Tp. Hồ Chí Minh: Thu ngân sách tăng trưởng nhưng gặp không ít thách thức

Kết quả thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh 3 tháng đầu năm 2018 tiếp tục tăng trưởng, tuy nhiên nguồn thu của một số lĩnh vực, nhất là hoạt động xuất nhập khẩu dự báo sẽ giảm, qua đó ảnh hưởng không ít đến công tác thu ngân sách của Tp.Hồ Chí Minh trong năm 2018.

Thu ngân sách tăng 2,47%

Theo UBND Tp.Hồ Chí Minh, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố ước thực hiện 3 tháng đầu năm 2018 là 90.830 tỷ đồng, đạt 24,11% dự toán, tăng 2,47% so cùng kỳ năm 2017; trong đó, thu nội địa 62.178 tỷ đồng, đạt 24,27% dự toán, tăng 5,02%; thu từ dầu thô 5.044 tỷ đồng, đạt 40,13% dự toán, tăng 16,52%; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu 23.600 tỷ đồng, đạt 21,85% dự toán, giảm 6% so cùng kỳ.

Mặt khác, ước tổng thu ngân sách địa phương là 21.700 tỷ đồng, đạt 26,47% dự toán, giảm 13,36% so với cùng kỳ; trong đó, tổng thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp là 20.490 tỷ đồng, đạt 26,38% dự toán, tương đương so với cùng kỳ.

Cụ thể một số nguồn thu tăng cao, gồm thuế thu nhập doanh nghiệp tăng 11,43% so với cùng kỳ, chủ yếu là các doanh nghiệp khu vực nhà nước trung ương và khu vực công thương nghiệp ngoài và dịch vụ ngoài quốc doanh có số nộp tăng so với cùng kỳ.

Thuế giá trị gia tăng tăng 11,47% so với cùng kỳ, chủ yếu là do các doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực công thương nghiệp và dịch vụ ngoài quốc doanh có số nộp tăng so với cùng kỳ.

Ngoài ra, một số loại thuế khác tăng so với cùng kỳ như thuế thu nhập cá nhân tăng 13,79%; thuế trước bạ tăng 15,62%; thu tiền sử dụng đất tăng 63,97%; thu khác tăng 25,75%.

Bà Phan Thị Thắng, Giám đốc Sở Tài chính Tp. Hồ Chí Minh cho biết: Thành phố tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền hỗ trợ cho người nộp thuế, đảm bảo hình thức, nội dung đa dạng, hỗ trợ pháp luật về thuế phù hợp với từng nhóm người nộp thuế.

Tập trung rà soát, đôn đốc các khoản thu phát sinh và nợ thuế để kịp thời nộp vào ngân sách; trong đó, đặc biệt là đôn đốc nộp thuế môn bài năm 2017, thuế thu nhập doanh nghiệp và lợi nhuận còn lại quý IV/2017.

Ngành tài chính thành phố tăng cường công tác quản lý kê khai thuế đối với người nộp thuế, đảm bảo 100% các tổ chức, các nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn đều được đưa vào diện quản lý và kê khai nộp thuế; chủ động rà soát tình hình khai nộp của doanh nghiệp, đôn đốc kê khai hồ sơ quyết toán thuế và nộp kịp thời số phát sinh chênh lệch quyết toán năm 2017 vào ngân sách nhà nước; rà soát và thu đạt 100% lệ phí Môn bài đã lập sổ thuế.

Để đảm bảo hoạt động thu ngân sách, Tp.Hồ Chí Minh tiếp tục xây dựng kế hoạch tăng cường biện pháp đôn đốc thu nợ và cưỡng chế nợ thuế theo quy định.

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp: rà soát 100% các khoản nợ thuế, phân loại cụ thể từng khoản nợ thuế, thường xuyên đối chiếu nợ nhằm hạn chế nợ sai, nợ chờ xử lý…; công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng những người nộp thuế cố tình dây dưa nợ thuế, nợ thuế lớn, thời gian nợ thuế kéo dài.

Nguồn thu từ xuất nhập khẩu gặp khó

Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu được xem là một trong những nguồn thu chủ lực của Tp.Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, trong 3 tháng đầu năm 2018, nguồn thu này chỉ đạt 23.400 tỷ đồng, đạt 21,67% dự toán, giảm 6,8% so cùng kỳ.

Theo Cục Hải quan Tp.Hồ Chí Minh, thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu không khả quan.

Trong 3 tháng đầu năm 2018, thu thuế xuất nhập khẩu đã giảm thu khoảng 2.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2017.

Trước đó, theo tính toán ban đầu của ngành Hải quan thành phố, ảnh hưởng từ chính sách thuế, năm 2018, mỗi tháng Cục Hải quan Tp.Hồ Chí Minh hụt thu từ 700-1.000 tỷ đồng. Theo ngành hải quan, nguyên nhân tác động của các Hiệp định thương mại tự do FTAs, nhiều dòng thuế đã được cắt giảm theo lộ trình, hơn 90% dòng hàng đã về mức 0%.

Theo Sở Tài chính thành phố, nguồn thu giảm xuất phát từ một số nguyên nhân chủ yếu, đó là từ ngày 1/1/2018 bắt đầu triển khai thực hiện Nghị định số 116/2017/NĐ-CP ngày 17/10/2017 của Chính phủ quy định về điều kiện nhập khẩu xe ôtô và Nghị định số 156/2017/NĐ-CP ngày 27/12/2017 của Chính phủ quy định biểu thuế FTAs, xe ôtô dưới 9 chỗ ngồi nhập khẩu từ các quốc gia ASEAN, thuế nhập khẩu là 0%.

Theo tính toán của Sở Tài chính Tp.Hồ Chí Minh, ngoài việc gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO), Việt Nam đã tham gia các Khu vực mậu dịch tự do trong khuôn khổ song phương và đa phương.

Dự kiến trong năm 2018, cả nước sẽ giảm thu từ hàng hóa nhập khẩu tại các quốc gia thành viên Hiệp định Thương mại tự do FTAs khoảng 30.150 tỷ đồng/năm; trong đó riêng Tp.Hồ Chí Minh thu ngân sách nhà nước giảm khoảng 11.000 tỷ đồng/ năm.

Ngoài ra, trong những năm gần đây nguồn thu ngân sách nhà nước từ xăng dầu, sắt thép, phân bón, xe ô tô… giảm đều theo từng năm.

Đơn cử như nguồn xăng dầu hiện chủ yếu chuyển sang làm thủ tục tại Cảng Vân Phong - Khánh Hòa; cảng Nghi Sơn - Thanh Hóa sẽ hoạt động mạnh vào năm 2018, lượng nhập khẩu về cảng Tp. Hồ Chí Minh sẽ giảm.

Mặt khác, việc tự do lựa chọn đăng ký thủ tục hải quan tại bất kỳ các Chi cục Hải quan nào thuận tiện nhất đã đánh mất lợi thế của các chi cục hải quan thuộc Cục Hải quan Tp. Hồ Chí Minh.

Trong năm 2017, thống kê số doanh nghiệp đăng ký trụ sở giao dịch tại TP. Hồ Chí Minh nhưng đăng ký, nộp thuế tại cục hải quan các địa phương khác là 1.788 tỷ đồng (chỉ thống kê doanh nghiệp nộp thuế trên 2 tỷ đồng/ năm).

Theo Nghị quyết số 33/NQ-HĐND ngày 7/12/2017 của Hội đồng nhân dân Tp.Hồ Chí Minh, dự toán thu ngân sách năm 2018 của Tp.Hồ Chí Minh là 376.780 tỷ đồng; trong đó, thu nội địa là 256.210 tỷ đồng, thu từ xuất nhập khẩu là 108.000 tỷ đồng, từ dầu thô là 12.570 tỷ đồng.

Tổng thu ngân sách địa phương là 81.981 tỷ đồng; trong đó, số thu phân chia cho ngân sách địa phương 77.685 tỷ đồng.