Trường hợp nào được miễn giấy phép xây dựng khi lắp đặt điện mặt trời áp mái?

Tại họp báo cung cấp thông tin kinh tế - xã hội do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức chiều 4/6, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đã có phản hồi thông tin về việc cơ quan quản lý ở một số phường, xã yêu cầu phải có giấy phép xây dựng khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái trên nhà ở hiện hữu.

Về vấn đề này, ông Lê Đức Anh, Phó Trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết, sở đã ban hành Công văn số 1389/SXD-QLXDCT ngày 29/5/2025 hướng dẫn các cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn thành phố về phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Theo hướng dẫn, trường hợp tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống điện mặt trời sát mái công trình hiện hữu, không làm thay đổi công năng sử dụng, không ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, phù hợp với quy hoạch xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt về số tầng, chiều cao công trình, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường thì được miễn giấy phép xây dựng.

Đối với trường hợp việc lắp đặt làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến các yếu tố nêu trên, chủ sở hữu công trình phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng hoặc giấy phép sửa chữa, cải tạo theo quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng.

Sở Xây dựng cũng lưu ý, người dân khi thi công, lắp đặt và nghiệm thu hệ thống điện mặt trời mái nhà cần thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn số 6242/BXD-KHCN ngày 28/12/2020 về an toàn công trình xây dựng khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Theo nội dung phản ánh, thời gian qua, mặc dù Chính phủ đang khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà nhằm tiết kiệm điện, giảm áp lực lên lưới điện quốc gia và thúc đẩy sử dụng năng lượng xanh nhưng tại một số địa phương, người dân vẫn gặp khó khăn khi triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà hiện hữu.

Nguyên nhân xuất phát từ thực tế phần lớn nhà ở dân dụng được xây dựng trước khi phát sinh nhu cầu lắp đặt điện mặt trời. Vì vậy, trong hồ sơ thiết kế được phê duyệt cũng như hồ sơ hoàn công công trình không có hạng mục này. Tuy nhiên, khi người dân có nhu cầu bổ sung hệ thống điện mặt trời áp mái để phục vụ sinh hoạt và tiết kiệm chi phí điện năng, cơ quan quản lý ở cơ sở tại một số phường, xã, lại yêu cầu phải thực hiện thủ tục xin giấy phép xây dựng đối với phần lắp đặt nói trên.

Việc áp dụng quy định theo hướng bắt buộc phải có giấy phép xây dựng đã gây băn khoăn cho người dân. Trong khi đó, theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, điện mặt trời được xác định là sản phẩm công nghệ, không phải công trình xây dựng; Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 30/3/2026 cũng khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà nhằm tăng cường tiết kiệm điện và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Trước đó, ngành điện lực TP. Hồ Chí Minh đã đánh giá việc lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà hoặc sân thượng là phù hợp, không ảnh hưởng đến nguồn điện, mỹ quan đô thị và an toàn xây dựng nếu được thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật.