Tranh cãi xung quanh sắc lệnh mới của Tổng thống Mỹ về AI

Tổng thống Donald Trump và các đồng minh trong ngành công nghệ cho rằng sắc lệnh hành pháp mới của ông nhằm thiết lập khung pháp lý quốc gia về quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ giúp Mỹ vượt Trung Quốc trong “cuộc chiến AI” và mở đường cho sự đổi mới.

Tuy nhiên, theo Kênh CNBC, các nghị sĩ đảng Dân chủ, quan chức bang và các nhóm bảo vệ người tiêu dùng đang bày tỏ lo ngại về tác động của sắc lệnh mà Tổng thống Trump ký vào tối 11/12. Một số người cho rằng sắc lệnh này - nhằm vượt quyền các quy định về AI của bang - có thể sớm đối mặt với các thách thức pháp lý.

Sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump chỉ đạo Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi thành lập một nhóm công tác để thách thức các luật của bang liên quan đến AI. Bộ Thương mại cũng được chỉ đạo xác định các quy định “nặng nề” của bang nhằm vào AI.

Sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ký ngày 11/12 nhằm ngăn các bang tự ban hành và thực thi quy định về trí AI, đồng thời thiết lập “khung quản lý thống nhất trên toàn quốc”. Đây là một chiến thắng cho các công ty công nghệ như OpenAI, Google và quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, vốn đều vận động chống lại các quy định của bang mà họ coi là gánh nặng.

Theo CNN, Nhà Trắng cho rằng việc để mỗi bang có luật riêng có thể cản trở sự phát triển của ngành AI. Theo cố vấn Will Scharf, sắc lệnh cho phép chính quyền dùng các “công cụ liên bang” để phản đối những quy định cấp bang bị coi là quá mức, nhưng không can thiệp vào các quy định về an toàn trẻ em và AI.

Động thái này diễn ra sau khi Quốc hội (cả Thượng viện và lưỡng đảng) đã bác bỏ các nỗ lực trước đó của chính quyền muốn cấm các bang quản lý AI. Trong khi đó, nhiều bang đã ban hành luật nhằm ngăn chặn lừa đảo deepfake gây hiểu lầm, phân biệt đối xử khi tuyển dụng hoặc các rủi ro AI khác, do Mỹ chưa có luật liên bang toàn diện về AI.

Ngành công nghệ từ lâu cảnh báo rằng một “ma trận luật cấp bang” có thể làm chậm đổi mới và suy yếu vị thế cạnh tranh của Mỹ trước Trung Quốc. Ngược lại, các nhà phê bình lo ngại sắc lệnh sẽ khiến doanh nghiệp AI né tránh trách nhiệm nếu sản phẩm gây hại cho người dùng.

Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng tồn tại chia rẽ. Một số tổ chức vận động dự đoán sắc lệnh sẽ “vấp phải tường pháp lý” vì xung đột với quyền lập pháp của các bang. Tuy nhiên, giới đầu tư mạo hiểm nhận định đây là “bước đi đầu tiên quan trọng” và kêu gọi Quốc hội sớm xây dựng luật thống nhất.

CNBC dẫn lời Collin McCune, người đứng đầu bộ phận quan hệ chính phủ tại Andreessen Horowitz, hoan nghênh sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, gọi đây là “một bước đi quan trọng đầu tiên” để thúc đẩy cạnh tranh và đổi mới của Mỹ. Tuy nhiên, ông McCune kêu gọi Quốc hội lập pháp hóa một khung AI quốc gia. Ông cho rằng các bang có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các tác hại và bảo vệ người dân, nhưng họ không thể cung cấp sự rõ ràng lâu dài hay định hướng quốc gia mà chỉ Quốc hội mới có thể thực hiện.