ngân sách của cường quốc công nghệ thế giới

Theo dự báo mới nhất của Cơ quan Thuế quốc gia Israel, Quỹ tài sản quốc gia – chính thức mang tên Quỹ Công dân Israel – dự kiến sẽ thu về từ 57-74 tỷ USD trong những thập kỷ tới, cao hơn mức dự báo cũ là từ 55-72 tỷ USD đưa ra trong năm 2024. Riêng trong thập kỷ tới, quỹ dự kiến sẽ thu về từ 19-23 tỷ USD. Đây chỉ là phần thu dành riêng cho quỹ, trong khi ngân sách nhà nước cũng hưởng lợi từ các khoản thuế tài nguyên và lợi nhuận từ các đối tác trong ngành khai thác khí đốt.

Quỹ Công dân Israel được thành lập nhằm tích lũy một phần doanh thu mà nhà nước thu được từ những liên doanh khai thác khí đốt trong vùng đặc quyền kinh tế của Israel. Khác với các loại thuế thông thường được chuyển trực tiếp vào ngân sách nhà nước, quỹ này được hưởng phần thuế đặc biệt gọi là “thuế Sheshinsky” – khoản thu chỉ được tính sau khi các công ty đã thu hồi vốn đầu tư ban đầu và bắt đầu có lãi.

Cho đến nay, chỉ có mỏ Tamar đã đóng góp vào quỹ, nhưng sắp tới sẽ có thêm mỏ Leviathan – chủ yếu phục vụ xuất khẩu – và mỏ Karish nhỏ hơn – phục vụ nhu cầu nội địa.

Nhờ những mỏ mới, doanh thu của quỹ dự kiến sẽ tăng mạnh trong những năm tới. Ước tính, năm 2025, quỹ sẽ thu về ít nhất 290 triệu USD, con số này gần như sẽ tăng gấp đôi lên 550 triệu USD vào năm 2026, và tiếp tục gấp đôi nữa, lên tới 1,2 tỷ USD vào năm 2027. Ước tính tối đa cho năm này có thể lên tới 1,9 tỷ USD. Đỉnh cao doanh thu được dự báo vào năm 2031, với con số từ 2,7-3,1 tỷ USD. Sau đó, nếu không có phát hiện khí đốt mới, doanh thu sẽ dần giảm khi trữ lượng cạn kiệt.

Theo quy định pháp luật, quỹ bắt đầu hoạt động khi tích lũy đủ 1 tỷ shekel (đã đạt được vào năm 2022). Hàng năm, có thể rút ra 3,5% giá trị tài sản trong quỹ để đầu tư vào các lĩnh vực như năng lượng tái tạo hay tạo việc làm tại khu vực Negev. Từ năm hoạt động thứ 8 (tức năm 2030), quỹ sẽ cho phép rút cả phần lợi nhuận sinh ra từ tài sản tích lũy.

Một trong những mục tiêu cốt lõi của quỹ là tránh tình trạng tiêu xài quá mức nguồn thu tạm thời, nhằm ngăn hiện tượng "bệnh Hà Lan" – khi dòng tiền lớn đổ vào khiến nội tệ tăng giá, gây khó khăn cho ngành xuất khẩu và làm cho chính phủ phụ thuộc vào nguồn thu nhất thời từ tài nguyên thiên nhiên.