Trí thức Việt tại Đức chung sức phát triển khoa học – công nghệ

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, Diễn đàn Trí thức Việt Nam tại bang North Rhein-Westphalia (Nordrhein-Westfalen - NRW) năm 2026 đã được tổ chức ngày 8/11 tại Trường Đại học Kỹ thuật Dortmund (TU Dortmund), quy tụ hơn 100 nhà khoa học, chuyên gia, nghiên cứu sinh, sinh viên và đại diện các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam và Đức.

Tham dự diễn đàn trực tuyến từ Việt Nam có ông Nguyễn Phú Bình, Phó Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (Nafosted) và bà Kim Ngọc Thanh Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC). Sự kiện đánh dấu việc thành lập Mạng lưới Trí thức Việt Nam tại bang NRW, hướng tới tập hợp nguồn lực chất xám, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước.

Diễn đàn do TU Dortmund, Bộ phận Khoa học và Công nghệ thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Berlin và Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt, Hội Người Việt Nam tại NRW, Hội Lưu học sinh Việt Nam vùng Ruhr và Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt – Đức (VGI) phối hợp tổ chức, với chủ đề “Kết nối trí thức Việt – Thúc đẩy hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển cộng đồng”.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thính ở TU Dortmund, Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt - Đức. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

Phát biểu khai mạc, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thính, giảng viên TU Dortmund, Chủ tịch VGI và quyền Chủ tịch Liên hiệp hội người Việt Nam tại CHLB Đức, cho biết sự tham gia đông đảo của các đại biểu cho thấy nhu cầu kết nối, khát vọng đóng góp và tinh thần hợp tác ngày càng rõ nét trong cộng đồng trí thức Việt Nam tại Đức.

Theo ông, việc thành lập Mạng lưới Trí thức Việt Nam tại NRW, một chi nhánh của VGI, là bước phát triển mới nhằm kết nối thường xuyên đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia và trí thức người Việt trong bang, phát huy thế mạnh của từng thành viên và triển khai các hoạt động hợp tác thiết thực.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt Lưu Xuân Đồng đánh giá cao sự chủ động của ban tổ chức trong việc thúc đẩy kết nối đội ngũ trí thức Việt Nam tại NRW. Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là đột phá chiến lược, nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài, đặc biệt tại châu Âu và Đức, có vai trò quan trọng.

Tổng lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt Lưu Xuân Đồng phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

Theo ông, mạng lưới cần tập trung quy tụ đội ngũ trí thức và chuyên gia trẻ người Việt tại NRW, phát huy thế mạnh của bang và từng cá nhân để kết nối, triển khai các dự án tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và tạo điều kiện để du học sinh, thanh niên tham gia hoạt động. Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kết nối Mạng lưới với các cơ quan trong nước, địa phương Việt Nam và đối tác Đức.

Phát biểu trực tuyến từ Việt Nam, ông Nguyễn Phú Bình, Phó Giám đốc Nafosted, đưa ra 4 đề xuất đối với các chuyên gia, trí thức gốc Việt tại Đức, gồm cùng hình thành các đề tài chung Việt Nam - Đức; cùng kiểm chứng và đưa công nghệ ra thị trường; cùng bồi dưỡng thế hệ nhà khoa học trẻ và cuối cùng là cùng nâng cao chất lượng đánh giá thông qua việc tham gia hội đồng khoa học hoặc phản biện độc lập.

Về phần mình, bà Kim Ngọc Thanh Nga, Phó Giám đốc (NIC), đánh giá việc thành lập mạng lưới trí thức tại NRW là bước phát triển tích cực, góp phần mở rộng kết nối giữa cộng đồng trí thức Việt Nam tại Đức với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước.

Bà cho biết trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57, đồng thời thúc đẩy hội nhập quốc tế theo Nghị quyết 59, việc huy động nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tham tán Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại Berlin Hà Thị Lâm Hồng phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

Bà Kim Ngọc Thanh Nga cũng đề nghị các nhà khoa học chủ động đề xuất giải pháp công nghệ và chương trình hợp tác cụ thể, tăng cường trao đổi với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong nước nhằm xác định những công nghệ phù hợp, có khả năng thương mại hóa và triển khai tại Việt Nam.

NIC cam kết hỗ trợ kết nối các chuyên gia với các mạng lưới chuyên ngành và đối tác trong nước. Hiện trung tâm đang thúc đẩy hình thành các mạng lưới chuyên ngành trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, gồm công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, an ninh mạng và thiết bị bay không người lái. Trung tâm mong muốn tăng cường phối hợp giữa VGI với các mạng lưới chuyên ngành, kết nối chuyên gia tại Đức với nhu cầu thực tiễn của Việt Nam.

Tại diễn đàn, Tham tán Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại Berlin Hà Thị Lâm Hồng đã giới thiệu các lĩnh vực khoa học – công nghệ Việt Nam ưu tiên phát triển, những cơ chế hợp tác, hệ sinh thái tài trợ và nguồn lực nghiên cứu, cùng các chương trình khoa học – công nghệ cấp quốc gia.

Về phía cộng đồng, ông Lê Thanh Nam, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại bang NRW, cho rằng cộng đồng người Việt tại đây có nhiều giáo sư, tiến sĩ, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân đang đóng góp tích cực trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế và kinh tế. Đây là nguồn lực trí tuệ quý giá, song cần có cơ chế để kết nối những cá nhân tài năng thành sức mạnh chung.

Ông Lê Thanh Nam, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại NRW, phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

Ông Lê Thanh Nam cũng nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp giữa giới trí thức và doanh nghiệp. Các nhà khoa học có tri thức, công nghệ và ý tưởng sáng tạo, trong khi doanh nghiệp có kinh nghiệm thực tiễn, nguồn lực và khả năng đưa các ý tưởng vào cuộc sống. Sự đồng hành giữa hai bên có thể giúp chuyển kết quả nghiên cứu thành sản phẩm và tạo ra những giá trị kinh tế, xã hội thiết thực.

Diễn đàn cho thấy nguồn lực trí thức Việt Nam tại Đức có tiềm năng đáng kể, song để phát huy hiệu quả cần chuyển từ kết nối tự phát, phân tán sang những chương trình hợp tác có mục tiêu và cơ chế triển khai lâu dài. Việc kết nối tri thức, kinh nghiệm quốc tế với nhu cầu phát triển trong nước không chỉ góp phần nâng cao năng lực khoa học – công nghệ của Việt Nam mà còn tạo thêm động lực thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Đức.

Các đại biểu trao đổi tại Diễn đàn. Ảnh: Thu Hằng - PV TTXVN

NRW là bang đông dân nhất nước Đức, với khoảng 18 triệu người, đồng thời là một trong những trung tâm công nghiệp, giáo dục và nghiên cứu khoa học quan trọng của nước này. Các trường đại học uy tín như RWTH Aachen, TU Dortmund, Đại học Ruhr Bochum và Đại học Bonn đã thu hút nhiều thế hệ người Việt Nam đến học tập, nghiên cứu và làm việc trong các lĩnh vực công nghệ, y tế, môi trường và kinh tế.

Theo báo cáo đề dẫn của Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Hương, Tổng Thư ký Hội Người Việt Nam tại NRW, tính đến ngày 31/10/2026, cơ sở dữ liệu bước đầu của mạng lưới ghi nhận 87 thành viên. Trong đó, 55 người là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc thạc sĩ, chiếm hơn 63%; số còn lại là cử nhân, kỹ sư, bác sĩ và sinh viên.