EC dự kiến sang Việt Nam kiểm tra chống khai thác IUU từ ngày 9–19/3/2026

Ngày 2/3, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển về việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu (EC) lần thứ 5 về chống khai thác IUU.

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ngày 25/2/2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhận được Thư chính thức của Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thuỷ sản (DG-MARE) thông báo về Chương trình dự kiến làm việc của Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Việt Nam. Thời gian dự kiến từ ngày 9–19/3/2026.

Để bảo đảm việc chuẩn bị chu đáo, thống nhất, chặt chẽ các nội dung phục vụ Đoàn Thanh tra EC, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá khẩn trương xây dựng báo cáo ngắn gọn, đầy đủ, số liệu có tính logic, giải trình được để chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra EC; bảo đảm thống nhất với dữ liệu trên hệ thống quốc gia nghề cá Vnfishbase và các cơ sở dữ liệu khác. Sắp xếp hồ sơ khoa học, dễ tra cứu; chuẩn bị sẵn bản giấy và dữ liệu điện tử để cung cấp, giải trình khi Đoàn yêu cầu.

Các cơ quan chuyên môn chuẩn bị đầy đủ tài liệu, hồ sơ gồm: hồ sơ đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản; hồ sơ tàu cá xóa đăng ký; tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; tàu chưa đánh dấu, kẻ vẽ số đăng ký theo quy định; danh sách vị trí neo đậu cụ thể của các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác hải sản.

Cùng với đó là danh sách, hồ sơ xử lý tàu cá vi phạm IUU; hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến khai thác IUU (các hồ sơ xử phạt phải có phiếu thu, phiếu nộp tiền phạt của các đối tượng bị xử phạt vi phạm). Hồ sơ theo dõi, kiểm soát tàu cá qua hệ thống giám sát hành trình (VMS); hồ sơ xử lý tàu mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép trên biển. Hồ sơ xác nhận (SC) nguyên liệu thuỷ sản khai thác tại cảng cá, chứng nhận (CC) nguồn gốc thủy sản khai thác tại chi cục quản lý về thuỷ sản. Hồ sơ kiểm soát tàu ra vào cảng, giám sát sản lượng bốc dỡ.

Các Sở Nông nghiệp và Môi trường phân công lãnh đạo sở trực tiếp chỉ đạo; bố trí cán bộ có chuyên môn sâu, nắm chắc số liệu để làm việc, giải trình khi Đoàn thanh tra EC yêu cầu. Các Sở tổ chức trực 24/7 trong suốt thời gian Đoàn thanh tra EC làm việc tại Việt Nam. Đồng thời chủ động phối hợp với các lực lượng (Bộ đội Biên phòng, Công an, chính quyền địa phương) để giải trình, cung cấp hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của Đoàn thanh tra EC.

Trong thời gian Đoàn Thanh tra EC làm việc (9–19/3/2026), các sở tổ chức thực hiện nghiêm: việc kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất - nhập cảng, ra - vào cảng; bảo đảm 100% tàu thuộc diện bắt buộc lắp VMS duy trì kết nối liên tục. Giám sát đầy đủ sản lượng thủy sản khai thác qua cảng; thực hiện nghiêm việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thuỷ sản khai thác theo quy định. Rà soát, cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá trên hệ thống VNFishbase và VMS; bảo đảm thông tin đồng bộ, chính xác giữa hồ sơ giấy và dữ liệu điện tử.

Xử lý dứt điểm tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép); cập nhật đầy đủ hồ sơ xử lý vi phạm lên phần mềm. Kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu chưa khắc phục vi phạm, tàu mất kết nối VMS theo quy định. Chủ động chuẩn bị thực địa khi Đoàn kiểm tra đột xuất tại cảng cá, khu neo đậu tàu cá, tại Chi cục Thủy sản và cảng cá.

Thực hiện chế độ báo cáo nhanh hàng ngày về Cục Thủy sản và Kiểm ngư để kịp thời xin ý kiến chỉ đạo đối với các vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền. Đồng thời tuyệt đối không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài trong thời gian Đoàn làm việc tại Việt Nam.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển nghiêm túc, khẩn trương triển khai thực hiện; xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhằm góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.