Tỷ lệ người rút bảo hiểm xã hội một lần tại TP Hồ Chí Minh giảm mạnh​

Đây là một trong những điểm đáng chú ý trong Báo cáo tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn thành phố của UBND TP Hồ Chí Minh ngày 23/6.

Tính đến hết tháng 5/2026, TP Hồ Chí Minh có hơn 4,8 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, đạt tỷ lệ 58,42% tổng số người trong độ tuổi lao động. Về công tác chi trả chế độ bảo hiểm xã hội, cơ quan bảo hiểm xã hội thành phố và các đơn vị liên quan đã phối hợp thực hiện giải quyết, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp kịp thời, đúng quy định nhằm bảo đảm đầy đủ quyền lợi người hưởng.

Trong 5 tháng năm 2026, thành phố đã giải quyết, chi trả bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho 1.282.052 lượt người, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước. Cơ quan bảo hiểm xã hội thành phố cũng đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn các trường hợp kê khai không chính xác hoặc mua bán sổ bảo hiểm xã hội dưới hình thức ủy quyền để trục lợi bảo hiểm xã hội.

Đáng chú ý, số lượng người làm thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong thời gian gần đây có dấu hiệu giảm mạnh. Nếu như năm 2024, thành phố có 185.273 làm thủ tục hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần thì năm 2025 chỉ có 146.781 người, giảm 20,8% so với năm trước. Trong 5 tháng đầu năm 2026, cơ quan bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh đã giải quyết thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho 46.140, giảm 26,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Về công tác bảo hiểm y tế, hiện thành phố có 13.142.529 người tham gia Bảo hiểm y tế, đạt 94,81% dân số. Trong 5 tháng năm 2026, toàn thành phố phát sinh 14 triệu lượt khám chữa bệnh, tương ứng 14.071 tỷ đồng, chiếm 44,7% dự toán giao.

Lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh đánh giá, mặc dù độ bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế gia tăng mỗi năm, tuy nhiên số người tham gia bảo hiểm xã hội tăng không cao; trong đó, số lượng người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện còn thấp so với tiềm năng quy mô dân số và lực lượng lao động, chưa tương xứng với thế mạnh của một trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước.

Về số người tham gia bảo hiểm y tế, tốc độ gia tăng số người tham gia chưa theo kịp tốc độ gia tăng và biến động dân số trên địa bàn. Người lao động chuyển dịch công việc từ khu vực chính thức sang phi chính thức có xu hướng tăng, do không bắt buộc cao về chuyên môn, linh hoạt thời gian và dễ dàng tham gia thị trường lao động.

Một bộ phận doanh nghiệp lợi dụng những quy định chưa chặt chẽ của pháp luật cố tình không tham gia, tham gia không đầy đủ số người lao động làm việc thực tế (nhất là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, bảo vệ, vận tải...) nhằm trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; nguy cơ gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích thụ hưởng của người lao động khi bị ốm đau, thai sản.

UBND TP Hồ Chí Minh kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành xem xét sửa đổi, bổ sung đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc là tài xế công nghệ, người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử.

Kiến nghị xem xét, bổ sung quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động, yêu cầu phải cung cấp cho cơ quan bảo hiểm xã hội danh sách lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội để đảm bảo tốt quản lý thu; kiểm tra tình hình của các đơn vị sử dụng lao động, hạn chế tình trạng đơn vị sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và đảm bảo các quyền lợi khác cho người lao động.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cũng đề nghị xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng, bao gồm trợ cấp hưu trí xã hội, bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm hưu trí bổ sung để hướng tới bao phủ toàn dân theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.