World Cup 2026: "Chiếc bánh" doanh thu khổng lồ và nỗi lo của các thành phố đăng cai

Người dân Mỹ đổ về Quảng trường Quốc gia ở trung tâm thủ đô Washington D.C. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN

FIFA từ lâu vẫn quảng bá một báo cáo cho rằng World Cup 2026 sẽ mang lại doanh thu 30,5 tỷ USD nền kinh tế Mỹ, tuy nhiên hiện nay nhiều thành phố đăng cai đã nghi ngờ con số này khi lượng khách du lịch và đặt phòng khách sạn thấp hơn kỳ vọng.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, những tranh cãi về giá giao thông công cộng đã phủ bóng lên công tác chuẩn bị của vùng New York/New Jersey và thành phố Boston cho World Cup, trong khi thị trấn Foxboro, cách trung tâm Boston khoảng 35 km về phía Tây Nam, từng suýt từ chối cấp phép cho FIFA tổ chức các trận đấu tại sân Gillette do thiếu hụt 7,8 triệu USD kinh phí an ninh.

Một số thành phố cũng không hài lòng với số lượng và chất lượng các trận đấu được phân bổ sau lễ bốc thăm hồi tháng 12 năm ngoái. Nhiều kế hoạch tổ chức lễ hội người hâm mộ FIFA Fan Fest chính thức đã bị thu hẹp do các thành phố không thể gánh nổi chi phí, đặc biệt là tại khu vực Vịnh San Francisco và New Jersey.

Khi càng tiến gần đến World Cup 2026, các thành phố đăng cai càng phát hiện thêm nhiều nghĩa vụ tài chính, với tổng chi phí lên tới hàng tỷ USD. Ngoài ra, FIFA yêu cầu các sân vận động phải từ bỏ tên thương mại trong thời gian giải đấu diễn ra, trong khi các quy định tài trợ cũng cực kỳ nghiêm ngặt.

Một số yêu cầu đã được nới lỏng. Chẳng hạn như ban đầu, FIFA yêu cầu vé xem World Cup phải đi kèm giao thông công cộng miễn phí như ở Qatar và Nga, song vào năm 2023, các thành phố đã đàm phán thành công để chỉ phải cung cấp dịch vụ với mức giá bằng chi phí thực tế. Dù vậy, ít ai ngờ giá vé tàu đến sân MetLife, nơi diễn ra trận chung kết World Cup 2026, có thể lên tới 98 USD, còn vé xe buýt đến sân Gillette lên tới 95 USD.

Theo nhận định của chuyên trang thể thao The Athletic, có một điều chắc chắn là khi Mỹ trở thành ứng viên duy nhất cho World Cup nữ 2031 sau khi nộp hồ sơ liên danh với Mexico, Costa Rica và Jamaica, các thành phố đăng cai không còn quá sẵn sàng nhượng bộ FIFA như trước.

Trên phương diện công khai, 11 thành phố đăng cai World Cup 2026 của Mỹ vẫn tiếp tục đưa ra những phát biểu tích cực về FIFA. Điều này có thể một phần là do họ đã ký các thỏa thuận yêu cầu phối hợp với FIFA trong mọi tuyên bố công khai, thông cáo báo chí hoặc hoạt động truyền thông liên quan đến World Cup và thành phố đăng cai.

Tuy nhiên, phía sau hậu trường lại là một câu chuyện khác. Mỹ đã nộp hồ sơ đăng cai World Cup nữ 2031 và FIFA dự kiến công bố kết quả vào tháng 4, thế nhưng việc công bố kết quả đã bị hoãn tới cuối năm nay.

The Athletic cho biết 21 thành phố của Mỹ đã ký vào một bức thư dự định gửi tới Giám đốc điều hành Liên đoàn Bóng đá Mỹ (U.S. Soccer) JT Batson, cảnh báo rằng họ sẽ không ký tham gia World Cup nữ 2031 nếu không có “những cuộc đàm phán thực chất về các điều khoản then chốt.”

Bức thư nêu rõ nhiều thành phố đăng cai của Mỹ hiện đang phải giải quyết những thách thức đáng kể về vận hành, tài chính và hợp đồng phát sinh từ các điều khoản hiện hành của World Cup 2026.

Dù bức thư cuối cùng không được gửi chính thức vì những lo ngại liên quan đến chính trị và truyền thông, song các nội dung trong đó đã được chuyển tới Liên đoàn Bóng đá Mỹ và sau đó được thông báo cho FIFA.

Lá thư của các thành phố năm 2025 cảnh báo rằng “hiện chưa có con đường rõ ràng nào để giải quyết gánh nặng tài chính đối với các thành phố đăng cai”. Các thành phố này yêu cầu FIFA chia sẻ chi phí tổ chức Fan Fest, áp trần các chi phí mà thành phố phải gánh, cho phép duy trì các đối tác tài trợ gắn với tên sân vận động và chính quyền địa phương và quan trọng nhất là thiết lập cơ chế chia sẻ doanh thu từ nguồn thu khổng lồ của FIFA.

Hồ sơ đăng cai World Cup nữ 2031 do Mỹ dẫn đầu ước tính có thể mang lại cho FIFA 4 tỷ USD doanh thu, gấp khoảng 8 lần doanh thu của World Cup nữ 2023 tại Australia và New Zealand. Vì vậy, các thành phố đăng cai muốn được hưởng phần lớn hơn trong “chiếc bánh” doanh thu này để tạo ra giá trị thực sự cho người nộp thuế của họ.