Việt Nam đồng chủ trì Cuộc họp Ủy ban Hợp tác chung ASEAN–New Zealand lần thứ 14

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, ngày 24/4, tại Ban Thư ký ASEAN, trên cương vị nước điều phối quan hệ ASEAN–New Zealand (Niu Di-lân), Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN cùng Phái đoàn New Zealand đồng chủ trì cuộc họp rà soát tiến trình hợp tác và trao đổi các định hướng lớn cho giai đoạn tới.

Cuộc họp diễn ra sau dấu mốc quan trọng năm 2025 khi ASEAN và New Zealand kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ Đối thoại ASEAN – New Zealand, chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện (CSP) và thông qua Kế hoạch hành động ASEAN–New Zealand giai đoạn 2026–2030.

ASEAN và New Zealand đã hoàn thành 100% dòng hành động trong Kế hoạch hành động giai đoạn 2021–2025; các chương trình như Học bổng Manaaki, Khóa học ngắn hạn dành cho Cán bộ thương mại trẻ, cũng như hỗ trợ của New Zealand dành cho các Trung tâm chuyên ngành ASEAN, là những kết quả hợp tác tiêu biểu, thiết thực và có sức lan tỏa, phản ánh cam kết nhất quán, sâu rộng và lâu dài của New Zealand đối với ASEAN. Đại sứ New Zealand Joanna Anderson đánh giá cao vai trò điều phối tích cực, linh hoạt và hiệu quả của Việt Nam trong giai đoạn 2024–2025.

New Zealand khẳng định tiếp tục chia sẻ lập trường của ASEAN về thượng tôn luật lệ và chuẩn mực, luật pháp quốc tế, những nguyên tắc trong Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN, và Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

New Zealand cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ với ASEAN trên các phương diện chiến lược, kinh tế, và trong các vấn đề quốc tế trên cơ sở tinh thần tôn trọng lẫn nhau, chân thành, minh bạch và mang tính xây dựng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, New Zealand sẽ tập trung triển khai Kế hoạch hành động ASEAN–New Zealand giai đoạn 2026–2030 một cách hiệu quả, có trọng tâm, thông qua những sáng kiến và chương trình đặc thù như Học bổng Quan hệ Đối thoại ASEAN-New Zealand, Sáng kiến Hành động Khí hậu ASEAN-New Zealand, đầu tư cho các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ (MSMEs) có công nghệ thích ứng và giảm thiểu tác động khí hậu đột phá.

ASEAN và New Zealand nhất trí thúc đẩy triển khai Kế hoạch hành động 2026–2030 theo lộ trình rõ ràng, bám sát các ưu tiên chung, tập trung vào những lĩnh vực hai bên cùng quan tâm và có thế mạnh như kinh tế-thương mại, kết nối và giao lưu nhân dân, giáo dục-đào tạo, năng lượng, khí hậu, nông nghiệp, an ninh phi truyền thống, tội phạm xuyên quốc gia.

Trong vai trò nước điều phối, Việt Nam phối hợp với New Zealand xây dựng dự thảo và vận động ASEAN thông qua Điều khoản tham chiếu Quỹ Tầm nhìn ASEAN-New Zealand. Đây là quỹ do Bộ Ngoại giao New Zealand tài trợ, trị giá 25 triệu đô la New Zealand, dành cho các chương trình và dự án hợp tác trong các lĩnh vực hợp tác phát triển hai bên cùng ưu tiên như quản trị và an ninh, phát triển kinh tế, môi trường và biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực. Việt Nam cùng New Zealand tích cực khuyến khích các nước ASEAN chủ động đề xuất dự án phù hợp, tận dụng nguồn quỹ phục vụ phát triển.

Từ góc độ nước thành viên ASEAN, Trưởng Phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, nhấn mạnh Việt Nam khuyến khích New Zealand tiếp tục tham gia tích cực trong cả khuôn khổ ASEAN–New Zealand và các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như EAS, ARF, ADMM+ và EAMF, qua đó góp phần tăng cường lòng tin, đối thoại, hợp tác và ngăn ngừa xung đột trong khu vực. Đại sứ đề nghị hai bên đẩy mạnh hợp tác trên biển, trong đó có nhận thức tình huống biển, ứng dụng công nghệ và AI, tìm kiếm cứu nạn trên biển, bảo vệ hạ tầng ngầm quan trọng, giải quyết vấn đề đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo, không có giám sát (IUU), và nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi pháp luật trên biển.

Về hợp tác kinh tế và nhân dân, Đại sứ kêu gọi hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là MSME, tận dụng hiệu quả AANZFTA và RCEP, thúc đẩy hợp tác về kinh tế số, sớm phê chuẩn Hiệp định Dịch vụ hàng không ASEAN–New Zealand, đồng thời tăng cường hợp tác trong nông nghiệp thông minh, sản xuất thực phẩm chất lượng cao, năng lượng tái tạo, tài chính khí hậu và các chương trình học bổng, đào tạo như Manaaki và ELTO; mong New Zealand hỗ trợ ASEAN thu hẹp khoảng cách phát triển thông qua triển khai Kế hoạch hành động Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI) lần thứ V. Đại sứ thông tin và nhận được quan tâm của các nước về các sáng kiến do Việt Nam chủ trì thời gian tới, gồm Diễn đàn Tương lai Châu Á và sáng kiến hợp tác ASEAN – New Zealand về phát triển tiểu vùng trong ASEAN.

Cuộc họp tiếp tục khẳng định quyết tâm của ASEAN và New Zealand trong việc đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, tạo thêm động lực cho hợp tác thiết thực, qua đó đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.