Vụ án Mr Pips: Luật sư đề nghị xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo

Luật sư bào chữa và các bị cáo đã đưa ra nhiều quan điểm, luận cứ đề nghị không áp dụng các tình tiết tăng nặng, phân tích các tình tiết giảm nhẹ nhằm gỡ tội cho thân chủ của mình.

Đề nghị không áp dụng tăng nặng trách nhiệm đối với một số tình tiết

Bào chữa cho bị cáo Nguyễn Hòa Bình (tức shark Bình), luật sư Phạm Hồng Mai phân tích thân chủ của mình bị truy tố về tội “Rửa tiền” theo quy định tại Điều 324, khoản 3, điểm a - Bộ luật Hình sự, với tình tiết định khung là: “Tiền, tài sản phạm tội trị giá 500 triệu đồng trở lên”, cũng tại khoản 2 điều luật này có quy định tình tiết định khung là “phạm tội 2 lần trở lên”. Theo luật sư, căn cứ theo số tiền đã rửa, Viện Kiểm sát đã truy tố định khung tăng nặng hơn cho bị cáo tại khoản 3 - Điều 324 là phù hợp.

Tuy nhiên, luật sư cho rằng việc Viện Kiểm sát tiếp tục đề nghị áp dụng tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với tình tiết phạm tội 2 lần trở lên là không phù hợp. Luật sư viện dẫn Điều 52, khoản 2 - Bộ luật Hình sự quy định:“Các tình tiết đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”.

Đồng thời, Điều 5 - Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP quy định: “Trường hợp tình tiết định khung đồng thời là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự mà không cùng một khoản định khung của điều luật thì áp dụng tình tiết định khung cao nhất và các tình tiết còn lại không coi là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự”. Do vậy, luật sư đề nghị Hội đồng xét xử xem xét áp dụng theo nguyên tắc có lợi cho bị cáo, không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” đối với bị cáo Bình.

Tương tự, luật sư của nhiều bị cáo khác trong vụ án cũng đề nghị Hội đồng xét xử không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” cho thân chủ của mình. Luật sư Nguyễn Đức Thịnh (bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quang Độ - quản lý văn phòng 72 Trần Đăng Ninh trong Công ty của Mr Pips) đề nghị Hội đồng xét xử và đại diện Viện kiểm sát xem xét bỏ tình tiết “phạm tội có tổ chức” làm tình tiết tăng nặng cho bị cáo thân chủ của mình. Bởi theo luật sư, đây đã là tình tiết định khung của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tình tiết định khung ở khoản thấp hơn không được chuyển thành một tình tiết tăng nặng độc lập.

Ưu tiên khắc phục hậu quả cho bị hại

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Hòa Bình khai, sau khi bị cáo nhận được các công văn xác minh của Cơ quan điều tra và các đơn thư khiếu nại về các sàn Forex của bị cáo Phó Đức Nam, bị cáo Bình đã yêu cầu các nhân viên thống kê các ví đang có rủi ro để yêu cầu thực hiện xác minh danh tính khách hàng (KYC), cung cấp giấy tờ đăng ký kinh doanh và bảo đảm tài khoản ngân hàng nhận tiền rút trùng khớp với thông tin đăng ký kinh doanh; đồng thời, yêu cầu ký quỹ thông qua việc trích một tỷ lệ phần trăm trên số tiền khách hàng nạp vào ví Ngân lượng.

Theo luật sư Phạm Hồng Mai, việc làm này của bị cáo Bình là nhằm đảm bảo cho việc hoàn trả lại tiền cho những bị hại góp phần ngăn chặn và giảm bớt thiệt hại do tội phạm gây ra. Bên cạnh đó, sau khi nhận thấy các sàn Forex của bị cáo Phó Đức Nam nhận được quá nhiều khiếu nại, phản ánh về việc có dấu hiệu lừa đảo, năm 2022, bị cáo Nguyễn Hòa Bình đã chủ động ngừng cung cấp dịch vụ cho tất cả các sàn Forex này. Trong khi đến năm 2024, bị cáo Phó Đức Nam mới bị Cơ quan công an khởi tố, điều tra.

Cũng liên quan đến việc khắc phục hậu quả cho các bị hại, luật sư bào chữa đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng xác minh xem còn tiền của các bị hại trong các cổng trung gian thanh toán không, để có biện pháp thu hồi lại tiền cho bị hại sớm nhất trong trường hợp hậu quả của vụ án này không được các bị cáo khắc phục đầy đủ.

Theo cáo trạng, từ tháng 6/2020, "shark Bình" biết các sàn giao dịch của Phó Đức Nam hoạt động phạm tội, bị cơ quan Công an xác minh điều tra. Tuy nhiên để hưởng lợi từ việc thu phí giao dịch, Bình đã chỉ đạo nhân viên tiếp tục hoạt động chăm sóc khách hàng cho ví Ngân lượng của các sàn này hoạt động, đồng thời chỉ đạo làm giả dữ liệu rồi cung cấp thông tin và lịch sử giao dịch của ví giả cho cơ quan công an nhằm gây cản trở cho việc xác minh quá trình luân chuyển tiền của bị hại và hoạt động của các ví Ngân lượng nêu trên.

Đề nghị xem xét lại căn cứ xác định hành vi

Bào chữa cho bị cáo Nguyễn Thanh Phong, luật sư dẫn lại lời khai tại phiên tòa của Phó Đức Nam, theo đó Nam khẳng định chưa từng nói với Nguyễn Thanh Phong về việc sử dụng các sàn giao dịch để chiếm đoạt tiền khách hàng. Phong cũng chưa từng đến các văn phòng do Nam điều hành. Do vậy, luật sư đề nghị Hội đồng xét xử và đại diện Viện Kiểm sát xem lại căn cứ buộc tội thân chủ về hai tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”.

Liên quan đến cáo buộc tham gia tổ tư vấn giúp sức cho Nam, luật sư cho rằng không có tổ chức với sự phân công nhiệm vụ cụ thể. Những trao đổi giữa Nam với Nguyễn Bá Sơn và Phạm Trường Sơn được thực hiện riêng, không có sự tham gia của Phong. Đối với nhóm Telegram “Đầu tư rượu vang”, luật sư cho biết chưa có dữ liệu tin nhắn chứng minh nhóm được lập nhằm phục vụ hoạt động lừa đảo.

Trước đó, khai tại tòa, Phó Đức Nam xác nhận không thành lập tổ tư vấn, không phân chia tổ trưởng, tổ phó; tên gọi các nhóm là do Nam tự nghĩ ra. Nam chỉ nhờ Phong, Trường Sơn và Bá Sơn tìm hiểu quy định pháp luật Việt Nam để đăng ký giấy phép hoạt động và trả tiền cho việc tìm hiểu đó.

Về tội “Rửa tiền”, luật sư cho rằng Nguyễn Thanh Phong không biết khoản 1 tỷ đồng Phó Đức Nam góp mua bốn thửa đất tại Tây Ninh có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội. Bản thân Nam cũng khai tại tòa rằng, không nói cho Phong biết nguồn gốc số tiền.

Trình bày về thân chủ mình, luật sư cho biết Nguyễn Thanh Phong xuất thân trong gia đình nông dân có hoàn cảnh khó khăn, từng nỗ lực học tập, đảm nhiệm vị trí công tác quan trọng và được tặng nhiều huy chương, bằng khen. Bị cáo cũng tích cực tham gia hoạt động từ thiện, hiến máu nhân đạo. Ngoài ra, mặc dù bị cáo không thừa nhận khoản tiền nhận từ Phó Đức Nam là tiền công giúp sức lừa đảo, Nguyễn Thanh Phong vẫn nhờ gia đình nộp lại hơn 1 tỷ đồng trong thời gian bị tạm giam. Trên cơ sở đó, luật sư đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá lại hành vi của Nguyễn Thanh Phong.

Theo Viện Kiểm sát, từ tháng 10/2021 đến tháng 5/2023, Nguyễn Thanh Phong, Phạm Trường Sơn và Nguyễn Bá Sơn biết Phó Đức Nam hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua tạo lập các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, forex, nhưng Phong, Trường Sơn và Bá Sơn đã thỏa thuận với Phó Đức Nam để thành lập “tổ tư vấn” để hướng dẫn Nam và các nhân viên trong công ty cách thức làm việc để không bị các bị hại khiếu kiện hoặc bị cơ quan chức năng xử lý và được Nam trả công.