Vụ Công ty LanQ: Đủ căn cứ xác định cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc phạm tội “Nhận hối lộ”

Sáng 30/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Nguyễn Lộc và 22 bị cáo khác trong vụ án "Nhận hối lộ, Đưa hối lộ và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Công ty cổ phần Y dược LanQ chuyển sang phần tranh luận. Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa đã trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với 23 bị cáo.

Trong đó, đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị Tòa tuyên phạt các bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty LanQ) từ 17-19 năm tù, Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Sơn Lâm) từ 15-17 năm tù, Lê Văn Tình (cựu Phó Giám đốc Công ty cổ phần Dược Sơn Lâm) từ 7-9 năm tù về 2 tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (theo quy định tại Điều 174 - Bộ luật Hình sự) và “Đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364 - Bộ luật Hình sự).

Bị cáo Nguyễn Thúy Kim (cựu Kế toán trưởng Công ty LanQ) bị đề nghị từ 3-4 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Bị cáo Tống Viết Phải (cựu Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dược - Thiết bị y tế Đà Nẵng) từ 3-4 năm tù về tội “Đưa hối lộ”.

Trong nhóm 18 bị cáo bị truy tố về tội “Nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354 - Bộ luật Hình sự), cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Nguyễn Lộc bị đề nghị từ 15-17 năm tù về tội “Nhận hối lộ”, 17 bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 2-13 năm tù.

Nhiều tình tiết giảm nhẹ cho các bị cáo

Bản luận tội nêu rõ, hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm các khách thể quan trọng được Bộ luật Hình sự bảo vệ. Hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" của các bị cáo đã xâm phạm quan hệ sở hữu về tài sản, cụ thể là xâm phạm quỹ bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang quản lý. Hành vi "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ" của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động đúng đắn, uy tín, sự liêm chính của các cơ sở y tế và cá nhân có thẩm quyền của nhiều bệnh viện, trung tâm y tế. Do đó, Cáo trạng số 7791/CT-VKSTC-V1 ngày 18/6/2025 của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố các bị cáo ra trước Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội để xét xử theo tội danh, điều luật đã viện dẫn là có căn cứ, đúng pháp luật.

Đối với nhóm bị cáo bị truy tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", đại diện Viện Kiểm sát xác định bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền là chủ mưu, các bị cáo: Cách, Kim, Tình là đồng phạm giúp sức, không được hưởng lợi nên mức hình phạt của các bị cáo đồng phạm sẽ thấp hơn bị cáo Quyền.

Đối với nhóm bị cáo bị truy tố về tội "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ", Viện Kiểm sát nhận thấy Công ty Sơn Lâm chi "hoa hồng" cho các cá nhân có thẩm quyền của các bệnh viện, trung tâm y tế để thuận lợi cho việc thực hiện hợp đồng cung cấp thuốc là hành vi nhận hối lộ, đưa hối lộ. Tuy nhiên, trong vụ án này có đặc thù về số tiền đưa, nhận hối lộ được bị cáo Phạm Văn Cách trích từ lợi nhuận của Công ty Sơn Lâm. Bị cáo Cách, Tình và các bị cáo nhận hối lộ không nâng giá thuốc trong hợp đồng, không làm tăng chi phí tiền thuốc cho người bệnh vì giá thuốc là theo giá đấu thầu tập trung của các sở y tế.

Bên cạnh đó, xét các bị cáo thành khẩn khai báo, có ý thức khắc phục hậu quả; nhiều bị cáo là lương y, bác sỹ, dược sỹ, có quá trình công tác lâu năm trong ngành Y học cổ truyền, có nhiều cống hiến cho sự nghiệp Y tế; nhiều bị cáo đã nghỉ hưu, không còn giữ chức vụ, tuổi cao sức yếu, không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội; một số bị cáo là nhân viên, cấp dưới phải chịu sự chỉ đạo, lệ thuộc của cấp trên... nên Viện Kiểm sát đã cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ này để giảm một phần hình phạt cho các bị cáo.

Chỉ đạo nhân viên nhận tiền hối lộ thay lãnh đạo

Trong phần xét hỏi tại phiên tòa, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc không đồng ý hành vi, tội danh "Nhận hối lộ" mà Cáo trạng truy tố. Tuy nhiên, căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn của bị cáo là Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện chủ đầu tư, là người đại diện duy nhất chủ tài khoản của Viện, đại diện Viện Kiểm sát xác định: Từ 2017 đến 2023, bị cáo Lộc đã ký 1 hợp đồng mua dược liệu, và 10 hợp đồng nguyên tắc với Công ty Sơn Lâm. Trên cơ sở các hợp đồng nguyên tắc, bị cáo ủy quyền cho các Phó Viện trưởng, Giám đốc Trung tâm ứng dụng đông y thuộc Viện y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh ký các hợp đồng và Phụ lục hợp đồng mua dược liệu với Công ty Sơn Lâm.

Mặt khác, theo lời khai của bà Trần Thị Thanh Hương, ông Hà Văn Hùng và ông Nguyễn Thanh Tuyên (Phó Viện trưởng) thì bị cáo Lộc là người chỉ đạo việc ký kết, thực hiện các hợp đồng với Công ty Sơn Lâm. Tại phiên tòa, bị cáo Phạm Văn Cách khai đã thỏa thuận việc chi hoa hồng cho bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc. Căn cứ tài liệu Cơ quan điều tra thu thập được và kết quả xét hỏi tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát khẳng định việc kết luận bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc nhận hối lộ số tiền hơn 47 tỷ đồng của Công ty Sơn Lâm là có căn cứ.

Thêm vào đó, để che giấu hành vi phạm tội, Huỳnh Nguyễn Lộc chỉ đạo nhân viên là Phạm Văn Chuân nhận tiền từ Công ty Sơn Lâm rồi chuyển lại cho Lộc. Cụ thể: Nhận thông qua tài khoản của Phạm Văn Chuân 34 lần, với tổng số tiền 26,8 tỷ đồng; Phạm Văn Chuân nhận tiền mặt từ nhân viên, người nhà của Phạm Văn Cách rồi chuyển cho Lộc 27 lần với tổng số tiền 19,8 tỷ đồng và chỉ có 1 lần Huỳnh Nguyễn Lộc nhận tiền mặt trực tiếp từ bị cáo Cách số tiền 500 triệu đồng. Hành vi của bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc đã phạm tội "Nhận hối lộ" theo quy định tại Điều 354, khoản 4, điểm a - Bộ luật Hình sự.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc chưa thành khẩn khai báo. Song, xét quá trình công tác, bị cáo Lộc có thành tích xuất sắc, gia đình bị cáo có công với cách mạng, bị cáo có đóng góp cho công tác chống dịch COVID-19 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Số tiền nhận hối lộ từ Công ty Sơn Lâm, bị cáo đã sử dụng một phần vào việc mua sắm trang thiết bị y tế phục vụ việc phòng, chống COVID-19. Ngoài ra, khi chưa bị phát hiện, bị cáo đã chủ động trả lại Công ty Sơn Lâm 7 tỷ đồng trong số tiền bị cáo đã nhận hối lộ, Hội đông y Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển lại 14,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả cho bị cáo Lộc… nên Viện Kiểm sát xác định cần xem xét các tình tiết giảm nhẹ này khi quyết định hình phạt cho bị cáo Lộc.

Sau khi đại diện Viện Kiểm sát trình bày bản luận tội và đề nghị mức án, các bị cáo, luật sư bào chữa đã tham gia tranh luận, đối đáp với đại diện Viện Kiểm sát, trong đó đưa ra nhiều luận điểm, luận cứ nhằm giảm mức độ, hậu quả hành vi phạm tội của các bị cáo.