Việt Nam nỗ lực thúc đẩy hoạt động bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thực thi từng bước được tăng cường; nhận thức của doanh nghiệp và người dân về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ngày càng được nâng cao. Các lực lượng thực thi như Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Tòa án… đã xử lý nhiều vụ việc lớn, phức tạp, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền tác giả và vi phạm bản quyền.

Tuy nhiên, tình hình xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp. Hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức, mở rộng mạnh sang môi trường thương mại điện tử và xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên các nền tảng số; nhiều vụ việc liên quan hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng, quyền tác giả, quyền liên quan trên Internet, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất kinh doanh và quyền lợi người tiêu dùng.

Liên quan đến việc Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đưa Việt Nam vào danh sách "Quốc gia ưu tiên theo dõi" (PFC), việc Hoa Kỳ nâng mức cảnh báo này chưa ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong vấn đề thực thi, xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ, đặc biệt là các vi phạm trên môi trường số.

Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết: Từ nhiều năm nay, Việt Nam luôn nỗ lực theo đuổi chính sách bảo hộ đầy đủ, hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ của các tổ chức, cá nhân, trên cơ sở bảo đảm hài hòa lợi ích của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ với lợi ích công cộng; qua đó tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Điều này thể hiện ở việc Việt Nam đã cam kết về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở mức cao trong nhiều điều ước quốc tế và không ngừng cập nhật các chuẩn mực tiên tiến của khu vực và thế giới phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam. Đặc biệt, việc Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi) được thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV với nhiều khung hình phạt tăng nặng cũng cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Cũng theo ông Trần Lê Hồng, việc USTR đưa Việt Nam vào danh sách “Quốc gia ưu tiên theo dõi” (PFC) sau nhiều năm nay xếp Việt Nam ở danh sách “theo dõi” và kèm theo những nhận định rằng Việt Nam có những tồn tại “nghiêm trọng và kéo dài” trong bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là chưa phản ánh đúng đắn và khách quan tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam hiện nay. Bộ Khoa học và Công nghệ đã kịp thời trao đổi, cung cấp cho Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam thông tin về hoạt động bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam trong năm 2025 để Hoa Kỳ có thể hiểu rõ hơn những nỗ lực của Việt Nam trong hoạt động bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Đặc biệt, sau khi Báo cáo Special 301 được công bố, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng với các bộ, ngành liên quan đã triển khai nhiều giải pháp cấp bách để thể hiện rõ nét hơn cam kết và nỗ lực của Việt Nam trong việc thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đáng chú ý là việc Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và đưa các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ vào thực tiễn quyết liệt, khẩn trương.

Ngoài ra, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng phối hợp với các bộ, ngành xác định rõ các hoạt động cụ thể cần triển khai ngay để thúc đẩy thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian tới như việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật về thực thi quyền sở hữu trí tuệ; việc thực hiện các hành động cụ thể trên thực tế để xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt đối với các hành vi liên quan đến hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và các hành vi vi phạm trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và website xuyên biên giới; tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ với nhau và với cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ; tăng cường các hoạt động hợp tác quốc tế trong xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong đó chú trọng việc nâng cao nhận thức cho người dân, doanh nghiệp về sở hữu trí tuệ hướng tới xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ… Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu về thực thi quyền sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể quyền.

Phó Cục trưởng Trần Lê Hồng nhấn mạnh: Việc triển khai mạnh mẽ, quyết liệt và đồng bộ, thống nhất từ trung ương tới địa phương thì hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam sẽ tiếp tục được cải thiện đáng kể và nhanh chóng trong thời gian tới.