Vì sao Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam chưa có ngân hàng ngoại tham gia?

Hiện có hơn 10 ngân hàng và định chế tài chính quốc tế bày tỏ mong muốn trở thành thành viên tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC), nhưng đến nay vẫn chưa thể tham gia do vướng các điều kiện pháp lý, đặc biệt là quy định về xếp hạng tín nhiệm.

Thông tin này được PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) chia sẻ tại chương trình Café Doanh nhân diễn ra ngày 16/5 tại TP. Hồ Chí Minh.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, hiện nhiều ngân hàng, tập đoàn tài chính lớn trên thế giới như JPMorgan, Bank of America, Bank of China, Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG)… đã chuẩn bị kế hoạch hiện diện tại VIFC. Tuy nhiên, phần lớn chưa đáp ứng được điều kiện cấp phép theo quy định hiện hành.

Theo quy định tại Nghị định số 329/2025/NĐ-CP của Chính phủ về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố tại Trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam, các ngân hàng và định chế tài chính nước ngoài muốn được cấp Giấy phép thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài hoặc Giấy phép thành lập chi nhánh ngân hàng nước ngoài thành viên phải có kinh nghiệm hoạt động quốc tế và đáp ứng yêu cầu cao về xếp hạng tín nhiệm.

Cụ thể, tổ chức xin cấp phép phải có thứ hạng tín nhiệm từ mức AA- trở lên theo Standard & Poor's hoặc Fitch Ratings, hoặc từ mức Aa3 trở lên theo Moody's tại thời điểm gần nhất tính đến khi nộp hồ sơ đề nghị cấp phép. Đồng thời, triển vọng xếp hạng tín nhiệm phải ở mức ổn định trở lên.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng, đây là tiêu chí tương đối cao so với mặt bằng chung của nhiều ngân hàng quốc tế hiện nay. Trong quá trình tiếp xúc và trao đổi với các ngân hàng nước ngoài thì phần lớn đều không đáp ứng được điều kiện này.

“Khi chúng tôi sang Mỹ để xúc tiến và thu hút đầu tư, phía các ngân hàng Mỹ nói rằng hiện nay ở Mỹ chỉ có JPMorgan đạt mức AA, còn nhiều ngân hàng khác cũng không đạt. Vì vậy, họ muốn tham gia vào VIFC nhưng chưa đáp ứng được điều kiện cấp phép, bởi tiêu chí xếp hạng tín nhiệm quá cao”, ông Huân cho biết.

Đại diện VIFC-HCMC cho biết, sau quá trình rà soát, hầu hết ngân hàng nước ngoài quan tâm đến VIFC hiện chưa đủ điều kiện tham gia. Vì vậy, các thành viên hiện diện chủ yếu vẫn là ngân hàng trong nước.

Theo cơ quan điều hành VIFC-HCMC, việc một trung tâm tài chính quốc tế nhưng thiếu sự tham gia của các định chế tài chính toàn cầu sẽ ảnh hưởng đáng kể đến sức hút và khả năng cạnh tranh quốc tế của thị trường.

“Nếu trung tâm tài chính quốc tế mở ra nhưng chủ yếu chỉ có ngân hàng trong nước tham gia thì sẽ là một bất cập. Việc điều chỉnh tiêu chí phù hợp hơn sẽ giúp mở rộng quy mô, tăng thanh khoản và nâng tính quốc tế cho thị trường tài chính Việt Nam”, ông Huân nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính cho rằng, điều kiện tham gia VIFC hiện quá chặt chẽ khi yêu cầu tất cả ngân hàng nước ngoài phải đạt xếp hạng tín nhiệm từ mức AA trở lên.

Theo Tiến sĩ Cấn Văn Lực, trong thực tế, xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp và ngân hàng thường khó vượt quá trần tín nhiệm quốc gia. Do đó, nhiều ngân hàng lớn dù hoạt động hiệu quả vẫn khó đạt chuẩn theo yêu cầu hiện hành.

“Ở Nhật Bản, nhiều ngân hàng lớn hiện chỉ ở mức A hoặc A+. Khi yêu cầu tăng thêm một bậc để tham gia trung tâm tài chính quốc tế thì họ gặp rất nhiều khó khăn”, ông Lực nhận định.

Vị chuyên gia này cho biết thêm, nhiều nhà đầu tư cũng đã kiến nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh tiêu chí tín nhiệm, ít nhất trong giai đoạn đầu có thể áp dụng mức thấp hơn nhằm tạo điều kiện thu hút các định chế tài chính quốc tế tham gia thị trường.

Thực tế, sau hơn 4 tháng hoạt động, VIFC đã ghi nhận nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đăng ký tham gia, xúc tiến thành lập pháp nhân để sớm hiện diện tại trung tâm tài chính này.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực ngân hàng, hiện chỉ mới có sự tham gia của các ngân hàng nội địa. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) hiện là thành viên chính thức tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Trong khi đó tại VIFC-HCMC có 5 thành viên sáng lập/chiến lược là các ngân hàng, gồm Ngân hàng TMCP Quân đội (MB); Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank); Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB); Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam Á Bank) và Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) thông qua hệ sinh thái Tập đoàn Sovico.

Ngoài ra, trong mùa đại hội đồng cổ đông thường niên vừa qua, thị trường cũng ghi nhận 7 ngân hàng nội địa gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank và Nam A Bank đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Riêng VietinBank vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu kế hoạch hiện diện tại VIFC.