Vì sao Trung Quốc ngừng cơ chế "tự ngắt "giao dịch?

Theo cơ chế được thông qua hồi tháng 12/2015, nếu chỉ số CSI300 (gồm các doanh nghiệp lớn nhất niêm yết tại hai sàn chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến) tăng hoặc giảm hơn 5% thì thị trường sẽ tạm ngừng giao dịch trong 15 phút. Còn nếu mức tăng hoặc giảm trên 7%, thị trường sẽ đóng cửa sớm.

Người phát ngôn của Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc (CSRC), ông Deng Ke, cho biết chính sách này sẽ tạm ngừng hoạt động từ phiên giao dịch ngày 8/1 và cần tiếp tục nghiên cứu thêm.

Ông Deng Ke nói: “Ảnh hưởng tiêu cực của chính sách đã vượt xa ảnh hưởng tích cực” và “để đảm bảo sự ổn định của thị trường chứng khoán, CSRC quyết định tạm dừng cơ chế trên”.

Ông Deng Ke cho biết CSRC sẽ nghiên cứu chính sách “ngừng giao dịch” theo sự vận động của thị trường và cần rút ra bài học kinh nghiệm.

Cơ chế trên một mặt có thể giúp thị trường khỏi sụp đổ trong trường hợp nhà đầu tư quá hoảng loạn. Nhưng ở khía cạnh khác cơ chế này làm thị trường thêm lo lắng và có thể dẫn tới những quyết định tháo chạy trong các phiên tiếp theo khi nhà đầu tư cảm thấy không bán được cổ phiếu.

Nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc đưa ra mức tăng hoặc giảm 7% thì đóng cửa thị trường là quá hẹp. Ngoài ra, việc cấm các nhà đầu tư lớn bán cổ phiếu là một biện pháp phi thị trường. Chính những biện pháp này của Trung Quốc lại có thể làm mất thêm niềm tin của nhà đầu tư.

Trước khi tuyên bố của CSRC được đưa ra, các nhà quan sát thị trường đã chỉ trích cơ chế vốn được trông đợi này đã thất bại do những nhược điểm trong khâu hoạch định.

Theo đó, để đề phòng những hậu quả không mong muốn xảy ra, các nhà quản lý tài sản đã bán tháo cổ phiếu trước nỗi lo chính sách trên có thể gây ảnh hưởng tiêu cực dài hạn đến tính thanh khoản của thị trường.

Một nhà giao dịch chứng khoán cho biết: “Điều quan trọng là phải đảm bảo vốn được an toàn. Chúng tôi bị đặt vào tình thế chưa từng xảy ra”.

Giới chức đại lục yêu cầu các nhà môi giới chứng khoán gửi báo cáo hoạt động trước sáng 8/1 để làm cơ sở đánh giá cơ chế ổn định thị trường.

Chiến lược gia trưởng tại Bocom International, ông Hong Hao, cho biết các nhà quản lý chứng khoán Trung Quốc có xu hướng tránh quay lại tìm hiểu những sáng kiến chính sách mới.

Theo ông Hong Hao: “Dựa trên kinh nghiệm, CSRC hiếm khi thay đổi quy định trong một thời gian ngắn như thế sau khi họ đã giới thiệu nó”.

Trước đó, chính sách “ngừng giao dịch” đã tiếp tục lặp lại vào hồi 9 giờ 58 phút (giờ Trung Quốc) sáng 7/1 sau khi chỉ số CSI300 mất 7,2%, dẫn đến việc thị trường phải đóng cửa sớm.

Lúc đầu thị trường tạm ngừng giao dịch trong vòng 15 phút vào hồi 9 giờ 42 phút – giai đoạn một của cơ chế trên được “kích hoạt” sau khi chỉ số CSI300 giảm 5%. Quá trình giao dịch được khôi phục chỉ một phút trước thị trường đóng cửa.

Nhà quản lý quỹ tín thác có trụ sở tại Thượng Hải, ông Adam Xu cho biết: “Tất cả mọi người đều 'tháo chạy' khi chỉ số rơi xuống gần đáy quy định (của chính sách). Các nhà điều tiết đã quyết định 5% và 7% là hai giai đoạn của chính sách…. Nhưng các mức này quá thấp và quá dễ để bị phá vỡ.

Các nhà quản lý chứng khoán Mỹ là những người mở đầu chính sách “ngừng giao dịch” trên thị trường vào năm 1987 để ngăn chặn tổn thất do giá cổ phiếu ở nước này liên tục giảm trong tháng 10 năm đó.

Theo cơ chế hiện tại, nếu những chỉ số chủ chốt của Mỹ giảm 7% trước 15 giờ 25 (giờ địa phương), thị trường sẽ ngừng giao dịch 15 phút. Và nếu các chỉ số đó để mất 20% tại bất kỳ giai đoạn nào của quá trình giao dịch, toàn bộ thị trường sẽ phải đóng cửa sớm.

Tuy nhiên, đến nay việc đóng cửa sớm vẫn là một sự kiện hi hữu đối với những thị trường chứng khoán chính ở Mỹ. Chỉ có một lần duy nhất trong lịch sử hiện đại Mỹ đó là các thị trường chứng khoán New York phải đóng cửa trong suốt thời gian xảy ra vụ tấn công 11/9/2001.