Từng bước gỡ “nút thắt” trong mua sắm, đấu thầu thiết bị y tế

Nhằm kịp thời tháo gỡ những vướng mắc của các bệnh viện đang gặp phải trong đấu thầu mua sắm trang thiết bị y tế, trước kiến nghị của Bộ Y tế và các bệnh viện trong cả nước, trong hai ngày 3 - 4/3/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 07/2023/NĐ-CP và Nghị quyết số 30/NQ-CP.

Đây là các văn bản quan trọng góp phần tháo gỡ những "nút thắt" cho ngành Y tế trong công tác mua sắm, đấu thầu và thanh toán bảo hiểm y tế đối với trang thiết bị, vật tư y tế, đồng thời tạo đà để các cơ sở y tế nâng cao chất lượng khám chữa bệnh với mục tiêu tất cả vì người bệnh.

*Gỡ khó cho bệnh viện

Đánh giá về Nghị định số 07/2023/NĐ-CP và Nghị quyết số 30/NQ-CP, nhiều Giám đốc Bệnh viện cho rằng “đã cơ bản giải quyết được những vấn đề mà nhiều bệnh viện đang gặp phải về mua sắm, đấu thầu trang thiết bị y tế”.

Đối với việc mua sắm trang thiết bị y tế, các bệnh viện cho rằng, khó nhất hiện nay là đơn vị không biết tham khảo thông tin xây dựng giá gói thầu mua sắm thiết bị y tế thế nào là đúng. Theo quy định cũ, bắt buộc phải tham khảo 3 báo giá. Trong điều kiện không tham khảo được 3 báo giá và các tài liệu tham khảo theo quy định khác, không có quy định giao cho chủ đầu tư quyết định xây dựng giá kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó, cũng quy định tối đa không quá 90 ngày lựa chọn nhà thầu... nên gây khó khăn lớn cho các bệnh viện. Để tháo gỡ "nút thắt" này, Nghị quyết 30 đã sửa đổi cho phép các cơ sở y tế được áp dụng thí điểm hướng dẫn về xây dựng giá gói thầu trong năm 2023.

Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Đào Xuân Cơ chia sẻ, khi soạn thảo văn bản này, Chính phủ và Bộ Y tế đã lấy ý kiến các bệnh viện. Vì vậy, Nghị quyết được ban hành rất sát với những khó khăn mà các bệnh viện đang gặp phải, giải quyết được những vấn đề cấp bách.

Nghị quyết 30 đã sửa đổi Nghị quyết 144, kéo dài thời gian và thí điểm máy đặt máy mượn khi các cơ sở y tế trúng thầu hóa chất vật tư để phục vụ cấp cứu, điều trị người bệnh; cho phép tháo gỡ trong đấu thầu vật tư, khi đồng ý các gói thầu báo giá dưới ba nhà thầu.

Đây là những tháo gỡ hết sức cần thiết và kịp thời. Bên cạnh đó, việc cho phép các thiết bị cho, tặng biếu, liên doanh liên kết đã hết hợp đồng chưa cần phải thực hiện các thủ tục tài sản toàn dân có thể đưa vào sử dụng cho người bệnh đã tạo thuận lợi rất nhiều cho các bệnh viện.

Đại diện Lãnh đạo Bệnh viện K cho rằng, những văn bản này, đặc biệt là Nghị quyết 30 sẽ giải quyết được "nút thắt" trong thanh toán bảo hiểm y tế, mua sắm, đấu thầu trang thiết bị y tế, hóa chất, sinh phẩm đang vướng mắc.

Việc Nghị quyết 30 cho phép "các cơ sở y tế được sử dụng các trang thiết bị y tế đã được cá nhân, tổ chức trong nước, nước ngoài hiến, biếu, tặng cho, đóng góp, viện trợ, tài trợ (bao gồm các trang thiết bị y tế liên doanh, liên kết đã hết thời hạn hợp đồng) nhưng chưa hoàn thành thủ tục xác lập sở hữu toàn dân để khám bệnh, chữa bệnh. Các dịch vụ kỹ thuật thực hiện bằng trang thiết bị y tế này được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán" sẽ không chỉ tháo gỡ cho các bệnh viện, mà còn góp phần sử dụng hiệu quả các máy này cho công tác khám chữa bệnh, đặc biệt trong triển khai các kỹ thuật cao, chuyên sâu.

Không chỉ tại các bệnh viện Trung ương, tại các địa phương, việc Chính phủ kịp thời ban hành Nghị quyết 30 và Nghị định 07 đem lại một luồng gió mát lành, làm giảm nhiệt nỗi lo khi trang thiết bị thiếu hụt trầm trọng, tình trạng thiếu thuốc và vật tư, hóa chất không đáp ứng để phục vụ bệnh nhân, nhưng những quy định về mua sắm lại rất khó khăn, chưa được rõ ràng, còn nhiều vướng mắc.

Tiến sĩ, bác sĩ Mai Văn Mười, Giám đốc Sở Y tế Quảng Nam chia sẻ: “Những khó khăn này đã được tháo gỡ. Chúng tôi hết sức vui mừng”. Nghị quyết đã đưa ra các quy định hết sức cần thiết, thuận lợi cho việc tổ chức mua sắm đấu thầu, nhất là quy định về báo giá đã rất rõ ràng để các bệnh viện thực hiện.

Bên cạnh đó, Nghị định 07 đã cho phép nhập khẩu thông quan, cấp phép cho các thiết bị, vật tư, thuốc, hóa chất. Việc tự động gia hạn giấy phép nhập khẩu, số đăng ký lưu hành trong nhập khẩu trang thiết bị y tế, thuốc, hóa chất và vật tư y tế đã giải quyết được tình trạng thiếu trang thiết bị, thiếu thuốc, vật tư, hóa chất do số giấy phép nhập khẩu trang thiết bị y tế hết hạn; tháo gỡ rất nhiều khó khăn cho ngành cũng như những vướng mắc của doanh nghiệp.

Tiến sĩ, bác sĩ Diệp Bảo Tuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ: Chúng tôi rất mừng vì Nghị quyết 30 mới ban hành đã tháo gỡ được nhiều vướng mắc. Đặc biệt là vật tư, trang thiết bị, thuốc, hóa chất trong xét nghiệm, trong đó có nhiều máy mượn, máy đặt và đặc biệt là gia hạn tự động các loại thuốc cũng được tháo gỡ. Việc bỏ 3 báo giá trong đấu thầu, mua sắm trang thiết bị y tế, đặc biệt đối với bảo trì, sửa chữa máy móc đã gỡ “vướng” rất nhiều cho các cơ sở y tế.