TP. Hồ Chí Minh tạo đà tăng tốc đầu tư công giai đoạn 2026–2030

Đây là mức thực hiện tương đối cao trong bối cảnh thành phố đồng thời phải thích ứng với khung pháp lý mới về đầu tư công và triển khai sắp xếp lại đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương.

Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, tính đến ngày 31/1/2026, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn đạt 114.307 tỷ đồng, tương đương 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Thành phố bố trí vốn cho 2.870 dự án hạ tầng – xã hội với tổng mức hơn 27.337 tỷ đồng. Song song đó, thẩm định và tham mưu chủ trương đầu tư 54 dự án chuẩn bị cho kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026–2030.

Kế hoạch đầu tư công năm 2025 của TP. Hồ Chí Minh được giao 120.323 tỷ đồng, chiếm khoảng 13,2% tổng vốn đầu tư công toàn quốc là 913.216 tỷ đồng. So với năm trước, quy mô vốn tăng mạnh cả về giá trị tuyệt đối là hơn 40.500 tỷ đồng; lẫn tỷ lệ tăng 10,7%, tiếp tục khẳng định vai trò “đầu tàu” của thành phố trong kích thích tăng trưởng kinh tế.

Tuy vậy, bức tranh giải ngân trong năm cho thấy sự phân hóa rõ nét trong năm qua. Nửa đầu năm 2025, tiến độ giải ngân đạt khoảng 40% kế hoạch, song quý III/2025 ghi nhận sự chững lại, đặc biệt trong hai tháng 7–8/2025, tỷ lệ giải ngân chưa tới 1% vốn giao.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên; trong đó, có yếu tố đến từ độ trễ chính sách. Năm 2025 là năm đầu thực hiện Luật Đầu tư công mới (Luật số 58/2024/QH15), song phải đến tháng 4/2025 Chính phủ mới ban hành nghị định hướng dẫn.

Tiếp đó, Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi bổ sung một số điều của nhiều luật (có Luật Đầu tư công) có hiệu lực từ ngày 25/6/2025, nhưng đến ngày 18/10/2025 Chính phủ mới ban hành Nghị định hướng dẫn (Nghi định 275/2025/NĐ-CP). Khoảng “trống” này khiến công tác thẩm định, điều chỉnh chủ trương đầu tư và điều hành giải ngân trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng đáng kể.

Bên cạnh đó, quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng phát sinh độ trễ ngắn hạn. Dù các địa phương chủ động hợp nhất 1 cách cơ học các ban quản lý dự án để hạn chế xáo trộn, việc hoàn thiện tư cách pháp nhân chủ đầu tư, tiếp nhận kế hoạch và tổ chức giải ngân vẫn cần thêm thời gian. Một số UBND cấp xã được giao làm chủ đầu tư nhưng thiếu ban quản lý dự án chuyên trách, dẫn tới lúng túng trong phân định vai trò và trách nhiệm giữa các khâu.

Bất chấp những khó khăn trên, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công đã giúp thành phố hoàn thành và đưa vào sử dụng nhiều công trình, dự án trọng điểm. Đáng chú ý là hạ tầng kết nối nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất, các tuyến đường mới và dự án cải tạo giao thông đô thị; Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) chính thức vận hành; nhiều công trình y tế, văn hóa – du lịch như Bảo tàng Tôn Đức Thắng, Rạp xiếc Phú Thọ đi vào hoạt động.

Các dự án quy mô lớn khác cũng được thúc đẩy mạnh mẽ, gồm cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Mộc Bài (giai đoạn 1) khởi công; dự án kênh Tham Lương – Bến Cát – Nước Lên thông xe kỹ thuật gần 15 km; Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) khởi công; các dự án Vành đai 3, Vành đai 4 và Vệ sinh môi trường giai đoạn 2 tiếp tục triển khai với nhiều hạng mục hoàn thành hoặc sẵn sàng đưa vào khai thác.

Bước sang năm 2026, TP. Hồ Chí Minh được giao tổng vốn đầu tư công khoảng 148.000 tỷ đồng. Với quy mô vốn lớn, vấn đề hoàn thành chỉ tiêu này trong năm 2026 được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang ý nghĩa chính trị – kinh tế đặc biệt quan trọng.

Cụ thể, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công, coi đây là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội. Trọng tâm điều hành là đẩy nhanh bồi thường, giải phóng mặt bằng, chấm dứt tình trạng dự án “chờ mặt bằng”, tạo nền tảng để thi công đúng tiến độ.

Để tránh lặp lại tình trạng giải ngân chậm theo chu kỳ, lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị xây dựng kế hoạch và phân bổ vốn năm 2026 từ sớm, cho phép các chủ đầu tư xây dựng tiến độ chi tiết ngay từ đầu năm. Cơ chế phân công, phân cấp và phối hợp được siết chặt theo nguyên tắc “6 rõ”, gắn với yêu cầu triển khai liên tục toàn bộ chu trình đầu tư công. Các đơn vị sử dụng vốn phải xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết ngay trong tháng 1/2026; trên cơ sở đó, thành phố ban hành kế hoạch giải ngân theo tháng, quý để làm căn cứ đánh giá trách nhiệm người đứng đầu.

Nguồn vốn dự phòng 18.400 tỷ đồng được yêu cầu phân bổ hết trong quý I/2026. Đồng thời, Thành phố gắn kết quả giải ngân với thi đua, công tác cán bộ; rút ngắn tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục đầu tư; đẩy mạnh chuyển đổi số trong giám sát và điều hành.

Các sở, ngành được giao vai trò then chốt; trong đó Sở Nông nghiệp và Môi trường tháo gỡ vướng mắc về đất đai, vật liệu; Sở Xây dựng theo dõi sát thị trường vật liệu, hỗ trợ tổ chức thi công tăng ca; Sở Quy hoạch – Kiến trúc đơn giản hóa thủ tục điều chỉnh quy hoạch; Sở Tài chính điều hành linh hoạt kế hoạch vốn, kiên quyết điều chuyển vốn khỏi dự án chậm tiến độ sang các dự án trọng điểm có tác động lan tỏa.