Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư: Phương thức về sự giàu có bền vững của quốc gia

Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo nhiều nội dung quan trọng, trong đó nhấn mạnh một luận điểm giàu tính nhân văn, có ý nghĩa chiến lược: “Không để giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức, tình người; không để tăng trưởng làm gia tăng bất bình đẳng hoặc đẩy người yếu thế ra bên lề”. Đây không chỉ là lời nhắc nhở về phương thức phát triển mà còn là định hướng lâu dài trong quá trình xây dựng đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đẩy mạnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế tri thức, thông điệp trên càng khẳng định rõ triết lý phát triển: Phát triển không chỉ để tạo ra của cải vật chất mà còn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng một xã hội nhân văn, nơi con người được quan tâm và phát triển toàn diện.

* Tăng trưởng kinh tế song hành cùng giá trị văn hóa

Lịch sử nhân loại cho thấy, nhiều quốc gia từng đạt được những thành tựu kinh tế vượt bậc nhưng sau đó phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin, suy giảm đạo đức và sự đứt gãy các giá trị cộng đồng. GDP có thể tăng nhanh, những tòa nhà có thể cao hơn, những tuyến đường có thể hiện đại hơn, nhưng nếu con người trở nên vô cảm, cô đơn, khoảng cách xã hội ngày càng lớn thì sự phát triển ấy khó có thể bền vững.

Vì vậy, điểm nổi bật trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ nằm ở mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn ở việc đặt văn hóa ngang tầm với các mục tiêu phát triển. Quan điểm “lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, pháp luật và kỷ cương làm trụ cột” đã thể hiện tư duy phát triển mới, hướng tới chất lượng sống, hạnh phúc của nhân dân và sự phát triển toàn diện của con người.

Bà Triệu Thị Thanh Bình, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ cho rằng, những nội dung trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa thiết thực, sát với yêu cầu thực tiễn và định hướng rõ những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn phát triển mới.

Theo bà Bình, quan điểm “không để xã hội giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức, tình người” là yêu cầu sâu sắc trong quá trình phát triển đất nước. Tăng trưởng kinh tế giúp nâng cao đời sống vật chất, nhưng nếu chỉ chạy theo lợi nhuận mà xem nhẹ văn hóa, đạo đức và lòng nhân ái thì sự phát triển sẽ thiếu bền vững.

Một xã hội văn minh không chỉ được đánh giá bằng những tòa nhà cao tầng, tốc độ tăng trưởng hay mức thu nhập bình quân đầu người, mà còn được thể hiện qua cách con người ứng xử với nhau, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và khả năng gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp. Vì vậy, phát triển kinh tế phải gắn liền với xây dựng văn hóa, bồi đắp đạo đức và lan tỏa tình người.

* Lấy con người làm trung tâm – thước đo của sự phát triển bền vững

Cùng với việc phát triển kinh tế, các chính sách an sinh xã hội cũng đang được triển khai sâu rộng trên đất nước ta, thể hiện mục tiêu lấy người dân làm trung tâm. Chính phủ và các địa phương tiếp tục đẩy mạnh Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình chính sách có nơi ở an toàn, ổn định. Chương trình huy động nguồn lực từ Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng để xây dựng, sửa chữa hàng chục nghìn căn nhà.

Với nhiều gia đình ở vùng sâu, vùng xa hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, một ngôi nhà kiên cố không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là nền tảng để trẻ em yên tâm học tập, người lớn ổn định sinh kế và từng bước thoát nghèo.

Bên cạnh đó, phát triển nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp cũng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội, ổn định lực lượng lao động và thúc đẩy phát triển bền vững. Tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ ngày 19/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, chăm lo chỗ ở cho nhân dân là bản chất tốt đẹp của chế độ, đồng thời khẳng định nhà ở xã hội phải là chiến lược lâu dài nhằm bảo đảm công bằng xã hội. Ông cho rằng: “Nhà là để ở, chứ không phải để kinh doanh, tích sản”.

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, giai đoạn 2026 - 2030, tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục triển khai các dự án nhà ở xã hội công đoàn tại nhiều địa phương, dự kiến đến năm 2030 có khoảng 15 dự án với gần 10.000 căn hộ. Chính phủ cũng đang triển khai Đề án xây dựng 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030, mở ra cơ hội để ngày càng nhiều người lao động được tiếp cận nơi ở ổn định.

Bên cạnh nhà ở, chủ trương miễn học phí cho học sinh công lập cũng là minh chứng cho quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm. Chính sách này góp phần bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Một quốc gia phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn bằng mức độ đầu tư cho giáo dục, tri thức và sự công bằng trong tiếp cận cơ hội.

Bà Thơi, một giáo viên trung học cơ sở đã nghỉ hưu tại xã Bắc Lũng (Bắc Ninh), tâm sự: “Gần đây có nhiều chính sách hướng tới người dân và đông đảo người dân được hưởng lợi lớn. Tôi rất tâm đắc với việc miễn học phí cho học sinh công lập. Việc này nhận được sự đồng thuận cao của xã hội, phù hợp với tính ưu việt của chế độ, chủ trương của Đảng, Nhà nước đối với giáo dục và xu thế chung của sự phát triển, khiến nhiều gia đình rất phấn khởi”.

Việt Nam có kho tàng văn hóa đồ sộ được vun đắp qua hàng nghìn năm lịch sử, với những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần hiếu học, sự nhân ái, ý chí vượt khó và truyền thống đoàn kết. Đây chính là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển bền vững. Trong những thời điểm khó khăn như đại dịch COVID-19, truyền thống đoàn kết, nhân ái của người Việt Nam càng được phát huy mạnh mẽ. Những “ATM gạo”, “siêu thị 0 đồng”, những chuyến xe chở nhu yếu phẩm đến vùng dịch, những y, bác sĩ tình nguyện và hàng vạn người tham gia tuyến đầu chống dịch đã trở thành những hình ảnh đẹp, thể hiện sâu sắc tinh thần tương thân tương ái.

Nếu con người thờ ơ trước nỗi đau của đồng loại, nếu những giá trị tử tế bị xem nhẹ, nếu đồng tiền trở thành thước đo duy nhất của thành công thì sự giàu có vật chất cũng không thể bù đắp những tổn thất về tinh thần.

Vì vậy, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ dành cho các nhà hoạch định chính sách mà còn là lời nhắc nhở đối với mỗi người dân. Mọi quyết định phát triển cần đặt con người ở vị trí trung tâm; mỗi gia đình cần gìn giữ nền nếp; nhà trường cần nuôi dưỡng nhân cách; mỗi cán bộ cần lấy đạo đức làm gốc.

Sự giàu có lớn nhất của một quốc gia không chỉ nằm ở những thành tựu kinh tế mà còn nằm trong nhân cách con người, lòng nhân ái và bản sắc văn hóa dân tộc. Những bước tiến của đất nước sẽ luôn được nâng đỡ bởi những giá trị nhân văn đã làm nên cốt cách Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử.