Từ đường đất đến khát vọng cao tốc tại vùng phên dậu Đồng Tháp

Nhờ đó, diện mạo vùng biên ngày càng khởi sắc, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước nâng lên.

Khởi sắc vùng biên

Ghi nhận của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại xã biên giới Thường Phước, khu hành chính của xã xây dựng rộng rãi, khang trang; nhiều tuyến đường nhựa, đường bê tông thay thế cho những con đường đất nhỏ hẹp trước đây. Đa số diện tích sản xuất lúa có đê bao bảo vệ kết hợp với đường giao thông nông thôn, vừa giúp chủ động nguồn nước tưới tiêu, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho người dân lưu thông, giao thương hàng hóa.

Gia đình bà Trần Thị Ru ở xã biên giới Thường Phước đã gắn bó về nghề nuôi thủy sản (cá lóc, cá tra) và kinh doanh thức ăn thủy sản khoảng 25 năm qua. Bà Trần Thị Ru chia sẻ, hơn 20 năm trước, cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống giao thông đường bộ ở xã Thường Phước chưa phát triển, chủ yếu là đường đất nên việc vận chuyển hàng hóa rất khó khăn. Còn giờ đây, hệ thống giao thông đã được đầu tư xây dựng, nhiều tuyến đường mở rộng, trải nhựa, lót đan, giúp việc kinh doanh của bà thuận lợi hơn, xe chở thức ăn thủy sản giao tới vùng nuôi cho khách hàng.

Chủ tịch UBND xã Thường Phước Huỳnh Thanh Phú cho biết, UBND xã bám sát các nghị quyết, kế hoạch của tỉnh, của Đảng ủy và Hội đồng nhân dân xã, chủ động triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nên tình hình kinh tế - xã hội đạt những kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Thu nhập bình quân đầu người đạt 70 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2%; gần 100% người dân tham gia Bảo hiểm y tế. Nông nghiệp, thương mại, dịch vụ phát triển ổn định; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định.

Tỉnh Đồng Tháp có đường biên giới đất liền dài hơn 50 km, tiếp giáp tỉnh Prey Veng (Vương quốc Campuchia) với 6 xã, phường biên giới là Tân Hồng, Tân Hộ Cơ, Tân Thành, Thường Phước, Hồng Ngự, Thường Lạc; có 2 cửa khẩu quốc tế (Dinh Bà, Thường Phước), 5 cửa khẩu phụ (Thông Bình, Bình Phú, Á Đôn, Mộc Rá, Sở Thượng). Đặc biệt, Cửa khẩu quốc tế Thường Phước vận hành cả đường bộ và đường sông giúp hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa sang thị trường Campuchia thuận lợi.

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, nhiều công trình hạ tầng giao thông quan trọng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, giúp kết nối khu vực biên giới với các tỉnh lân cận và Thành phố Hồ Chí Minh như: Quốc lộ 30 đoạn Cao Lãnh - Hồng Ngự (giai đoạn 2); bến phà Tân Châu - Hồng Ngự (bờ Hồng Ngự); dự án nâng cấp mở rộng tuyến đường ĐT.841 và cầu Sở Thượng nối trung tâm của phường Hồng Ngự qua phường Thường Lạc đến Cửa khẩu quốc tế Thường Phước; hoàn thành dự án xây dựng cầu Tân Thành B trên tuyến ĐT.843…

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục triển khai đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Tháp và các cửa khẩu. Đến nay, Đồng Tháp đã hoàn thành Dự án Hạ tầng kỹ thuật Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Tháp (giai đoạn 1 và giai đoạn 2); triển khai thi công bến bãi, nâng cấp đường giao thông thuộc khu Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà và kè Thường Phước - Ba Nguyên thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Tháp (giai đoạn 3).

Cần thêm trợ lực để phát triển

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn, tình hình kinh tế - xã hội khu vực biên giới đạt nhiều kết quả tích cực trên hầu hết các lĩnh vực. Giá trị xuất nhập khẩu biên mậu tăng bình quân 24,1%/năm; đời sống nhân dân khu vực biên giới cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,42%, thu nhập bình quân đầu người đạt từ 64 - 84 triệu đồng/năm; 100% xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới; an ninh trật tự, an ninh biên giới ổn định. Hạ tầng điện được quan tâm đầu tư, bảo đảm cung ứng cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 99,98%.

UBND tỉnh Đồng Tháp thẳng thắn nhìn nhận, tuy đạt những kết quả khả quan nhưng nhìn chung, kinh tế - xã hội khu vực biên giới phát triển chậm so với mặt bằng chung của tỉnh. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp vẫn chưa chuyển biến mạnh, chủ yếu ở quy mô nhỏ, không tập trung nên giá trị sản xuất không lớn; huy động nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng còn chậm, kết cấu hạ tầng kỹ thuật đầu tư còn hạn chế. Các khu kinh tế cửa khẩu chậm phát huy hiệu quả, chưa kêu gọi được nhiều dự án đầu tư…

Để tạo điều kiện thuận lợi cho tỉnh Đồng Tháp triển khai hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới giai đoạn 2026 - 2030, UBND tỉnh Đồng Tháp đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù đối với khu vực biên giới đất liền, nhất là cơ chế phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới; bổ sung  các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai và hỗ trợ đầu tư hạ tầng nhằm thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia phát triển khu kinh tế cửa khẩu, khu hợp tác kinh tế biên giới.

Bên cạnh đó, ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho các dự án hạ tầng trọng điểm tại khu vực biên giới, gồm: hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu, hệ thống logistics, đường tuần tra, hệ thống thủy lợi, hạ tầng phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu. Các bộ, ngành trung ương tăng cường phối hợp liên ngành với địa phương trong quản lý biên giới; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc liên quan đến xuất nhập khẩu, kiểm dịch, thủ tục thông quan, bảo đảm lưu thông hàng hóa thuận lợi, minh bạch, đúng pháp luật.

UBND tỉnh Đồng Tháp mong muốn Trung ương bổ sung chính sách phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số tại khu vực biên giới; tiếp tục nghiên cứu tăng cường chính sách an sinh xã hội và quốc phòng - an ninh ở biên giới. Cùng với đó là sớm đầu tư dự án cầu Tân Châu - Hồng Ngự và Quốc lộ N1 qua địa bàn tỉnh; cân đối nguồn vốn để tái khởi động dự án Quốc lộ 30 đoạn Hồng Ngự - Dinh Bà; đầu tư tuyến cao tốc Dinh Bà - Cao Lãnh.

Sự “thay da đổi thịt” bước đầu ở vùng biên giới là minh chứng rõ nét cho thấy dòng vốn đầu tư và các quyết sách của Đồng Tháp đang đi đúng hướng. Tuy nhiên, để “vùng đất phên dậu” thực sự cất cánh, biến những tiềm năng biên mậu thành động lực bứt phá cho cả vùng đất Sen hồng, địa phương rất cần Trung ương hỗ trợ tháo gỡ những “nút thắt” về hạ tầng chiến lược và cơ chế đặc thù. Khi những tuyến cao tốc, những cây cầu kết nối giao thương hoàn thiện, khu vực biên giới Đồng Tháp không chỉ là lá chắn an ninh vững chắc, mà còn trở thành vùng kinh tế cửa khẩu năng động, góp phần đưa nông sản Việt Nam tiến sâu, tiến xa hơn vào thị trường quốc tế.