TP. Hồ Chí Minh kiểm soát chống khai thác IUU tại các cảng cá

Ngày 5/3, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh đã có buổi kiểm tra, khảo sát công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại cảng Incomap (phường Vũng Tàu) và cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng).

Theo báo cáo của đại diện cảng Incomap, mỗi năm cảng tiếp nhận và bốc dỡ trên 20.000 tấn hải sản, chủ yếu là các loài cá nổi có giá trị kinh tế cao phục vụ chế biến xuất khẩu. Các tàu cá cập cảng hoạt động chủ yếu trong các nghề lưới vây, lưới rê, câu và tàu dịch vụ hậu cần nghề cá. Trong giai đoạn 2023–2025, lượng tàu cá cập cảng duy trì ổn định với khoảng 5.000 lượt tàu, sản lượng thủy sản bốc dỡ đạt gần 59.920 tấn.

Công tác giám sát tàu cá ra vào cảng được thực hiện chặt chẽ thông qua hệ thống nhật ký điện tử eCDT. Từ khi hệ thống này được triển khai, 100% tàu cá khi cập và rời cảng đều thực hiện khai báo trên hệ thống, giúp cơ quan quản lý theo dõi hoạt động khai thác và cập nhật dữ liệu kịp thời. Việc áp dụng công nghệ số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo nền tảng minh bạch cho hoạt động truy xuất nguồn gốc thủy sản. Cùng với đó, cảng Incomap cũng thực hiện xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu theo quy định. Trong giai đoạn 2023–2025, cảng đã xác nhận 377 giấy chứng nhận nguồn gốc với tổng sản lượng hơn 6.567 tấn thủy sản. Tỷ lệ xác nhận đạt khoảng 11,7% so với tổng sản lượng hải sản qua cảng, góp phần đảm bảo tính minh bạch trong chuỗi cung ứng thủy sản.

Trong quá trình quản lý, cảng thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng và lực lượng Biên phòng để kiểm tra, giám sát tàu cá. Nhật ký khai thác của tàu cá được kiểm tra, đối chiếu với dữ liệu giám sát hành trình (VMS). Ngoài ra, cảng Incomap đã triển khai hệ thống camera giám sát từ xa, phối hợp với chủ tàu, thương lái và đội bốc xếp nhằm kiểm soát sản lượng thủy sản bốc dỡ. Nhờ vậy, hoạt động truy xuất nguồn gốc thủy sản được thực hiện minh bạch, đáp ứng yêu cầu quản lý nghề cá bền vững. Theo đại diện Ban quản lý cảng, trong thời gian qua cảng không ghi nhận trường hợp tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép) cập cảng, cũng như không phát hiện tàu cá vi phạm quy định về đóng dấu xác nhận cập cảng.

Tại cảng cá Cát Lở, công tác tuyên truyền và phổ biến các quy định chống khai thác IUU được triển khai thường xuyên đến ngư dân, chủ tàu và thuyền trưởng. Song song đó, công tác kiểm tra, giám sát tàu cá ra vào cảng cũng được thực hiện chặt chẽ. Lực lượng chức năng phối hợp kiểm soát tàu cá cập cảng, kiểm tra nhật ký khai thác và giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ. Việc thống kê sản lượng và xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác được triển khai nghiêm túc nhằm đảm bảo tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Cảng cá Cát Lở cũng đã triển khai 100% việc khai báo tàu xuất – nhập cảng thông qua phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản eCDT. Đến nay, phần lớn ngư dân đã từng bước làm quen với hệ thống và thực hiện đúng quy định. Theo thống kê giai đoạn 2023–2025 và hai tháng đầu năm 2026, hàng nghìn lượt tàu cá đã được kiểm tra khi cập và rời cảng. Riêng năm 2025 có hơn 1.100 lượt tàu cập cảng và hơn 1.180 lượt tàu rời cảng được kiểm soát, với sản lượng thủy sản bốc dỡ đạt trên 20.000 tấn.

Trong hai tháng đầu năm 2026, cảng tiếp tục duy trì kiểm tra hàng trăm lượt tàu cá ra vào, với sản lượng thủy sản bốc dỡ hơn 2.100 tấn. Năm 2025, cảng đã xác nhận nguồn gốc thủy sản cho 19 lô hàng thủy sản với tổng khối lượng hơn 177 tấn; trong hai tháng đầu năm 2026 tiếp tục xác nhận cho 2 lô hàng với khối lượng trên 18 tấn.

Bên cạnh đó, cảng thường xuyên phối hợp với lực lượng Biên phòng và các cơ quan chức năng trong việc đảm bảo an ninh trật tự, phòng chống vi phạm trong lĩnh vực thủy sản. Những tàu cá không đủ điều kiện theo quy định được theo dõi, không cho xuất bến và báo cáo về Văn phòng đại diện kiểm tra nghề cá để xử lý.

Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh yêu cầu Ban quản lý các cảng cá tiếp tục thực hiện nghiêm việc khai báo tàu cá cập, rời cảng, không để xảy ra tình trạng tàu ra vào nhưng không được kiểm soát. Đồng thời, cần áp dụng đầy đủ hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử eCDT đối với 100% tàu cá ra vào cảng, qua đó giám sát chặt chẽ sản lượng thủy sản bốc dỡ làm cơ sở cấp giấy xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác theo đúng quy định.