Việt Nam thúc đẩy hợp tác công nghệ lượng tử Đông Nam Á

Chiều 27/7, tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum), Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức Hội nghị gặp gỡ điều phối viên lượng tử Đông Nam Á mở rộng.

Là một trong những hoạt động trọng điểm của Năm Lượng tử Gia Lai 2026, Hội nghị quy tụ các nhà nghiên cứu hàng đầu, đại diện các tổ chức và điều phối viên chương trình (khoa học và ngoại giao) từ khắp khu vực và các nước lân cận nhằm thống nhất các nỗ lực trong việc xây dựng một hệ sinh thái khoa học và công nghệ lượng tử thống nhất tại Đông Nam Á và các nước lân cận. 

Phó Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ, Tiến sỹ Nguyễn Hữu Hà phát biểu

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai Nguyễn Hữu Hà cho rằng trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, công nghệ lượng tử được xem là một trong những lĩnh vực chiến lược, có khả năng tạo ra những thay đổi mang tính đột phá đối với nhiều ngành kinh tế và đời sống xã hội trong tương lai. 

Theo ông Nguyễn Hữu Hà, sự phát triển của công nghệ lượng tử không chỉ phụ thuộc vào năng lực nghiên cứu của từng quốc gia mà còn đòi hỏi sự kết nối tri thức, chia sẻ nguồn lực và hợp tác quốc tế.

Chính các mạng lưới liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học sẽ tạo nền tảng để công nghệ lượng tử phát triển nhanh hơn, hiệu quả hơn và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của mỗi quốc gia cũng như cả khu vực. 

Trong bối cảnh công nghệ lượng tử đang chuyển dịch mạnh mẽ từ các phòng thí nghiệm sang những ứng dụng thực tiễn, các quốc gia Đông Nam Á đều đứng trước cơ hội cũng như những thách thức chung về phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng nghiên cứu, hợp tác với doanh nghiệp và hoàn thiện khung chính sách.

Hội nghị lần này được kỳ vọng sẽ góp phần thống nhất các nỗ lực trong khu vực, giúp Đông Nam Á tham gia sâu hơn và hưởng lợi từ cuộc cách mạng công nghệ lượng tử toàn cầu. 

Các đại biểu tham gia Hội nghị Ảnh: Sỹ Thắng/TTXVN

“Riêng đối với Gia Lai, việc đăng cai hội nghị không chỉ là cơ hội mở rộng hợp tác quốc tế mà còn góp phần đưa địa phương tham gia sâu hơn vào mạng lưới khoa học và công nghệ toàn cầu, hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới”, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai Nguyễn Hữu Hà kỳ vọng. 

Theo Ban Tổ chức, hội nghị được tổ chức theo Quy tắc Chatham House, các đại biểu được tự do sử dụng thông tin nhận được, nhưng không được tiết lộ danh tính hoặc đơn vị công tác của người phát biểu cũng như của bất kỳ đại biểu nào khác.

Cuộc làm việc này tạo ra một không gian chuyên biệt để các điều phối viên chia sẻ thông tin cập nhật cấp quốc gia về các chương trình nghiên cứu lượng tử, các sáng kiến tài trợ và lộ trình chiến lược; xác định các cơ hội hợp tác khu vực trong lĩnh vực giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và các dự án nghiên cứu chung; thảo luận về các cơ chế chia sẻ nguồn lực, di chuyển của các nhà nghiên cứu và tiếp cận cơ sở hạ tầng lượng tử xuyên biên giới; đặt nền móng cho sự phối hợp bền vững giữa các cộng đồng lượng tử Đông Nam Á. 

Theo chương trình, hội nghị mở đầu bằng bài phát biểu chuyên đề "Những thách thức trong phát triển công nghệ lượng tử" do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng (Đại học Quốc gia Hà Nội, VNQuantum) trình bày, tập trung phân tích tiến trình phát triển, khả năng ứng dụng và những thách thức đặt ra đối với lĩnh vực công nghệ lượng tử.

Tiếp đó, các đại biểu tham gia ba phiên thảo luận bàn tròn về chính sách quốc gia và khu vực đối với công nghệ lượng tử; phát triển nguồn nhân lực và hệ thống đào tạo nhân tài lượng tử; hạ tầng lượng tử gắn với chủ quyền quốc gia và cơ chế sử dụng chung.

Các phiên thảo luận có sự điều phối và tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế như Tim Smith (Viện Lượng tử Mở), Sako Hayashi (Viện Kavli về Vật lý và Toán học của Vũ trụ) và Bobby Corpus (Hiệp hội Máy tính Lượng tử Philippines).