Thái Lan triển khai hệ thống AI trong quản lý nông sản

Bộ Thương mại Thái Lan vừa triển khai hệ thống quản lý nông sản có tên gọi “Sắp thu hoạch”, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, dự báo sản lượng và giá nông sản, qua đó chuyển phương thức quản lý từ xử lý vấn đề sau khi phát sinh sang chủ động dự báo và ứng phó từ sớm.

Hệ thống do Văn phòng Chính sách và Chiến lược Thương mại (TPSO) thuộc Bộ Thương mại Thái Lan phát triển và chính thức ra mắt ngày 30/9/2026, trên cơ sở hợp tác giữa 4 bộ, gồm Bộ Thương mại, Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã, Bộ Giáo dục Đại học, Khoa học, Nghiên cứu và Đổi mới và Bộ Kinh tế và Xã hội số. Hệ thống được triển khai thí điểm đối với lúa vụ mùa trước khi mở rộng sang các loại nông sản khác.

Theo Bộ Thương mại Thái Lan, hệ thống kết nối dữ liệu về sản xuất, giá cả và tình hình tại các địa phương, giúp cơ quan chức năng dự báo thời điểm, địa điểm và sản lượng nông sản sắp được đưa ra thị trường, đồng thời xác định các khu vực có nguy cơ để chuẩn bị biện pháp ứng phó phù hợp và kịp thời.

Giám đốc TPSO Nanthaphong Chiralertpong cho biết thách thức trong quản lý ổn định giá nông sản không phải do Thái Lan thiếu dữ liệu, mà do các dữ liệu quan trọng đang được phân tán tại nhiều cơ quan. Do mỗi cơ quan có nguồn dữ liệu và chuyên môn khác nhau, việc ứng dụng công nghệ và AI sẽ giúp kết nối, xử lý dữ liệu để tạo ra bức tranh thống nhất về sản xuất, diện tích canh tác, sản lượng, thị trường và giá cả.

Một trong những điểm đáng chú ý của hệ thống là kết hợp dữ liệu đăng ký canh tác và ảnh vệ tinh để dự báo thời điểm sản phẩm được đưa ra thị trường, sản lượng và những khu vực có khả năng xảy ra tình trạng sản lượng tập trung trong cùng thời điểm. Các dữ liệu này được phân tích cùng với giá tại địa phương, giúp cơ quan chức năng đồng thời đánh giá lượng cung và sức ép về giá.

Hệ thống có khả năng xác định khu vực có nguy cơ ở cấp độ chi tiết đến đơn vị xã. Việc phân tích ở cấp độ này giúp cơ quan chức năng tránh áp dụng một biện pháp chung cho tất cả địa phương, bởi tình hình nông sản có thể khác nhau về thời điểm thu hoạch, sản lượng, giá nông dân nhận được, năng lực thu gom và thị trường tiêu thụ.

Khi xác định được khu vực sắp có sản lượng lớn và xuất hiện tín hiệu rủi ro về giá, các cơ quan tại địa phương có thể nhanh chóng xem xét và triển khai biện pháp phù hợp. Theo đó, phương thức quản lý được chuyển từ việc chờ đến khi một tỉnh phát sinh vấn đề mới xử lý sang xác định cụ thể địa bàn có nguy cơ để chủ động chuẩn bị.

Hệ thống được thiết kế phục vụ cả cơ quan trung ương và địa phương. Ở cấp trung ương, lãnh đạo có thể theo dõi tổng thể tình hình nông sản, các khu vực có nguy cơ và hiệu quả của các biện pháp đã triển khai để phục vụ việc ra quyết định chính sách. Trong khi đó, các Văn phòng Thương mại cấp tỉnh và cơ quan tại địa phương có thể sử dụng dữ liệu để theo dõi tình hình, đánh giá khu vực có nguy cơ, đề xuất hoặc triển khai biện pháp và báo cáo kết quả lên hệ thống.

Các cơ quan trong lĩnh vực nông nghiệp cũng có thể sử dụng dữ liệu để theo dõi sản lượng và tình hình sản xuất tại địa phương, qua đó tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Bộ Thương mại Thái Lan cũng đặt mục tiêu sử dụng dữ liệu không chỉ để quản lý sản lượng và ổn định giá nông sản mà còn góp phần nâng cao giá trị nông sản trong toàn bộ chuỗi, từ sản xuất, thu hoạch, chế biến đến thị trường.