Việt Nam - Australia tìm động lực mới cho hợp tác kinh tế

Ngày 15/10, tại thành phố Sydney (bang New South Wales), Viện Chính sách Australia – Việt Nam (AVPI) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026, quy tụ đại diện chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật hai nước nhằm trao đổi về những giải pháp đưa hợp tác Việt Nam – Australia đi vào chiều sâu, thực chất và bền vững hơn.

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, hội nghị diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia tiếp tục có thêm động lực sau chuyến thăm Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 8/2026, đồng thời Việt Nam đang chuẩn bị đảm nhiệm vai trò chủ nhà Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) 2027.

Hội nghị gồm nhiều phiên thảo luận xoay quanh những vấn đề đang định hình quan hệ Việt Nam – Australia, từ ngoại giao, thương mại và đầu tư đến chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực, hợp tác khu vực và vai trò của Việt Nam khi đăng cai APEC 2027. Các trao đổi tập trung vào một câu hỏi xuyên suốt: làm thế nào chuyển những nền tảng chính trị và chiến lược thuận lợi hiện nay thành các chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân hai nước.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Ban Cố vấn AVPI, Tiến sĩ Huong Le Thu, cho rằng đây là thời điểm thuận lợi để Australia tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển và cải cách kinh tế của Việt Nam. Theo bà, Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách trong nước, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế và chuẩn bị cho APEC 2027. Những bước đi này tạo thêm dư địa cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp Australia tìm kiếm cơ hội hợp tác mới.

Bà nói: “Doanh nghiệp Australia cần hiểu rõ hơn những cơ hội đang mở ra tại Việt Nam, trong khi doanh nghiệp Việt Nam cũng có thể nhìn Australia không chỉ như một thị trường mà còn là đối tác về vốn, giáo dục, công nghệ và chuyên môn”. Bà Peggy O’Neal nhấn mạnh hai bên cần “chuyển từ thiện chí sang những lộ trình cụ thể”, tăng cường kết nối và tiếp tục tháo gỡ các rào cản mà cộng đồng doanh nghiệp đang gặp phải.

Trên cương vị Doanh nhân tiên phong mới của Chính phủ Australia chuyên trách Việt Nam, bà xác định ba ưu tiên gồm thúc đẩy đầu tư hai chiều, tăng cường hợp tác gắn với APEC 2027 và phát huy tốt hơn các mối liên kết giữa người dân hai nước. Theo bà Peggy O’Neal, Việt Nam đang có nhu cầu lớn về vốn, kỹ năng, công nghệ, cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm trong chuyển đổi năng lượng, trong khi Australia có nhiều thế mạnh phù hợp với những nhu cầu này.

Từ góc độ chính quyền địa phương, Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại bang New South Wales (NSW) Anoulack Chanthivong cho rằng Việt Nam đang trở thành một đối tác ngày càng quan trọng đối với Australia nói chung và bang NSW nói riêng. Ông nhận định chuyến thăm Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo thêm động lực cho quan hệ song phương, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác mới trong thương mại, đầu tư, giáo dục, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một vấn đề được các đại biểu đặc biệt quan tâm là làm thế nào chuyển các cam kết ở cấp cao thành những chương trình và dự án cụ thể. Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird khẳng định chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một cột mốc quan trọng, đặc biệt với ba tuyên bố chung về làm sâu sắc Đối tác Chiến lược Toàn diện, tăng cường khả năng tự cường kinh tế và thúc đẩy kết nối khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo. Theo Đại sứ Gillian Bird, “tự cường kinh tế” không có nghĩa là khép kín, mà cần được xây dựng trên nền tảng thương mại mở, đa dạng hóa đối tác và tận dụng các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam và Australia cùng tham gia.

Từ phía Việt Nam, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng cho rằng vai trò của các cơ quan đại diện là góp phần kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác sở tại, qua đó giúp chuyển hóa các khuôn khổ hợp tác thành kết quả thực tế. Tổng lãnh sự khuyến nghị, các lĩnh vực cần tiếp tục ưu tiên gồm đa dạng hóa thương mại và đầu tư, năng lượng và chuyển đổi xanh, khoa học – công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Hướng tới năm 2027, việc Việt Nam đăng cai APEC cũng được nhìn nhận là một cơ hội mới để thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Australia. Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu APEC Australia Craig Emerson chia sẻ trong bối cảnh hệ thống thương mại toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức, APEC tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại mở và hợp tác kinh tế khu vực. Theo ông, Việt Nam và Australia có thể tận dụng APEC 2027 để thúc đẩy một số sáng kiến hợp tác cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính sách.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng nhấn mạnh rằng chuyển đổi số, phát triển kỹ năng, bảo đảm dòng chảy dữ liệu an toàn và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ là những lĩnh vực cần được quan tâm nhiều hơn trong hợp tác thời gian tới. Tuy nhiên, bên cạnh chính sách và cơ hội thị trường, lòng tin vẫn được xem là yếu tố then chốt. Doanh nghiệp muốn xây dựng quan hệ lâu dài cần dành thời gian tìm hiểu đối tác, thích nghi với khác biệt văn hóa và kiên trì với chiến lược đầu tư dài hạn.

Theo Tiến sĩ Huong Le Thu, AVPI sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa các cơ quan hoạch định chính sách, doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức xã hội của hai nước, qua đó mở rộng đối thoại và tạo thêm những kết nối hợp tác mới. Với các đầu mối hoạt động tại Melbourne và Hà Nội cùng mạng lưới hơn 40 đối tác tri thức, AVPI kỳ vọng tiếp tục góp phần đưa những cơ hội trong quan hệ Việt Nam – Australia thành các chương trình hợp tác cụ thể và thiết thực hơn./.