VSDC đẩy mạnh triển khai các nền tảng công nghệ đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường

Phát biểu tại sự kiện “Đối thoại: Tiền mới, hàng mới và Cơ hội trên thị trường mới nổi” do Câu lạc bộ Nhà báo Chứng khoán Việt Nam tổ chức mới đây, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên VSDC, cho biết Bộ Tài chính vừa giao cho VSDC triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng tiêu chí nâng hạng.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là xây dựng nền tảng tương tác trực tuyến (STP) giữa các ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán, thay thế quy trình thủ công hiện nay. Ông Nguyễn Sơn cho biết, sau khi Việt Nam cho phép nhà đầu tư nước ngoài không phải ký quỹ 100%, nhu cầu kết nối tự động giữa các bên trở nên cấp thiết.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán (VSDC) phát biểu tại sự kiện “Đối thoại: Tiền mới, hàng mới và Cơ hội trên thị trường mới nổi”. Ảnh: Khánh Ly/Bnews/vnanet.vn

“Chúng tôi đang xây dựng nền tảng tương tác để các ngân hàng lưu ký toàn cầu và công ty chứng khoán trong nước có thể kết nối trực tiếp, tự động. Đây là hệ thống công nghệ lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty chứng khoán và đặc biệt là các ngân hàng lưu ký toàn cầu”, ông Sơn nhấn mạnh.

Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tài chính, dự án này cần hoàn thành sớm để kịp kỳ rà soát nâng hạng của tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell vào tháng 3/2026, hướng tới mục tiêu chính thức vào ngày 21/9/2026. Tuy nhiên, các nhà cung cấp công nghệ đánh giá sớm nhất cũng phải đến tháng 12/2026 mới có thể hoàn thiện, vì vậy tiến độ đặt ra là thách thức lớn và cần sự phối hợp của các ngân hàng lưu ký toàn cầu.

Song song với đó, VSDC được giao xây dựng nền tảng thông tin và đánh giá quỹ đầu tư, góp phần phát triển ngành quản lý quỹ minh bạch, hiện đại. VSDC sẽ phối hợp với Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán để hình thành cơ sở dữ liệu quỹ và hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động quỹ theo chuẩn quốc tế.

“Chúng tôi dự kiến triển khai nền tảng này trong năm 2026, xây dựng hệ thống đánh giá và vinh danh các quỹ đầu tư, giúp nhà đầu tư cá nhân có cơ sở lựa chọn thông qua các đánh giá độc lập, khách quan”, ông Sơn chia sẻ.

Bên cạnh đó, VSDC cũng sẽ nâng cấp hệ thống đại lý chuyển nhượng và hoán đổi ETF trong nửa đầu năm 2026, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường quỹ hoán đổi danh mục.

Một nhiệm vụ mang tính nền tảng khác là xây dựng cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP) – nội dung đã được quy định trong Luật Chứng khoán 2019 và Luật số 56/2024/QH15. Theo kế hoạch, VSDC sẽ thành lập công ty con độc lập đảm nhận chức năng CCP, đóng vai trò bên mua của mọi bên bán và bên bán của mọi bên mua trong giao dịch chứng khoán.

“Khi thị trường chưa có CCP, nếu một bên không có hàng hoặc không có tiền, giao dịch bị hủy sẽ ảnh hưởng lớn đến uy tín của thị trường, đặc biệt là với nhà đầu tư nước ngoài. Việc thành lập CCP sẽ giúp bảo đảm an toàn thanh toán, tăng tính minh bạch và ổn định cho thị trường,” ông Sơn phân tích.

VSDC đã cam kết với cơ quan quản lý về lộ trình triển khai CCP, theo đó giai đoạn 1 (go-live) dự kiến hoàn thành vào đầu năm 2027. Hiện VSDC đang hoàn thiện đề án trình Bộ Tài chính trước khi thành lập pháp nhân mới đảm nhận chức năng này.

Ngoài ra, VSDC cũng đang nâng cấp dung lượng hệ thống KRX, mở rộng quy mô máy chủ và tích hợp các tiện ích mới như bán chứng khoán chờ về, giao dịch trong ngày, bán khống có kiểm soát. Các sản phẩm này sẽ được triển khai từng bước, phù hợp với khả năng kiểm soát rủi ro của thị trường.

“Chúng ta sẽ từng bước đưa vào vận hành những sản phẩm có thể kiểm soát được rủi ro, với sự phối hợp của các sở giao dịch và các thành viên thị trường,” ông Sơn cho biết.

Theo yêu cầu của Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường sẽ tiếp tục đón nhận các sản phẩm mới như Hợp đồng tương lai VN100, quyền chọn chỉ số và các sản phẩm mới trên HOSE, được thiết kế đồng bộ với hệ thống đăng ký, lưu ký, bù trừ và kết nối ngân hàng thanh toán.

Những bước đi này thể hiện quyết tâm của VSDC trong việc đồng bộ hóa hạ tầng công nghệ, nâng cao chuẩn mực vận hành và góp phần quan trọng giúp thị trường chứng khoán Việt hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu.