Tổng thống Mỹ và chính quyền bang Calfornia bước vào cuộc chiến về xe "Xanh"

Đây sẽ là một cuộc chiến pháp lý về các vấn đề chính sách môi trường có sức ảnh hưởng lớn đến ngành công nghiệp ô tô cũng như người tiêu dùng nước này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 9/9/2019. Ảnh: AFP/ TTXVN

Trong một tuyên bố đăng tải trên Twitter, nhà lãnh đạo Mỹ thông báo ông sẽ tước bỏ quyền của chính quyền bang California trong việc đạt ra các quy định về tiêu chuẩn môi trường ngặt nghèo hơn so với quy định của Chính phủ liên bang  buộc các nhà sản xuất xe ô tô phải đáp ứng.

Dự kiến, Cơ quan bảo vệ môi trường (EPA) và Bộ giao thông vận tải Mỹ sẽ thông báo kế hoạch thu hồi quyền ưu tiên EPA trao cho bang California vào năm 2013.

Đây là thẩm quyền đặc biệt cho phép California ban hành các quy định riêng về tiêu chuẩn khí thải đối với xe ô tô, nghiêm ngặt hơn quy định của quốc gia. 

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Mỹ, đại diện cho các hãng sản xuất xe ô tô gồm General Motors Co, Toyota Motor Corp, Volkswagen AG, Ford Motor Co... từ chối bình luận về tuyên bố của ông Donald Trump.

Hiệp hội này cho biết các hãng sản xuất sẽ xem xét quyết định nêu trên để "có được bức tranh toàn cảnh về những tác động đối với nhà sản xuất, công nhân và người tiêu dùng".

Trong khi đó, xuất hiện tại một cuộc họp báo tại Sacramento sáng 18/9, Thống đốc bang California, Gavin Newsom, Bộ trưởng Tư pháp bang Xavier Becerra và Mary Nichols - người đứng đầu cơ quan kiểm soát không khí sạch của bang này, đã đồng loạt chỉ trích hành động của ông Trump là "sự thù địch về chính trị" có nguy cơ làm tổn hại về khí hậu, sức khỏe cộng đồng và đẩy ngành sản xuất ô tô của Mỹ tụt hậu trong cuộc đua trên toàn cầu nhằm phát triển công nghệ xe ô tô điện.

Cả 3 quan chức trên cho biết California sẽ khiếu nại lên tòa án nếu chính quyền Mỹ kiên quyết với chủ trương này.

Động thái của ông Trump diễn ra cùng ngày nhà hoạt động chống biến đổi khí hậu Greta Thunberg dự kiến có bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ và hối thúc các nghị sĩ nhanh chóng chống biến đổi khí hậu, coi đây là một cuộc khủng hoảng về sự sinh tồn. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cũng đã phản đối động thái của ông Trump.

Theo ông, ở nhiều quốc gia trên giới, có nhiều thành phố, bang và khu vực phát huy năng lực thúc đẩy các biện pháp hiệu quả nhằm chống biến đổi khí hậu hiệu quả.

Dưới sự lãnh đạo của ông Trump, các cơ quan quản lý liên bang ủng hộ việc "đóng băng" các quy định về việc hạn chế tiêu chuẩn khí thải ở mức năm 2020 đối với xe tải, ô tô mới đến năm 2026.

Trong khi đó, từ năm 2012 đến nay California áp dụng quy chuẩn về khí theo bộ quy tắc của cựu Tổng thống Obama, theo đó, yêu cầu các phương tiện giao thông đến năm 2025, đảm bảo tiết kiệm nhiên liệu 75km/1 galon (1 galon = 3,78 lít) với mức tăng trung bình hằng năm khoảng 5%.

Hiện chính quyền bang California đặt mục tiêu doanh số bán xe ô tô "Xanh" gồm xe chạy điện hoặc xe ô tô có mức phát thải 0%, tăng 15,4% đến năm 2025.

Ngoài California, hiện có 10 bang khác của Mỹ áp dụng quy định tương tự về việc lượng khí phát thải từ xe ô tô./.