Xây dựng tiêu chí thẩm định, giám sát dự án FDI

Chiều ngày 23/5, Viện Nghiên cứu Đầu tư quốc tế (ISC) phối hợp với Đại sứ quán Úc tại Hà Nội đã tổ chức Hội nghị nghiệm thu và công bố kết quả nghiên cứu xây dựng hai bộ tiêu chí: Tiêu chí về thẩm định dự án FDI thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh và Tiêu chí giám sát, đánh giá hiệu quả FDI trên địa bàn tỉnh.

TS. Ngô Công Thành, Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên ISC cho biết, công trình nghiên cứu hai bộ tiêu chí về FDI của Viện đã nhận được sự quan tâm và hỗ trợ về tài chính của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT).

Các tiêu chí được xác định trên cơ sở tuân thủ quy định của Luật đầu tư và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, xuất phát từ nhu cầu thực tế, kết hợp với tham vấn chuyên gia.

Để xây dựng hai bộ tiêu chí nói trên, ISC đã tổ chức đoàn công tác đến làm việc với các cơ quan chức năng các tỉnh: Vĩnh Phúc, Hải Dương, Tuyên Quang, Nghệ An, Hà Tĩnh và xin ý kiến góp ý của nhiều tỉnh, thành phố khác. ISC cũng đã tổ chức 3 hội thảo tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để xin ý kiến chuyên gia các bộ ngành và các địa phương trong cả nước.

“Văn bản hướng dẫn hai bộ tiêu chí là tài liệu tham khảo hết sức hữu ích đối với Lãnh đạo tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong quá trình chỉ đạo, điều hành các hoạt động hợp tác đầu tư nước ngoài tại địa phương. Đây cũng là tài liệu có giá trị trong việc hỗ trợ các cơ quan chức năng cấp tỉnh khi thực thi nhiệm vụ, cũng như các nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình chuẩn bị hồ sơ tìm kiếm cơ hội đầu tư và triển khai thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam”, TS.Ngô Công Thành khẳng định.

Bộ tiêu chí thẩm định Đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án FDI sẽ hỗ trợ Thường trực tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan chức năng cấp tỉnh thực thi dễ dàng hơn nhiệm vụ rà soát, xử lý lựa chọn dự án đầu tư, rút ngắn thời gian thẩm định và trả lời nhà đầu tư nước ngoài khi xem xét hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư.

Bộ tiêu chí giám sát, đánh giá hiệu quả FDI trên địa bàn cấp tỉnh cung cấp công cụ hữu hiệu để Tỉnh ủy và chính quyền tỉnh giám sát, đánh giá đúng vị trí, vai trò và đóng góp của khu vực FDI đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, cũng như kết quả đạt được các mục tiêu đã đặt ra trong việc hợp tác đầu tư với nước ngoài.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Cosimo Thawley, Tham tán công sứ - Trưởng đại diện khu vực Đông Nam Á Bộ Ngân khố Úc, đánh giá cao kết quả nghiên cứu của các chuyên gia ISC và tin tưởng rằng, hai Bộ tiêu chí về FDI mà ISC đề xuất sẽ là các công cụ hữu ích hỗ trợ Lãnh đạo và các cơ quan chức năng cấp tỉnh thực thi nhiệm vụ tốt hơn, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài ở các địa phương theo tinh thần Nghị quyết 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị.

Đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc cho biết đa số các bộ phận chuyên môn thẩm định tại các địa phương đều chủ động tổng hợp, xây dựng một số tiêu chí thẩm định riêng để đánh giá các dự án FDI trên địa bàn.

Tuy nhiên, những tiêu chí này chưa được thống nhất, thiếu sự đồng bộ giữa tỉnh, thành phố và thiếu cơ sở pháp lý cũng khiến áp dụng khó khăn, có thể  dẫn đến một số dự án sau khi được phê duyệt, triển khai không đem lại hiệu quả đầu tư như đã cam kết ban đầu, hoặc tiếp tục vướng mắc thủ tục pháp lý dẫn tới chậm tiến độ, ngừng hoạt động, thu hồi dự án…

Dưới góc độ của bộ phận chuyên môn làm công tác thẩm định các dự án thu hút FDI, Đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc nhận định việc ban hành “Bộ tiêu chí thẩm định đầu tư FDI” sẽ mang lại nhiều lợi ích với nhà đầu tư FDI, cơ quan quản lý nhà nước và lãnh đạo tỉnh trong việc quyết đầu đầu tư, góp phần thu hút và quản lý hiệu quả các dự án FDI.

PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng- Giảng viên cao cấp- Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế- Trường Đại học Kinh tế quốc dân nhận xét, Bộ tiêu chí đã xây dựng được khung yêu cầu nâng cao chất lượng FDI theo Nghị quyết 50- NQTW (gọi tắt Nghị quyết 50) và những đổi mới trong chính sách thu hút FDI của Việt Nam đến năm 2030; Xây dựng Bộ tiêu chí thẩm định dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam gồm 12 tiêu chí kèm theo yêu cầu cần đáp ứng và hướng dẫn xử lý khi thẩm định với 2 trạng thái: đáp ứng yêu cầu và không đáp ứng yêu cầu. 

Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Bộ tiêu chí cần bổ sung thêm thông tin danh mục các trường hợp khảo sát thực tế và danh sách chuyên gia đã tham vấn ý kiến để tăng độ tin cậy của các minh chứng; bổ sung thêm các tiêu chí về chuyển đối xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn dự án FDI theo chủ trường phát triển mới…