Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam qua lăng kính của các chuyên gia Anh

Một Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) không chỉ là điểm tụ hội của các ngân hàng hay quỹ đầu tư, mà còn là sân khấu địa kinh tế, nơi uy tín và ảnh hưởng quốc gia được định hình. Việt Nam đang đứng trước cơ hội biến không gian này thành công cụ chiến lược để nâng tầm vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu. Trong cuộc phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại London với các chuyên gia quốc tế tại hội thảo "Định hình tương lai: Thuế, Hoạch định gia sản và Trí tuệ nhân tạo" diễn ra ngày 26/2, nhiều phân tích sâu sắc về triển vọng, cấu trúc phát triển và các thách thức đối với Việt Nam đã được chia sẻ.

Bà Christine Le, Tổng Giám đốc công ty Eastern Horizon Wealth Management, Chủ tịch Hiệp hội Tài chính và Đầu tư Việt Nam tại Vương quốc Anh, Thành viên Danh dự Hiệp hội Tài chính Cá nhân Vương quốc Anh (FPFS) nhấn mạnh: "Với Việt Nam, IFC không chỉ nhằm thu hút vốn, mà là bước chuyển từ “người nhận vốn” sang “người phân bổ vốn”. Đó là bước nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu và đó chính là bản chất của quyền lực mềm tài chính". Các phân tích của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, quốc gia kiểm soát được hạ tầng tài chính - từ hệ thống thanh toán, cơ chế định giá tài sản đến quy trình giải quyết tranh chấp - sẽ có khả năng định hình chuẩn mực thị trường. Khi giao dịch quốc tế vận hành theo luật chơi do chính mình thiết lập, quốc gia đó không chỉ thu phí dịch vụ mà còn mở rộng tầm ảnh hưởng chính sách.

Trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn, nhiều quốc gia vẫn tập trung vào ưu đãi thuế, nhưng kinh nghiệm quốc tế cho thấy thuế có thể thu hút vốn nhanh, nhưng thể chế mới giữ được vốn lâu. Theo khảo sát của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhà đầu tư tổ chức đánh giá cao tính dự đoán của chính sách và bảo vệ quyền tài sản hơn là ưu đãi thuế đơn thuần. "Quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm, quỹ đầu tư của nhà nước - những dòng vốn dài hạn - không tìm nơi rẻ nhất, họ tìm nơi an toàn và minh bạch nhất. Thuế là công cụ cạnh tranh, nhưng pháp quyền là nền móng. Không có nền móng, ưu đãi chỉ tạo dòng vốn ngắn hạn và dễ đảo chiều", bà Bà Christine Le khẳng định.

Tóm lại, việc xây dựng một trung tâm tài chính bền vững không thể chỉ dựa vào ưu đãi thuế. Giá trị cốt lõi của các trung tâm tài chính thành công nằm ở thể chế mạnh, pháp quyền vững, hạ tầng thị trường chuẩn mực và nhân lực chất lượng cao. Thuế có thể là chất xúc tác, nhưng không thể là chiến lược cốt lõi.

Trong khi pháp quyền và thể chế là nền tảng giữ dòng vốn lâu dài, năng lực khai thác dữ liệu và AI đang trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của các trung tâm tài chính, theo nhận định của ông Alan Sellers, Giám đốc điều hành, nhà sáng lập công ty Your Crypto Coach Ltd.

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), một trung tâm tài chính vừa là không gian địa lý, vừa là không gian dữ liệu, nhưng năng lực cạnh tranh ngày càng được quyết định bởi sức mạnh dữ liệu, chứ không phải bởi những đường chân trời bê tông và kính thép. AI, thanh toán số, hạ tầng điện toán đám mây và phân tích rủi ro theo thời gian thực đang chuyển hóa các trung tâm tài chính thành những nền tảng xử lý thông tin. Tuy nhiên, công nghệ chỉ có thể gia tăng hiệu quả, chứ không thể thay thế niềm tin. Cốt lõi của bất kỳ trung tâm tài chính nào vẫn là tính chắc chắn của pháp lý, uy tín của cơ quan quản lý và khả năng thực thi hợp đồng. Vì vậy, điều cốt yếu là đội ngũ hoạt động trong các lĩnh vực tài chính, pháp lý và quản lý phải luôn ý thức rằng các công nghệ mang tính đột phá như AI không phải là “thuốc bách bệnh” cho mọi vấn đề.

Ông Alan Sellers cảnh báo: một trung tâm tài chính mới hoàn toàn có thể “đi tắt” ở khâu hạ tầng số, chẳng hạn như thông qua hội nhập số hay cơ chế giám sát thông minh,... nhưng không thể bỏ qua những lớp nền tảng của niềm tin thể chế. Công nghệ có thể rút ngắn thời gian phát triển, nhưng chính các thiết chế mới là yếu tố bảo đảm cho sự bền vững lâu dài.

Dự báo về khả năng AI sẽ thay đổi cấu trúc nhân lực của các trung tâm tài chính, ông Alan Sellers cho rằng AI sẽ không xóa bỏ việc làm trong lĩnh vực tài chính mà sẽ nâng tầm chúng. Các công việc mang tính lặp lại, xử lý quy trình sẽ ngày càng được tự động hóa. Đồng thời, nhu cầu đối với các chuyên gia về khoa học dữ liệu, quản trị AI, an ninh mạng, phân tích chính sách và thiết kế cấu trúc tài chính phức hợp sẽ gia tăng mạnh mẽ.

Cơ cấu nhân lực sẽ dịch chuyển từ “xử lý giao dịch” sang “giám sát hệ thống”, từ công việc vận hành sang quản trị rủi ro chiến lược. Về dài hạn, năng lực cạnh tranh của một trung tâm tài chính sẽ ngày càng phụ thuộc ít hơn vào quy mô lao động, và nhiều hơn vào chất lượng nguồn nhân lực cùng năng lực số hóa. Và lợi ích lớn nhất của AI là giúp đội ngũ chuyên môn tập trung vào các dịch vụ tạo giá trị gia tăng cho khách hàng, thay vì những dịch vụ quy trình hóa, tiêu chuẩn hóa và nhạy cảm về giá.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về khả năng định vị Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam như một cầu nối giữa ASEAN - Đông Á - phương Tây, bà Christine Le nhấn mạnh rằng để trở thành điểm kết nối dòng vốn khu vực và toàn cầu, Việt Nam cần hội tụ ba nền tảng then chốt: khung pháp lý tương thích với chuẩn quốc tế, hạ tầng thanh toán và thị trường vốn liên thông khu vực, cùng một môi trường chính sách ổn định và dự đoán được trong dài hạn. Khi những điều kiện này được thiết lập đồng bộ, Việt Nam không chỉ thu hút dòng vốn mà còn có thể trở thành trung tâm trung chuyển vốn trong các lĩnh vực như tài trợ chuỗi cung ứng, tài chính xanh và fintech xuyên biên giới./.