Xăng E10 và những luận điệu gây nhiễu dư luận

Khách đến mua xăng E10 tại cửa hàng của Petrolimex. Ảnh: Petrolimex

Trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, chúng ta không chỉ phải chống lại các đối tượng thù địch về tư tưởng mà còn đối mặt với những cá nhân, nhóm người thuộc dạng “phá bĩnh xã hội” – tìm niềm vui trong việc “chọc ngoáy”, gây hoang mang trong cộng đồng mỗi khi một chính sách mới được ban hành và áp dụng. Công kích chủ trương sử dụng xăng sinh học E10 (E10RON95) rộng rãi trên toàn quốc cũng nằm trong “niềm vui độc hại” đó.

Tâm lý phá bĩnh xã hội là hành vi cố tình gây rối, cản trở hoặc làm gián đoạn các hoạt động chung, các quy tắc hoặc các chính sách quản lý dưới danh nghĩa "đóng góp ý kiến", “phản biện xã hội”. Nhiều người trong nhóm phá rối không hẳn là có ý thức hệ đối kháng với chế độ mà chỉ là do tính cách nổi loạn, bất mãn, không hài lòng với tất thảy mọi việc, muốn thu hút sự chú ý…

Tuy nhiên cũng cần lưu ý, tâm lý phá bĩnh này cũng rất dễ thành môi trường thuận lợi cho các đối tượng chống phá lợi dụng. Ranh giới giữa "quan điểm" và "chống đối" khi bị xoá nhoà lại gây cản trở sự phát triển của đất nước.

Như chúng ta đã biết, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, trong đó có quy định từ ngày 1/6/2026 mặt hàng xăng nhiên liệu sinh học E10 (trộn 10%) được “phủ sóng toàn quốc”, thay thế cho xăng RON95.

Lộ trình này được thực hiện theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Các văn bản này đều yêu cầu hiện thực hóa các giải pháp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải, bảo vệ môi trường.

Ngay lập tức, những đối tượng “thù ghét E10” lộ diện trên mạng xã hội.

Tràn lan trên Facebook, TikTok, YouTube… là những ý kiến cho rằng xăng E10 phá động cơ, khiến máy yếu và hao xăng, gây nguy hiểm cho phương tiện, không phù hợp với khí hậu Việt Nam, có thể làm tăng các vụ tai nạn giao thông trên toàn quốc… Một số đối tượng còn dàn dựng, cắt ghép video với lời lẽ kích động để gây hoang mang dư luận.

Những lập luận vô căn cứ lặp đi lặp lại cho dù các chuyên gia đã nhiều lần khẳng định: Chất ethanol trong xăng sinh học có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên trong một số thử nghiệm chúng ta thấy mức tiêu hao nhiên liệu của E10 có cao hơn so với xăng truyền thống, nhưng chỉ vào khoảng 2-3%.

Song, trong một số thử nghiệm khác thì không xuất hiện mức chênh này, đó là do ethanol giúp hỗn hợp nhiên liệu cháy triệt để hơn, bù đắp một phần năng lượng thiếu hụt do nhiệt trị thấp hơn. Một số thử nghiệm thậm chí cho kết quả quãng đường di chuyển của xăng E10 tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng.

Người sử dụng phương tiện hầu như không nhận thấy sự khác biệt khi sử dụng xăng E10 và xăng khoáng. Một số người phản ánh rằng xe "không bốc" sau khi chuyển sang xăng E10, nhưng nguyên nhân có thể là do hệ thống nhiên liệu bị cặn bẩn, rỉ sét.

Mặc dù xăng E5 và E10 đã được đưa vào sử dụng thử nghiệm trong một thời gian dài ở Việt Nam nhưng chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy xăng sinh học làm hại phương tiện, liên quan đến bugi, cảm biến động cơ, hệ thống phun xăng điện tử, khả năng khởi động, hệ thống điện hay điều hòa trên xe…

Còn trên thế giới, đang có 60 quốc gia sử dụng xăng sinh học và cơ quan quản lý tại các nước này cũng không nhận được những lời phàn nàn tương tự.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, người có nhiều năm tìm hiểu về nhiên liệu sinh học, đã phủ nhận một số thông tin bịa đặt về xăng E10.

Theo ông, không có chuyện xăng E10 để trong bình xăng và nếu xe không chạy thì nó sẽ hút ẩm từ bên ngoài không khí vào, gây ra hiện tượng tách lớp, nước sẽ đọng dưới đáy bình xăng. Ông giải thích: Xăng luôn có xu hướng bay hơi, khi xăng ở trong bình kín thì áp suất của xăng trong bình sẽ cao hơn áp suất bên ngoài, vì vậy, xăng trong bình không bao giờ hút ẩm từ bên ngoài vào trong.

Thông tin xăng E10 có khả năng gây tắc các đường ống dẫn nhiên liệu và tắc các kim phun cũng bị ông Đỗ Văn Tuấn bác bỏ. Ông khẳng định, nếu xảy ra hiện tượng nói trên thì không phải do xăng sinh học.

Trường hợp phương tiện đã lâu không được sử dụng và đang dùng xăng khoáng thì sẽ có nhiều cặn bẩn ở các đường ống dẫn nhiên liệu, kim phun. Khi được đổ vào bình, xăng E10 trở thành chất dung môi để tẩy rửa kim phun và đường ống dẫn nên có thể gây tắc ở lần đầu sử dụng.

Chúng ta chỉ cần rửa sạch đường ống dẫn nhiên liệu, kim phun thì lỗi này sẽ được khắc phục ngay, còn từ lần thứ hai trở đi không bao giờ xảy ra hiện tượng này nữa.

Ông Đỗ Văn Tuấn khuyên người tiêu dùng tuyệt đối không đổ phụ gia vào xăng E10 theo tư vấn của các “chuyên gia mạng”. Điều này hoàn toàn không cần thiết, thêm nữa, chất phụ gia có thể gây hỏng hóc cho động cơ. 

Các đối tượng “có thù với xăng E10” lập luận rằng tại Việt Nam các cơ quan chức năng “áp đặt", "không có lộ trình đủ minh bạch và dủ dài”, "không tính tới thói quen và lợi ích của người tiêu dùng".

Bộ Công Thương cho biết: Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống đã quy định: Sau thời gian thử nghiệm, từ ngày 1/12/2015 xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E5.

Từ ngày 1/12/2017, xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E10.

Thực hiện nội dung của Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg, sau nhiều thử nghiệm, xăng E5 đã được chính thức phân phối trên toàn quốc từ ngày 1/1/2018. Song, lộ trình cho xăng E10 thì vẫn chưa thực hiện được. Vì vậy, Bộ Công Thương đã báo cáo với Thủ tướng Chính phủ để tiếp tục thực hiện lộ trình theo đúng tinh thần của Quyết định số 53.

Việc chuyển đổi chính thức xăng sinh học trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là bước tiếp theo nhằm triển khai lộ trình nhiên liệu sinh học theo tinh thần Quyết định số 53, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn, cơ sở pháp lý, đúng với chủ trương đường lối của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi năng lượng, xây dựng nền kinh tế xanh, giảm phát thải carbon.

Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: “Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính".

Suốt một thời gian dài, Việt Nam đã áp dụng song song cả xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, thị trường có điều kiện thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung. Lộ trình chuyển đổi được xây dựng theo hướng từng bước, có đánh giá tác động kỹ lưỡng. 

Trong vấn đề này không có gì là “đột ngột”, “không cho ai kịp trở tay” như cách mà các đối tượng phá bĩnh đang rêu rao.

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp để bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng nhiên liệu, quyền lợi người tiêu dùng; tiếp tục cung cấp thêm các thông tin minh bạch để người dân yên tâm sử dụng xăng E10.

Chúng ta cần lưu ý rằng từ ngày 1/6/2026 có tới hai loại xăng sinh học được phân phối trên thị trường, đó là xăng E5 (E5RON92) và E10 (E10RON95) để người dân lựa chọn cho phù hợp với phương tiện của mình. Riêng loại E5 được dùng cho động cơ xăng thế hệ cũ chỉ sẽ tồn tại đến hết ngày 31/12/2030.

Như vậy là lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học ở Việt Nam đang hướng tới việc bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, bảo vệ môi trường, ổn định thị trường xăng dầu với quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.