Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia

Sáng 2/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phải chuyển mạnh từ tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia. Phát triển logistics không phải chỉ là câu chuyện của một ngành kinh tế mà là câu chuyện về năng lực tổ chức, kết nối và vận hành của cả nền kinh tế, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh quốc gia, khả năng tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đặc biệt trong điều kiện thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, logistics phải thực sự trở thành một động lực tạo ra tăng trưởng, nâng cao năng suất, giảm chi phí và mở rộng không gian phát triển và tạo ra những nguồn tăng trưởng mới.

Phát triển logistics phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có sự chỉ đạo, chi phối thống nhất ở tầm Chính phủ, không thể chỉ giao cho một bộ, ngành hoặc để từng địa phương thực hiện riêng lẻ; xác định rõ đầu mối điều phối, trách nhiệm của các cơ quan và các cơ chế giải quyết những vấn đề chung của toàn hệ thống và bảo đảm thật sự hiệu lực, hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, phải có khát vọng và quyết tâm đưa Việt Nam trở thành một trung tâm logistics, trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới; phải có tư duy chủ động tổ chức và khai thác các dòng hàng quốc tế, không chỉ phục vụ tốt cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam mà còn thu hút hàng hóa từ các nước trung chuyển, lưu kho, phân phối và thực hiện các dịch vụ chuyển dịch giá trị gia tăng tại Việt Nam.

Từng bước tham gia sâu hơn vào việc tổ chức, điều phối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu; phải biến lợi thế về vị trí địa lý thành lợi thế cạnh tranh, thành nguồn lực phát triển và vị thế kinh tế quốc tế của đất nước. Mục tiêu này phải được cụ thể hóa bằng các trung tâm logistics, cửa ngõ giao thương và hành lang vận tải quốc tế có sức cạnh tranh thực sự với lộ trình và bước đi phù hợp.

Phát triển một mạng lưới logistics quốc gia thống nhất, đồng bộ, hiện đại gắn với việc tổ chức lại không gian kinh tế và kết nối quốc tế; phát huy được lợi thế từng vùng, từng địa phương trong tổng thể mạng logistics quốc gia; khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, thiếu kết nối, phát triển theo địa giới hành chính.

Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh làm động lực đột phá để hiện đại hóa logistics Việt Nam; từng bước đưa logistics số, logistics xanh trở thành một lợi thế cạnh tranh mới của Việt Nam.

Xây dựng các doanh nghiệp logistics Việt Nam đủ mạnh, từng bước làm chủ những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng quốc tế; phải có cơ chế, chính sách khuyến khích hình thành một số doanh nghiệp logistics Việt Nam quy mô lớn, có năng lực tổ chức chuỗi cung ứng, vận tải, trung chuyển, phân phối quốc tế và cung cấp các dịch vụ tích hợp giá trị gia tăng cao; đồng thời phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp logistics ở trong nước; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp logistics với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, thương mại và các tập đoàn logistics quốc tế…

Về thực hiện một số nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả điều phối quốc gia; tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch mạng lưới logistics quốc gia theo mô hình đa trung tâm, đa phương thức; xây dựng tiêu chí lựa chọn vị trí, quy mô trung tâm logistics dựa trên lợi thế kết nối, nguồn hàng, vùng sản xuất, thị trường, quỹ đất và hiệu quả đầu tư; phân định trung tâm cấp quốc gia, cấp vùng và đầu mối chuyên ngành; không quy hoạch, đầu tư theo phong trào khi chưa xác định rõ nguồn hàng và phạm vi phục vụ.

Phát triển hạ tầng và mạng lưới logistics theo hành lang kinh tế; ưu tiên kết nối cảng biển, cảng hàng không, ga hàng hóa, cửa khẩu với các khu công nghiệp, vùng sản xuất và trung tâm tiêu dùng. Kết nối dữ liệu và tăng cường hợp tác quốc tế; chuẩn hóa, chia sẻ dữ liệu hiện có về nguồn hàng, luồng hàng, năng lực thông quan, vận tải, cảng và kho bãi.

Phát triển doanh nghiệp và thị trường dịch vụ logistics trong nước; khuyến khích liên kết giữa doanh nghiệp logistics với nhà sản xuất, nhà xuất khẩu và hệ thống phân phối; tăng sử dụng dịch vụ vận chuyển; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn, công nghệ và mạng lưới quốc tế.

Thúc đẩy chuyển đổi số và hình thành dữ liệu logistics dùng chung; chuẩn hóa dữ liệu, chứng từ điện tử và khả năng kết nối giữa doanh nghiệp với hải quan, cảng, kho bãi, đơn vị vận tải; phát triển thông tin về nguồn hàng, năng lực kho, phương tiện và tình trạng lưu thông; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ sử dụng các giải pháp phù hợp; ưu tiên ứng dụng công nghệ và giảm phương tiện chạy rỗng, tối ưu hóa tuyến đường, quản lý tồn kho và nâng cao độ chính xác giao hàng, bảo đảm an toàn dữ liệu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phát triển logistics xanh, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng; khuyến khích phương thức vận tải tiết kiệm năng lượng, kho bãi hiệu quả năng lượng và phương tiện ít phát thải. Nâng cao tính tự chủ, sức chống chịu chuỗi cung ứng, gắn phát triển logistics với bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia.

Bảo đảm nguồn nhân lực, nguồn tài chính và cơ chế giám sát thực hiện. Gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, ưu tiên quản trị chuỗi cung ứng, vận tải đa phương thức, công nghệ số và logistics xanh; phân định rõ phần Nhà nước đầu tư cho hạ tầng công cộng, kết nối dùng chung và phần doanh nghiệp đầu tư kinh doanh; huy động vốn theo hiệu quả của dự án.

Về một số công việc cần làm ngay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, khẩn trương rà soát và đề xuất nâng tầm chiến lược phát triển logistics Việt Nam; phải đặt chiến lược trong tổng thể các yêu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Xác lập ngay cơ chế chỉ đạo, điều phối logistics quốc gia. Rà soát, xác định một số điểm nghẽn lớn nhất cần phải tháo gỡ ngay trong giai đoạn trước mắt năm 2027. Xây dựng chương trình phát triển một số cửa ngõ và trung tâm logistics quốc tế trọng điểm. Thiết lập hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả logistics quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, xác định rõ cơ quan chủ trì, tiến độ, trách nhiệm; ưu tiên tháo gỡ ngay những điểm nghẽn về kết nối hạ tầng, kiểm tra chuyên ngành, quy hoạch trung tâm logistics và chia sẻ dữ liệu. Mục tiêu là từng bước đưa chi phí logistics tiệm cận với mức bình quân của khu vực và thế giới, nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng giá trị trong nước và phát huy vai trò Việt Nam trong mạng lưới logistics khu vực.