Vì sao thị trường đang định giá MSR thấp hơn các doanh nghiệp cùng ngành?

Moong khai thác quặng tại Nhà máy Núi Pháo.

Theo báo cáo mới nhất từ HSBC Global Research, Masan High-Tech Materials (thành viên Tập đoàn Masan, UPCoM: MSR) hiện được định giá khoảng 54,8 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 2 tỷ USD, trong mô hình định giá tổng hợp (SoTP) của Tập đoàn Masan.

Điều đáng chú ý là định giá của HSBC được xây dựng trên kịch bản tương đối thận trọng về giá vonfram, trong khi diễn biến thực tế của thị trường đang cao hơn đáng kể. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu thị trường đã phản ánh đầy đủ tiềm năng tăng trưởng mới của MSR?

Không phải mọi mức định giá thấp đều là cơ hội. Nhưng khi một doanh nghiệp đã bắt đầu ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, vận hành cải thiện rõ rệt và hưởng lợi từ chu kỳ ngành thuận lợi, việc thị trường chưa phản ánh đầy đủ các yếu tố này có thể tạo ra một khoảng chênh đáng chú ý. Masan High-Tech Materials hiện đang nằm trong trường hợp đó.

Định giá chưa phản ánh tương xứng trong tương quan ngành

Dù đã ghi nhận bước ngoặt lợi nhuận và bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, MSR vẫn đang được thị trường định giá thấp hơn đáng kể so với nhiều doanh nghiệp cùng ngành quốc tế.

Theo mô hình định giá của HSBC, MSR được định giá khoảng 54,8 nghìn tỷ đồng (~ 2 tỷ USD). Trong khi đó, tại mức giá hiện tại, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp chỉ quanh 45 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 1,7 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa MSR vẫn còn khoảng chênh lệch đáng kể so với định giá mà một tổ chức tài chính quốc tế đưa ra.

Giá vonfram lập đỉnh 12 năm, thế giới bước vào cuộc đua vàng đen mới.

Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan ngành, khoảng cách này vẫn còn khá lớn. Hiện nhiều doanh nghiệp vật liệu công nghệ cao và đất hiếm trên thế giới đang được thị trường định giá cao hơn đáng kể như Almonty (~5–6 tỷ USD), MP Materials (~10–11 tỷ USD) hay Lynas (~12–13 tỷ USD).

Ở góc độ hoạt động, MSR không phải là doanh nghiệp quy mô nhỏ. Doanh thu 12 tháng gần nhất đạt khoảng 282 triệu USD, cao hơn nhiều doanh nghiệp cùng ngành và tiệm cận nhóm dẫn đầu.

Quý I/2026, doanh nghiệp đạt doanh thu gần 3.000 tỷ đồng, tăng 114,9% so với cùng kỳ và lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số đạt 537 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay, đảo chiều mạnh so với cùng kỳ năm trước. Biên EBITDA mở rộng lên 35,1%, phản ánh sự cải thiện đồng thời về giá hàng hóa và hiệu quả vận hành.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cùng ngành vẫn chưa tạo ra lợi nhuận ổn định nhưng lại đang giao dịch ở mức định giá cao hơn đáng kể nhờ kỳ vọng tăng trưởng dài hạn liên quan đến vật liệu chiến lược, AI và chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc.

Khoảng cách này không chỉ đến từ yếu tố nội tại, mà còn từ cấu trúc thị trường vốn. MSR hiện vẫn niêm yết trên UPCoM, nền tảng hạn chế khả năng tiếp cận của nhiều dòng vốn tổ chức. Lộ trình chuyển niêm yết sang HoSE, cùng với quá trình giảm đòn bẩy tài chính và cải thiện minh bạch, có thể là những yếu tố giúp thu hẹp khoảng cách định giá theo thời gian.

Nền tảng vận hành cải thiện trước chu kỳ giá

Toàn cảnh nhà máy Núi Pháo.

Trước khi bước vào chu kỳ giá thuận lợi, MSR đã có sự cải thiện rõ rệt về hiệu quả vận hành. Năm 2025, trong bối cảnh giá APT (Ammonium Paratungstate - sản phẩm trung gian của vonfram) bình quân ở mức thấp, doanh nghiệp vẫn ghi nhận EBITDA đạt hơn 2.100 tỷ đồng, tăng hơn 40% so với cùng kỳ, và dòng tiền tự do chuyển sang dương.

Sự cải thiện này đến từ các yếu tố nội tại như nâng cao tỷ lệ thu hồi khoáng sản và tối ưu chi phí. Trong ngành khai khoáng, nơi chi phí mang tính cố định cao, những cải thiện về hiệu suất có thể chuyển hóa trực tiếp thành biên lợi nhuận.

Điểm quan trọng là các thay đổi này diễn ra trước khi giá vonfram tăng mạnh, cho thấy nền tảng vận hành đã được cải thiện độc lập với chu kỳ giá và tạo tiền đề cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Song song với cải thiện nội tại, thị trường vonfram toàn cầu đang có những thay đổi mang tính cấu trúc. Trung Quốc, nguồn cung lớn nhất thế giới, đang chuyển từ vai trò xuất khẩu sang ưu tiên tiêu dùng nội địa và kiểm soát tài nguyên chiến lược. Điều này làm giảm nguồn cung ra thị trường quốc tế, trong khi nhu cầu từ bán dẫn, AI, quốc phòng và công nghiệp công nghệ cao tiếp tục tăng.

Nhờ đó, các nhà cung cấp ngoài Trung Quốc trở nên quan trọng hơn. Với mỏ Núi Pháo và chuỗi giá trị tích hợp từ khai thác đến chế biến, MSR là một trong số ít doanh nghiệp có khả năng cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định ngoài Trung Quốc. Lợi thế này mang tính dài hạn, đặc biệt khi thế giới ngày càng chú trọng an ninh chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược.

Sản lượng, lợi nhuận và dòng tiền cùng tăng tốc

Nghiên cứu phát triển sản phẩm tại Masan High-Tech Materials.

Triển vọng năm 2026 cho thấy tăng trưởng của MSR không chỉ đến từ giá hàng hóa. Công suất xử lý dự kiến phục hồi từ quý II và tăng mạnh hơn từ quý III/2026 sau khi điều chỉnh giấy phép khai thác, qua đó sản lượng cả năm được kỳ vọng vượt mức năm 2025.

Theo kế hoạch công bố tại Đại hội đồng cổ đông 2026, MSR xây dựng kịch bản năm dựa trên giả định giá APT khá thận trọng, chỉ khoảng 1.164 - 1.246 USD/mtu. Tuy nhiên, thực tế giá APT ngoài Trung Quốc đầu tháng 5 dao động trong khoảng 3.000 USD/mtu.

Với giả định thận trọng đó, doanh nghiệp vẫn đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất từ 16.000 - 20.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số từ 1.700 - 2.500 tỷ đồng trong năm 2026.

Đáng chú ý, theo kế hoạch của Ban lãnh đạo, nếu duy trì được mặt bằng giá APT trên khoảng 1.500 USD/mtu, MSR có thể giảm tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA từ khoảng 3,5 lần xuống còn 1,7 lần trong năm 2026, và 0,1 lần vào cuối năm 2027.

Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lãi vay mà còn mở ra khả năng cải thiện mạnh dòng tiền tự do và khả năng chi trả cổ tức trong dài hạn.

Ở cấp độ Tập đoàn, MSR cũng được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng hỗ trợ quá trình giảm đòn bẩy tài chính của Masan, khi dòng tiền hoạt động ngày càng cải thiện.

Câu chuyện của MSR đang dần chuyển dịch từ một doanh nghiệp phụ thuộc vào chu kỳ hàng hóa sang một nền tảng vật liệu công nghệ cao với hiệu quả vận hành cải thiện, cấu trúc tài chính lành mạnh hơn và vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi các yếu tố về lợi nhuận, dòng tiền, đòn bẩy và thị trường vốn dần rõ ràng hơn, mức định giá của MSR có thể được điều chỉnh để phản ánh đầy đủ hơn nền tảng kinh doanh và triển vọng dài hạn.