TP. Hồ Chí Minh đề xuất hoàn thiện cơ chế Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp

  • Hương Giang/vnanet.vn

BNEWS Ngày 7/9, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tham vấn ý kiến về dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp triển khai Luật Phát triển đô thị.

Đại diện Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh chia sẻ về dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố về Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp theo Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Hương Giang - TTXVN

Tại hội nghị, các chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng tăng tính liên thông, số hóa quản lý, phát triển mạng lưới logistics đa cực, gắn với thương mại điện tử xuyên biên giới và có cơ chế ưu đãi đủ sức thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

Dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, dự kiến trình Hội đồng nhân dân Thành phố vào cuối tháng 9 năm 2026, gồm 5 chương, 15 điều, tập trung quy định trình tự, thủ tục thành lập, điều chỉnh ranh giới, diện tích; quản lý nhà nước; cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư, thuế, hải quan, đất đai, nhân lực chất lượng cao và quy định chuyển tiếp đối với Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp.

Đây là văn bản quan trọng, cụ thể hóa cơ chế, chính sách về quản lý, tổ chức hoạt động, ưu đãi đầu tư, tạo thuận lợi thương mại và cải thiện môi trường kinh doanh trong Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp.

Đại diện Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP. Hồ Chí Minh góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị quyết. Ảnh: Hương Giang - TTXVN

Góp ý về các điều kiện để Khu logistics tích hợp có thể triển khai trên thực tế, TS. Đinh Công Khải, Phó Hiệu trưởng Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, cho rằng trước hết cần hoàn thiện các tiêu chí kỹ thuật định lượng về hạ tầng kết nối và cơ cấu sử dụng đất của Khu logistics tích hợp.

Theo TS. Khải, đây là yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành thực chất của mô hình. Các tiêu chí cần đủ cụ thể để phân biệt Khu logistics tích hợp với các dự án bất động sản công nghiệp thông thường, Bên cạnh đó, cần xác lập cơ chế quản trị thống nhất, làm rõ thẩm quyền thực chất của cơ quan đầu mối trong cơ chế một cửa, liên thông, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

“Cần coi hạ tầng dữ liệu và hạ tầng số là một cấu phần thiết yếu của Khu logistics tích hợp; xây dựng nền tảng dữ liệu logistics dùng chung, qua đó tạo điều kiện kết nối giữa doanh nghiệp logistics, cảng biển, cơ quan quản lý và các chủ thể trong chuỗi cung ứng” TS. Đinh Công Khải nhấn mạnh.

Nhiều ý kiến chuyên gia đề xuất đưa nguồn nhân lực, nghiên cứu - đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ thành những cấu phần cần thiết của hệ sinh thái Khu logistics tích hợp, đồng thời thu hẹp khoảng cách chính sách ưu đãi giữa Khu logistics tích hợp nằm trong và ngoài ranh giới Khu thương mại tự do, để mở rộng không gian phát triển cho khu vực.

Các đơn vị góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố. Ảnh: Hương Giang - TTXVN

Bên cạnh đó, cần bổ sung báo cáo đánh giá tác động ngân sách - kinh tế - xã hội trong hồ sơ trình Hội đồng nhân dân Thành phố; nghiên cứu sâu kinh nghiệm quốc tế về mô hình quản lý, tiêu chuẩn hạ tầng; rà soát sự thống nhất về các ngưỡng, tỷ lệ định lượng giữa các điều khoản.

Việc hoàn thiện, đồng bộ hệ thống pháp luật liên quan đến Khu thương mại tự do, nhất là các quy định về hải quan, thuế và quản lý chất lượng hàng hóa cũng là nội dung quan trọng cần nhấn mạnh trong Nghị quyết của Hội đồng nhân dân.

Từ góc độ doanh nghiệp logistics, ông Dương Minh Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ và Kho vận Viettel Post - TTC, cho rằng cần nhìn Khu logistics tích hợp như một hạ tầng kinh tế đa chức năng, có khả năng kết nối sản xuất, thương mại, cảng biển, thương mại điện tử xuyên biên giới và giao nhận.

Theo ông Thắng, trọng tâm không phải là tăng diện tích kho bãi bằng mọi giá mà là tạo ra năng lực logistics phù hợp với diện tích, đúng vị trí, đúng chức năng, có khả năng mở rộng, có dữ liệu và được kết nối thành mạng lưới.

“Chi phí logistics tại Việt Nam vẫn ở mức cao, trong khi hệ thống kho bãi hiện chưa được tổ chức đồng bộ, dẫn đến việc chưa khai thác hết hiệu quả của hạ tầng hiện có. Do đó, TP. Hồ Chí Minh cần chuyển từ tư duy phát triển một vài trung tâm logistics đơn lẻ sang xây dựng mạng lưới logistics đa cực, kết nối các khu vực sản xuất, tiêu dùng, cảng biển và các đầu mối giao thông”, ông Thắng đặt vấn đề.

Đại diện Ban Quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh góp ý hoàn thiện dự thảo. Ảnh: Hương Giang - TTXVN
Từ đó, đại diện Viettel Post – TTC đưa ra 6 định hướng khi xây dựng chính sách, trong đó nhấn mạnh Khu logistics tích hợp cần tích hợp cả hạ tầng vật lý và hạ tầng số, trong đó dữ liệu phải trở thành một phần của năng lực vận hành chứ không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý. TP. Hồ Chí Minh có thể đi trước bằng việc xây dựng nền tảng bản đồ số logistics, giúp nhận diện cung - cầu logistics theo thời gian thực, hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong công tác quy hoạch, phân bổ nguồn lực.

Đồng quan điểm, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, cách tiếp cận này sẽ giúp Khu logistics tích hợp không trở thành một mô hình phát triển kho bãi đơn thuần, mà trở thành một cấu phần của hạ tầng kinh tế số, có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh của nhu cầu thị trường.

Góp ý dự thảo, TS. Lê Giang Nam, Phó Giám đốc Phân hiệu Trường Đại học Ngoại thương tại TP. Hồ Chí Minh, cho rằng dự thảo đã có nền tảng tương đối đầy đủ về hải quan, quản lý ngoại thương, dữ liệu, khu phi thuế quan và quản trị rủi ro. Tuy nhiên, thương mại điện tử xuyên biên giới hiện mới chủ yếu được thể hiện dưới góc độ hoạt động phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành và quản lý rủi ro.

“Cần nhìn thương mại điện tử xuyên biên giới như một động lực phát triển và một chức năng quan trọng của Khu logistics tích hợp, do đó ông đề nghị bổ sung vào Điều 12 quy định về phát triển hệ sinh thái dịch vụ logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới, bao gồm lưu kho, phân loại, đóng gói, hoàn tất đơn hàng, gom và chia tách đơn hàng, giao nhận, vận tải, phân phối, xử lý hàng hoàn và các dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu”, TS. Lê Giang Nam chia sẻ.

Bên cạnh đó, TS. Nam đề nghị bên cạnh yêu cầu tuân thủ pháp luật về xuất xứ, thuế, sở hữu trí tuệ, phòng chống rửa tiền, buôn lậu..., cần bổ sung nguyên tắc tạo thuận lợi thương mại trên cơ sở số hóa, chia sẻ dữ liệu và quản lý rủi ro, giúp chuyển từ kiểm soát đồng đều sang quản trị dựa trên dữ liệu và rủi ro.

Theo ông Trương Tấn Lộc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP. Hồ Chí Minh, đồng thời là Chủ tịch Công ty TNHH Cảng Quốc tế Tân Cảng – Cái Mép, đề xuất thí điểm kết nối Smart Gate, Hệ thống cộng đồng cảng (PCS) và nền tảng dữ liệu logistics, qua đó chuẩn hóa dữ liệu điện tử giữa cảng, doanh nghiệp logistics và cơ quan quản lý, hạn chế chứng từ giấy và nhập liệu trùng lặp.

Về hạ tầng, ông Lộc đề nghị bổ sung tiêu chí kết nối đa phương thức cảng biển - đường thủy - đường bộ - đường sắt - hàng không; đồng thời đẩy nhanh các dự án đường sắt kết nối khu vực Cái Mép - Thị Vải với các khu công nghiệp, qua đó giảm áp lực cho đường bộ và hạ chi phí logistics.

Đại diện Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP. Hồ Chí Minh cũng đề nghị có chính sách thuế rõ ràng cho các dự án đầu tư dài hạn vào hạ tầng logistics dùng chung; ưu đãi gắn với hiệu quả đầu tư, chuyển đổi số, giá trị xuất khẩu, tỷ lệ nội địa hóa và giảm phát thải; kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất vay vốn ngân sách từ tối đa 7 năm lên 20 năm đối với các dự án chiến lược có vốn đầu tư rất lớn và thời gian thu hồi vốn dài.

Phát biểu tại hội nghị, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, ghi nhận các ý kiến đóng góp của chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp; cho biết sở sẽ tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu và giải trình, đồng thời phối hợp với các sở, ngành rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, bảo đảm đồng bộ với Luật Phát triển đô thị và các luật chuyên ngành.

“Thời gian từ nay đến khi Luật Phát triển đô thị có hiệu lực ngày 1/10/2026 không còn nhiều. Việc sớm hoàn thiện và ban hành Nghị quyết là điều kiện quan trọng để thành phố chủ động thu hút các nhà đầu tư chiến lược, hình thành hệ sinh thái logistics hiện đại và nâng cao sức cạnh tranh trong khu vực”, ông Bùi Tá Hoàng Vũ cho biết.
Hương Giang/vnanet.vn

Tin liên quan


Tin cùng chuyên mục