Trung tâm Tài chính quốc tế và bài toán kết nối dòng vốn xanh

Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến hoạt động cuối năm nay. Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN

Trong bối cảnh mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 đòi hỏi nhu cầu vốn rất lớn, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính xanh đủ tiêu chuẩn quốc tế được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận dòng vốn toàn cầu.

Theo dữ liệu của Climate Bonds Initiative, đến cuối năm 2025, quy mô lũy kế của thị trường nợ bền vững (GSS+ Debt) trên thế giới đã đạt khoảng 6,8 nghìn tỷ USD; trong đó, trái phiếu xanh chiếm khoảng 4,5 nghìn tỷ USD. Điều này cho thấy nguồn vốn quốc tế dành cho các dự án chuyển đổi xanh vẫn còn rất dồi dào.

Tại Đông Nam Á, Indonesia, Malaysia và Thái Lan đã phát hành hơn 43 tỷ USD trái phiếu xanh trong 5 năm qua. Trong khi đó, Việt Nam mới ghi nhận khoảng 216 triệu USD phát hành từ khối ngân hàng, tương đương khoảng 0,5% quy mô của ba quốc gia trên. 

Khoảng cách này cho thấy dư địa rất lớn để Việt Nam thu hút dòng vốn xanh quốc tế, nhưng cũng phản ánh những yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng dự án và phát triển các công cụ tài chính theo thông lệ quốc tế. 

Thị trường trong nước cũng đang có những bước tiến nhất định. Riêng năm 2025, Việt Nam ghi nhận 5 đợt phát hành trái phiếu xanh bằng đồng Việt Nam với tổng giá trị hơn 3.400 tỷ đồng; toàn bộ đều được đánh giá độc lập theo chuẩn mực quốc tế trước khi phát hành. 

Cùng với đó, Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí môi trường và xác nhận dự án xanh được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở thống nhất để nhận diện dự án xanh, tăng tính minh bạch của thị trường và hạn chế tình trạng "tẩy xanh". 

Bên cạnh đó, việc từng bước hoàn thiện khung pháp lý về phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, cùng các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho TP. Hồ Chí Minh, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để VIFC-HCMC trở thành đầu mối kết nối dòng vốn quốc tế với các dự án hạ tầng bền vững và chuyển đổi xanh. 

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), vai trò của VIFC-HCMC không chỉ dừng lại ở việc "gắn nhãn xanh" cho các sản phẩm tài chính, mà định vị là hạt nhân chuyển hóa các dự án khí hậu thành tài sản có thể đầu tư, được đo lường, bảo lãnh, huy động vốn và giao dịch xuyên biên giới theo các chuẩn mực quốc tế khắt khe nhất.  

Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng thu hút dòng vốn xanh vào Việt Nam. 

Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các giải pháp nhằm kết nối hiệu quả dòng vốn xanh quốc tế với nhu cầu đầu tư trong nước được xem là một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay. 

Những vấn đề này dự kiến sẽ được thảo luận tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề "Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư", diễn ra ngày 6/8 tại TP. Hồ Chí Minh. Hội nghị do VIFC-HCMC phối hợp với các đối tác tổ chức, dự kiến quy tụ hơn 200 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, các định chế tài chính quốc tế, ngân hàng phát triển, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và chuyên gia cùng trao đổi. 

Theo ban tổ chức, các phiên thảo luận sẽ tập trung vào vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính xanh toàn cầu; yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế đối với các dự án xanh; khả năng kết nối giữa chính sách, thị trường và dự án; vai trò của các công cụ như trái phiếu xanh, khoản vay liên kết bền vững, tài chính hỗn hợp; cũng như những yêu cầu về quản trị ESG và dữ liệu để doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Thông qua các phiên trao đổi và kết nối, hội nghị kỳ vọng góp phần thúc đẩy huy động dòng vốn xanh xuyên biên giới, hỗ trợ phát triển thị trường tài chính xanh và hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050.