Trung Quốc: Thiết bị bay không người lái mở rộng ứng dụng trong đời sống

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế tầm thấp, thiết bị bay không người lái (UAV) đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi tại Trung Quốc, từ hỗ trợ quản lý đô thị, tuần tra, kiểm tra cơ sở hạ tầng đến giám sát môi trường và các hoạt động bảo đảm an toàn. Công nghệ này đang dần trở thành một công cụ quan trọng giúp nâng cao hiệu quả công việc, giảm chi phí vận hành và thay đổi phương thức quản lý truyền thống.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, bà Dư Nhiễm (Yu Ran), phụ trách Trung tâm Sinh thái trí tuệ thuộc Công ty Khoa học công nghệ Tinh đồ Trung Khoa, cho biết hiện nay UAV không còn chỉ được sử dụng trong những lĩnh vực chuyên biệt mà đang từng bước đi vào nhiều hoạt động quản lý và sản xuất hằng ngày.

Theo bà Dư Nhiễm, thông qua việc kết hợp giữa thiết bị bay, nền tảng quản lý dữ liệu và hệ thống điều phối thông minh, UAV có thể hỗ trợ con người thực hiện những công việc trước đây phải trực tiếp đến hiện trường, đặc biệt là tại các khu vực rộng lớn, địa hình phức tạp hoặc tiềm ẩn nguy hiểm. Trong đó, tại thành phố Mã An Sơn (Maanshan), tỉnh An Huy (Anhui), mô hình “một mạng lưới điều phối bay” đã triển khai 62 trạm điều khiển UAV, phục vụ hoạt động kiểm tra, giám sát tại khu vực đô thị và các vùng rừng lân cận. Hệ thống hiện có sự tham gia của hơn 20 cơ quan, đơn vị, mỗi ngày thực hiện gần 100 lượt bay thường xuyên.

Bà Dư Nhiễm cho biết phạm vi ứng dụng của UAV đang ngày càng mở rộng. Một thiết bị bay cá nhân có thể bao phủ bán kính khoảng 6 km, với tổng số chuyến bay hàng năm lên tới khoảng 40.000 lượt, phục vụ nhiều nhu cầu như kiểm tra công trình, giám sát môi trường sinh thái, kiểm tra đường ống, tuần tra khu công nghiệp và các hoạt động quản lý khác.

Theo bà, ưu điểm lớn nhất của UAV là khả năng cơ động cao, tiếp cận nhanh hiện trường và cung cấp hình ảnh trực tiếp. Trong nhiều trường hợp, thiết bị có thể thay thế việc nhân viên phải di chuyển nhiều giờ để kiểm tra, qua đó giảm chi phí nhân lực, nâng cao hiệu quả công việc và hạn chế rủi ro trong những môi trường nguy hiểm. Bên cạnh đó, UAV còn có khả năng hoạt động trong những điều kiện mà con người khó tiếp cận. Việc tích hợp camera độ phân giải cao, cảm biến nhiệt và các hệ thống phân tích dữ liệu giúp thiết bị không chỉ ghi nhận hình ảnh mà còn hỗ trợ nhận diện tình huống bất thường.

Để minh họa, tại một số tuyến đường cao tốc ở tỉnh Chiết Giang (Zhejiang), hệ thống UAV được kết nối với camera giám sát giao thông. Khi phát hiện tình trạng phương tiện di chuyển chậm bất thường hoặc dừng đỗ do tai nạn, UAV có thể tự động bay đến vị trí xảy ra sự cố mà không cần nhân viên điều khiển trực tiếp.

Bên cạnh giao thông, UAV cũng được ứng dụng trong giám sát hoạt động khai thác tài nguyên trái phép trên sông Trường Giang (Yangtze). Trước đây, lực lượng chức năng phải di chuyển bằng đường bộ, sau đó sử dụng tàu thuyền để tuần tra vào ban đêm, gây tốn kém thời gian và nhân lực. Với hệ thống UAV, các tuyến bay có thể được thiết lập trước. Vào ban đêm, thiết bị có thể tự động bay theo lộ trình, sử dụng camera nhiệt để phát hiện tàu thuyền có dấu hiệu hoạt động bất thường hoặc nghi vấn khai thác cát trái phép.

Tuy nhiên, theo bà Dư Nhiễm, việc mở rộng ứng dụng UAV cũng đặt ra một số thách thức. Trong đó, vấn đề quản lý không phận, bảo đảm an toàn bay, xây dựng hệ thống vận hành thống nhất và đào tạo nhân lực chuyên môn là những yêu cầu quan trọng để công nghệ này phát triển bền vững. Bà cho rằng trong tương lai, UAV sẽ không thay thế hoàn toàn các phương thức quản lý truyền thống mà sẽ đóng vai trò bổ sung, kết hợp với các hệ thống giám sát hiện có để tạo thành mô hình quản lý thông minh hơn.

Chuyên gia công nghệ này chỉ ra camera giám sát có ưu thế về khả năng hoạt động liên tục, nhưng có những điểm hạn chế do vị trí cố định, trong khi UAV có tính cơ động, có thể nhanh chóng đến những khu vực cần kiểm tra; do đó 2 phương thức này có thể bổ trợ lẫn nhau.

Trong lĩnh vực bảo đảm an toàn đô thị, Trung Quốc đang nghiên cứu các mô hình tích hợp UAV với phương tiện cơ động nhằm nâng cao năng lực tuần tra, giám sát và ứng phó tình huống khẩn cấp.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN, ông Đới Tiểu Long (Dai Xiaolong), Phó Tổng Giám đốc Công ty Thiết bị bay tầm thấp Tinh đồ Trung Khoa, cho biết doanh nghiệp đã phát triển mẫu xe bán tải năng lượng mới tích hợp hệ thống UAV và thiết bị phát hiện, xử lý UAV trái phép, phục vụ các nhiệm vụ an ninh đô thị. Điểm đặc biệt của phương tiện này là toàn bộ hệ thống điều khiển được tích hợp trực tiếp trên xe, nhân viên vận hành có thể điều khiển UAV, thực hiện nhiệm vụ trinh sát hoặc triển khai các thiết bị liên quan ngay trong cabin mà không cần mang theo nhiều thiết bị riêng biệt. Mô hình này có thể được ứng dụng trong nhiều tình huống như tuần tra an ninh công cộng, bảo đảm an toàn cho các sự kiện lớn, kiểm soát khu vực trọng điểm, giám sát các tuyến đường dài hoặc hỗ trợ lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố.

Ông Đới Tiểu Long cho biết phương tiện được tích hợp nhiều công nghệ gồm hệ thống điều khiển bay, nền tảng quản lý UAV, thiết bị phát hiện UAV, hệ thống quản lý không phận và các giải pháp điều phối hoạt động trên không. Mô hình này giúp giải quyết khó khăn trong vận hành khi trước đây, nhân viên phải sử dụng nhiều thiết bị độc lập. Việc tích hợp UAV, hệ thống điều khiển và phương tiện di chuyển giúp một nhân viên có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ hơn, đồng thời giảm chi phí vận hành. Hiện sản phẩm đang được thử nghiệm trong một số lĩnh vực như bảo đảm an ninh công cộng, bảo vệ sự kiện thể thao và tuần tra an toàn đô thị.

Việc mở rộng các mô hình ứng dụng UAV cho thấy Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển lĩnh vực kinh tế tầm thấp, trong đó UAV được xem là một trong những công nghệ quan trọng hỗ trợ xây dựng đô thị thông minh, nâng cao năng lực quản lý và thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực.