Việt Nam giữ “cân bằng vàng” kinh tế, sẵn sàng bứt tốc năm 2026

Nhà kinh tế trưởng toàn cầu Shan Saeed. Ảnh: Viên Luyến – PV TTXVN tại Malaysia

Đề cập về triển vọng năm 2026, Việt Nam được nhiều tổ chức quốc tế và chuyên gia độc lập đánh giá sở hữu nền tảng vĩ mô vững, khả năng phục hồi cao và đang tiến gần tới ngưỡng chuyển đổi sang nhóm quốc gia công nghiệp phát triển.

Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) tại Kuala Lumpur, chuyên gia Shan Saeed - nhà kinh tế trưởng toàn cầu của IQI Global (Malaysia) - cho rằng, các điều kiện kinh tế then chốt – tăng trưởng, lạm phát, nội lực tiêu dùng và dòng vốn – của Việt Nam đang đạt trạng thái cân bằng hiếm thấy ở một nền kinh tế mới nổi. 

Ông dẫn chứng, từ tháng 1-9/2025, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam đạt 7,85%, riêng quý III/2025 tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ trong công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Với việc đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2025 ở mức 8% và lạm phát dưới 4%, có thể thấy rằng Việt Nam mong muốn duy trì được “mô hình kép” – tăng trưởng cao đi kèm ổn định giá. Đây là nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu mới đầy tham vọng: tăng trưởng GDP từ 10% trở lên vào năm 2026 và được chuyên gia Saeed mô tả là “bước ngoặt” để Việt Nam tiến vào giai đoạn công nghiệp hóa sâu hơn.

Dựa trên số liệu của các tổ chức quốc tế, chuyên gia Saeed chỉ ra rằng xu hướng dự báo chung dành cho Việt Nam đều hướng về triển vọng tích cực. Cụ thể, ngân hàng Standard Chartered Bank dự báo Việt Nam sẽ tăng trưởng 7,2% trong năm 2026, nhấn mạnh đến dòng tín dụng và thanh khoản được cải thiện.

Ngân hàng Thế giới (WB), trong báo cáo kinh tế Việt Nam phát hành tháng 9/2025, dự báo mức tăng trưởng 6,1% vào năm 2026, phản ánh ảnh hưởng từ thuế quan và tác động của nhu cầu bên ngoài. Tuy nhiên, WB vẫn khẳng định năng lực cạnh tranh của Việt Nam và cho rằng đây sẽ là đòn bẩy duy trì vị thế về thương mại và tăng trưởng.

Dựa trên cấu trúc chi tiêu mà Economist Intelligence Unit (EIU) dự báo cho năm 2026 – tiêu dùng tư nhân (6,3%), chi tiêu chính phủ (6,4%), đầu tư cố định (7,8%) và xuất khẩu (7,8%) – chuyên gia Saeed khẳng định Việt Nam đang vận hành mô hình tăng trưởng đa động lực ấn tượng, khác với định kiến phụ thuộc duy nhất vào xuất khẩu.

Chuyên gia Saeed đánh giá, động lực tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2026 đến từ hai cấu phần then chốt, bao gồm trụ cột công nghiệp - xuất khẩu và động lực từ nhu cầu nội địa.

Ông phân tích, mạng lưới công nghiệp và sản xuất vẫn là điểm tựa cho “sự vươn mình” của Việt Nam. Xuất khẩu điện tử, điện thoại thông minh, chất bán dẫn, hàng may mặc và máy móc tiếp tục là “bệ đỡ” để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Theo chuyên gia Saeed, xu hướng dịch chuyển “Trung Quốc +1” khiến Việt Nam trở thành điểm đến quan trọng cho các công đoạn sản xuất phức tạp, kéo theo dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng cả về cam kết và mức độ giải ngân.

Nhu cầu nội địa không còn đóng vai trò “phụ trợ”, mà đang nổi lên là động lực tăng trưởng thứ hai của Việt Nam, với ba yếu tố then chốt: Dư nợ tín dụng toàn hệ thống, tính từ tháng 1 đến cuối tháng 10/2025, đã tăng gần 15% so với cuối năm 2024 và tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước; Chi tiêu của tầng lớp trung lưu mở rộng; Giải ngân hạ tầng quy mô lớn thúc đẩy nhu cầu trong nước. Cấu trúc này tạo “vùng đệm chống sốc” giúp Việt Nam gia tăng khả năng phục hồi vĩ mô, giảm phụ thuộc vào biến động của thương mại toàn cầu và các rào cản thuế quan.

Nhà kinh tế trưởng của IQI Juwai dự báo kinh tế vĩ mô toàn cầu trong năm 2026 sẽ có chuyển biến tích cực. Dựa trên các báo cáo của GSAM, J.P. Morgan, UBS và Bank of America (BoA) có thể thấy rằng hoạt động kinh tế toàn cầu sẽ tăng tốc trở lại, nhưng với tốc độ khiêm tốn, trong bối cảnh lãi suất toàn cầu hạ nhiệt, xu hướng chấp nhận rủi ro tăng trở lại và dòng vốn được tái phân bổ mạnh vào thị trường mới nổi.

Đối với Việt Nam, môi trường bên ngoài thuận lợi sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu, thu hút dòng vốn ngoại và duy trì ổn định tỷ giá. Ngay cả khi bất ổn địa chính trị tiếp tục gia tăng, chuyên gia Saeed cho rằng tác động với Việt Nam chỉ nằm ở "biên độ hẹp”, không làm đảo chiều xu hướng dòng vốn chảy vào trong nước.

Chuyên gia Saeed cho rằng hành lang tăng trưởng thực tế của Việt Nam vào năm 2026 sẽ ở mức 7-8%, với kịch bản tăng trưởng là 8-10%. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần nắm bắt ba yếu tố. Thứ nhất, triển khai hiệu quả các dự án đầu tư công và cơ sở hạ tầng. Thứ hai, duy trì lực hút FDI bền vững, bất chấp biến động thuế quan. Thứ ba, ổn định chu kỳ sản xuất và điện tử toàn cầu.

Về triển vọng đầu tư trong năm tới, chuyên gia Shan Saeed đánh giá Việt Nam có “độ tin cậy vĩ mô cao”, dựa trên ba trụ cột kiến trúc.

Thứ nhất là sức mạnh vĩ mô, với các yếu tố như kiểm soát lạm phát, kỷ luật tài khóa, cán cân đối ngoại ổn định. Thứ hai, động lực công nghiệp và chuỗi cung ứng, được hỗ trợ bởi dòng vốn FDI lớn, khả năng hội nhập sâu, năng lực sản xuất ngày càng tinh vi. Cuối cùng là yếu tố về nhu cầu nội địa ngày càng lớn, nhờ tiêu dùng tăng, tín dụng mở rộng, sức mua cao và hạ tầng cải thiện.

Ông đánh giá, Việt Nam được xếp vào nhóm “Asia 2026 Core-Plus” – các thị trường châu Á cốt lõi cho chiến lược đầu tư trung hạn của quỹ đầu tư quốc gia, ngân hàng khu vực, văn phòng gia đình và tập đoàn đa quốc gia. Ông giải thích, đối với các quỹ đầu tư quốc gia, ngân hàng khu vực, văn phòng gia đình và các công ty đa quốc gia, Việt Nam đại diện cho một thị trường mới nổi có mức tăng trưởng cao, kỷ luật chính sách và phát triển công nghiệp. Các yếu tố này đưa Việt Nam trở thành điểm đầu tư trung hạn hấp dẫn - rủi ro nhưng không mạo hiểm, biến động, nhưng có định hướng.

Do đó, ông khẳng định Việt Nam là ngôi sao đang lên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và “triển vọng lạc quan cho năm 2026 là kịch bản dựa trên thực tiễn”.