Việt Nam – Bỉ – EU còn nhiều dư địa mở rộng giao thương

Ông Trần Ngọc Quân - Tham tán, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU. Ảnh: Uyên Hương/ BNEWS/ TTXVN

Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Liên minh châu Âu (EU) không ngừng được củng cố và làm sâu sắc, nhất là khi hợp tác kinh tế – thương mại đang chuyển mạnh theo hướng xanh, bền vững và dựa trên đổi mới sáng tạo, triển vọng giao thương giữa Việt Nam với Bỉ và EU được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Brussels, ông Trần Ngọc Quân, Tham tán, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, đã chia sẻ những đánh giá toàn diện về cơ hội, thách thức cũng như các định hướng thúc đẩy hợp tác thương mại song phương và đa phương trong thời gian tới.

Theo ông Trần Ngọc Quân, một số mặt hàng thế mạnh của Bỉ đã và đang được người tiêu dùng Việt Nam biết đến và ưa chuộng, trong đó nổi bật là socola và các sản phẩm ăn vặt chế biến từ khoai tây. Không chỉ dừng lại ở những sản phẩm truyền thống, Bỉ còn sở hữu lợi thế rõ nét trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, cùng các dòng sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường. Đây được xem là nhóm hàng hóa mang tính dài hạn, phù hợp với xu thế tiêu dùng bền vững cũng như định hướng phát triển của Việt Nam trong những năm tới.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với hàng hóa Bỉ khi thâm nhập thị trường Việt Nam vẫn nằm ở giá thành. Do phải tính toán nhiều chi phí, đặc biệt là chi phí vận chuyển từ châu Âu về Việt Nam, giá sản phẩm thường cao so với mặt bằng thu nhập trong nước. Bên cạnh đó, Việt Nam là một thị trường mở với mức độ cạnh tranh cao, nơi người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận hàng hóa đến từ nhiều quốc gia khác nhau.

Trong bối cảnh đó, để sản phẩm Bỉ đến gần hơn với doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam, ông Trần Ngọc Quân cho rằng các doanh nghiệp Bỉ cần tăng cường hiện diện tại thị trường Việt Nam, chủ động tham gia các hội chợ lớn như Hội chợ Bốn mùa hay Vietnam Sourcing International (Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế). Việc tìm kiếm đối tác cung ứng tại Việt Nam, từng bước tối ưu chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao hoạt động chăm sóc khách hàng ngay tại thị trường sở tại sẽ là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Bỉ.

Ở chiều ngược lại, hàng hóa Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế khi tiếp cận thị trường Bỉ. Với định hướng xuất khẩu rõ nét, các sản phẩm của Việt Nam nhìn chung đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng sở tại.

Thực tế cho thấy, mỗi khi được giới thiệu, từ các mặt hàng nông sản tươi, trái cây theo mùa cho đến các sản phẩm công nghiệp, hàng Việt Nam đều nhận được sự quan tâm và đón nhận tích cực từ phía đối tác Bỉ. Đây là thuận lợi đáng kể, nhất là trong bối cảnh phần lớn hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Bỉ và EU hiện được hưởng mức thuế nhập khẩu bằng 0% theo Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA), qua đó tạo ưu thế cạnh tranh ngày càng rõ rệt cho hàng Việt trên thị trường châu Âu.

Dẫu vậy, con đường thâm nhập thị trường Bỉ và EU của doanh nghiệp Việt Nam vẫn đặt ra không ít thách thức. Đặc thù của thị trường này là hàng hóa chủ yếu được phân phối thông qua các chuỗi bán lẻ lớn, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải tiếp cận được các hệ thống phân phối này và đầu tư bài bản vào chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như các yêu cầu liên quan đến môi trường và phát triển bền vững.

Trong thời gian tới, những quy định mới như theo dõi vòng đời sản phẩm, “hộ chiếu sản phẩm” hay các tiêu chí về tái chế sẽ ngày càng trở nên quan trọng, buộc doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nếu muốn đứng vững và phát triển lâu dài tại thị trường châu Âu.

Từ góc độ tổng thể, ông Trần Ngọc Quân cho rằng cơ cấu kinh tế giữa Việt Nam với Bỉ và EU mang tính bổ sung lẫn nhau, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng hợp tác. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh lãnh đạo hai bên đều dành sự quan tâm đặc biệt cho việc thúc đẩy quan hệ song phương, cùng với việc EVFTA đã bước sang năm thứ 6 triển khai, khi phần lớn các dòng thuế đã được xóa bỏ.

Tuy nhiên, để hàng Việt Nam có thể xâm nhập sâu hơn và bền vững hơn vào thị trường này, vấn đề then chốt vẫn là khả năng tiếp cận các nhà nhập khẩu và chuỗi phân phối lớn. Trong vài năm tới, khi nhiều quốc gia khác cũng có thể ký kết các hiệp định thương mại tự do với EU, Việt Nam cần chủ động đi trước bằng cách đẩy mạnh tham gia các hội chợ quốc tế, tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, tổ chức các lễ hội sản phẩm hoặc lễ hội vùng miền tại những thị trường trọng điểm nhằm tạo dấu ấn rõ nét cho hàng hóa Việt Nam.

Không dừng lại ở việc đáp ứng các tiêu chuẩn hiện hành, doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị cần đi xa hơn, chú trọng các xu hướng của thời đại như sản xuất xanh, sạch, hiệu quả và thân thiện với môi trường, đồng thời quan tâm đến tái chế và xử lý vòng đời sản phẩm. Trong quá trình này, việc tăng cường hợp tác khoa học – công nghệ với EU được xem là hướng đi phù hợp, bởi EU luôn đi đầu trong các lĩnh vực liên quan. Việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến của EU không chỉ giúp nâng cao chất lượng, mà còn góp phần gia tăng hàm lượng giá trị gia tăng cho hàng hóa Việt Nam khi thâm nhập thị trường châu Âu.

Bước sang năm 2026 – năm đầu tiên triển khai Chiến lược đối tác toàn diện Việt Nam – EU và cũng là năm mở đầu nhiệm kỳ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU xác định đây là thời điểm quan trọng để tạo xung lực mới cho hợp tác thương mại. Với tinh thần chủ động và quyết tâm cao, Thương vụ dự kiến triển khai nhiều hoạt động nhằm cụ thể hóa chiến lược này trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp, từ xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp thực phẩm tại EU, phối hợp tổ chức các chương trình Ngày Việt Nam, Ngày ASEAN, đến tăng cường kết nối doanh nghiệp, quảng bá văn hóa, du lịch và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực xanh như cảng xanh, chuyển đổi năng lượng và năng lượng hydro.

Bên cạnh đó, Thương vụ khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tìm kiếm, xác minh đối tác, hỗ trợ giao dịch cũng như xử lý các vấn đề phát sinh, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Những nỗ lực này được kỳ vọng sẽ góp phần đưa quan hệ thương mại Việt Nam – Bỉ – EU phát triển theo hướng ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn tới.