Từ mái nhà dân đến nhà xưởng xanh, Đà Nẵng tăng tốc chuyển dịch năng lượng

Giữa những ngày nắng nóng gay gắt đầu hè, trên nhiều mái nhà dân và nhà xưởng tại Đà Nẵng, các tấm pin năng lượng mặt trời lặng lẽ hấp thụ ánh nắng để tạo ra điện năng phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Từ chỗ chỉ được xem là giải pháp giảm hóa đơn tiền điện hàng tháng, điện mặt trời mái nhà đang dần trở thành một phần trong hành trình chuyển đổi năng lượng xanh của thành phố này. Không chỉ hộ dân, nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu coi đây là hướng đi lâu dài để giảm phát thải, tiết kiệm chi phí và thích ứng với xu thế sản xuất xanh.

Những ngày này, căn nhà của ông Đàm Văn Hương ở đường Đầm Rong 2, phường Hải Châu gần như luôn mở điều hòa vào ban ngày. Thế nhưng, ông không còn thấp thỏm nhìn đồng hồ điện như trước.

Ông Hương cho biết, trước đây mỗi tháng gia đình phải trả hơn 3 triệu đồng tiền điện, riêng mùa nắng nóng có khi lên tới 3,5 triệu đồng. Sau khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà cho hai căn nhà, chi phí hóa đơn tiền điện hiện chỉ còn khoảng 1,2 đến 1,5 triệu đồng/tháng. Không chỉ tiết kiệm chi phí mà quan trọng hơn là hệ thống sạch sẽ, góp phần bảo vệ môi trường nên gia đình rất thích.

Theo ông Hương, hệ thống đầu tiên ông đầu tư khoảng 70 triệu đồng. Tuy nhiên, vài năm sau, khi lắp thêm hệ thống thứ hai, chi phí chỉ còn khoảng 40 triệu đồng do giá thiết bị giảm mạnh.

Không riêng gia đình ông Hương, nhiều hộ dân tại Đà Nẵng cũng bắt đầu chuyển sang sử dụng điện mặt trời mái nhà khi giá thiết bị ngày càng dễ tiếp cận hơn.

Một khách hàng tại thành phố cho biết, trước đây gia đình từng e ngại vì chi phí đầu tư cao, tuy nhiên sau khi tham khảo và thấy giá lắp đặt giảm gần một nửa so với vài năm trước nên đã quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời cho gia đình. Theo khách hàng này, việc lắp điện mặt trời mang lại hiệu quả rõ rệt. Tiền điện giảm khoảng 50%, nhất là những tháng cao điểm nắng nóng. Đặc biệt là sự hỗ trợ tích cực từ ngành điện trong việc tư vấn, cũng như kiểm tra hệ thống và hướng dẫn các quy trình an toàn.

Theo Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng, hiện toàn thành phố có khoảng 5.400 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 351 MWp; trong đó, hơn 4.300 hệ thống thuộc nhóm hộ gia đình, chiếm gần 80% tổng số hệ thống toàn thành phố.

Ông Bùi Đỗ Quốc Huy - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng cho biết, xu hướng sử dụng năng lượng tái tạo tại thành phố đang ngày càng rõ nét khi người dân không chỉ quan tâm đến việc tiết kiệm chi phí điện mà còn chú ý nhiều hơn tới các giải pháp tiêu dùng xanh, thân thiện với môi trường.

“Điện mặt trời mái nhà hiện không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần thay đổi nhận thức về sử dụng năng lượng sạch và tiết kiệm”, ông Huy nói.

Không chỉ xuất hiện ở các khu dân cư, điện mặt trời mái nhà hiện cũng đang lan rộng trong các khu công nghiệp, nơi nhu cầu tiêu thụ điện ở mức rất lớn.

Tại Công ty cổ phần Cao su Đà Nẵng (DRC), hàng chục nghìn mét vuông mái nhà xưởng giờ không chỉ phục vụ sản xuất mà còn trở thành nơi tạo ra điện năng. Ông Phan Chí Công, Trưởng phòng Kỹ thuật Cơ năng DRC cho biết, việc đầu tư điện mặt trời mái nhà nằm trong lộ trình lâu dài của doanh nghiệp nhằm hướng tới phát triển bền vững và giảm phát thải trong sản xuất.

Hiện DRC đang vận hành hệ thống điện mặt trời với công suất khoảng 4 MW, tương đương khoảng 5% tổng lượng điện tiêu thụ toàn công ty. Theo kế hoạch, trong 3 năm tới doanh nghiệp sẽ tiếp tục nâng thêm từ 3 đến 5 MW công suất để đưa tỷ lệ điện năng lượng mặt trời lên mức 10 đến 15%. Mục tiêu không chỉ là giảm chi phí điện mà còn giảm lượng phát thải CO2 trong hoạt động sản xuất.

Theo ông Công, mỗi tháng DRC tiêu thụ khoảng 7 đến 8 triệu kWh điện, tương ứng chi phí khoảng 12 tỷ đồng. Dự kiến cả năm 2025, tổng tiền điện doanh nghiệp phải chi trả lên tới khoảng 125 đến 130 tỷ đồng. Cùng với đầu tư điện mặt trời mái nhà, DRC cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý năng lượng.

Doanh nghiệp hiện sử dụng phần mềm quản trị năng lượng để theo dõi định mức tiêu thụ điện và tính toán lượng phát thải CO2 theo từng công đoạn sản xuất. Theo đại diện DRC, xu hướng sản xuất xanh hiện không còn là lựa chọn mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu. Với nhiều doanh nghiệp, năng lượng xanh cũng là điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng Bùi Đỗ Quốc Huy cho biết, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao vào mùa nắng nóng, điện mặt trời mái nhà đang góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đặc biệt vào ban ngày khi phụ tải tăng mạnh do nhu cầu sử dụng điều hòa và thiết bị làm mát. Khi khách hàng tự sản xuất và sử dụng điện tại chỗ sẽ giúp giảm đáng kể công suất tiêu thụ từ lưới điện, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Với hộ gia đình, điện mặt trời mái nhà giúp giảm lượng điện mua từ lưới, nhất là phần điện ở các bậc thang giá cao. Trong khi đó, với doanh nghiệp, việc chủ động nguồn điện tại chỗ không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn hỗ trợ chuyển đổi sang mô hình sản xuất carbon thấp, giảm phát thải và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Giữa áp lực nhu cầu điện ngày càng tăng và yêu cầu phát triển xanh, những tấm pin mặt trời trên mái nhà dân hay nhà xưởng đang dần trở thành hình ảnh quen thuộc tại Đà Nẵng. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, xu hướng này còn phản ánh sự thay đổi trong cách người dân và doanh nghiệp tiếp cận năng lượng cho tương lai.