Xe bán tải được lưu thông như ô tô con: Tạo động lực cho thị trường

Sáng 7/7, tại Hà Nội, Báo Xây dựng đã tổ chức tọa đàm với chủ đề "Xe bán tải: Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách", xuất phát từ Nghị định 241/2026/NĐ-CP cho phép xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn được tổ chức giao thông như ô tô con.

Sự kiện thu hút sự tham gia ca đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Công an, Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Ford Việt Nam cùng các chuyên gia và cộng đồng người dùng.

* Chỉ thay đổi cách thức tổ chức giao thông

Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Tổng Biên tập Báo Xây dựng nhấn mạnh, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 241/2026/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26 tháng 12 năm 2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận. Đây là cơ hội lớn để các bên thẳng thắn đánh giá tác động thực tiễn, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý dòng xe đa dụng này.

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến băn khoăn về phạm vi tác động của quy định mới đã được các cơ quan quản lý giải đáp thỏa đáng. Ông Trần Quang Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) khẳng định, quy định mới được xây dựng dựa trên sự nghiên cứu kỹ lưỡng về đặc điểm kỹ thuật và thực tiễn sử dụng.

"Nghị định 241 không thay đổi việc phân loại xe bán tải theo quy chuẩn kỹ thuật, cũng không tác động đến chính sách thuế, phí hay đăng kiểm. Điểm mới cốt lõi là điều chỉnh cách thức tổ chức giao thông, chính thức cho phép xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn được lưu thông như ô tô con", ông Hà phân tích.

Dưới góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Đông Phong, Trưởng phòng Phương tiện giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam), bổ sung rằng xe bán tải thế hệ mới hiện nay đã sở hữu công nghệ và độ an toàn vượt trội. Nhiều dòng xe được trang bị phanh ABS, cân bằng điện tử, hỗ trợ giữ làn và cảnh báo va chạm tương đương dòng SUV hiện đại. Do đó, việc thay đổi tư duy quản lý giao thông là hoàn toàn phù hợp với xu hướng quốc tế.

Nhận diện những vướng mắc trước đây, ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và Tổ chức giao thông (Cục Đường bộ Việt Nam), thẳng thắn chỉ ra bất cập chủ yếu xuất phát từ cách hiểu và áp dụng thiếu đồng bộ giữa các địa phương. Để triển khai Nghị định 241 (có hiệu lực từ 1/7/2026), Cục đã yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh hệ thống biển báo giao thông thống nhất trên toàn quốc.

Về phía lực lượng thực thi, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục Cảnh sát Giao thông, Bộ Công an) làm rõ những quyền lợi sát sườn của tài xế như không phải đi vào làn riêng của xe tải; không bị áp khung giờ cấm tải tại các đô thị lớn; và không thuộc đối tượng điều chỉnh của biển báo cấm xe tải.

Tuy nhiên, Cục Cảnh sát Giao thông cũng lưu ý người dùng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về tải trọng và xếp dỡ hàng hóa để bảo đảm an toàn.

* Cú hích lớn cho doanh nghiệp và thị trường

Sự thay đổi về chính sách ngay lập tức mang lại tín hiệu tích cực cho nền kinh tế và các hãng xe. Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông VAMA, đánh giá quy định mới sẽ tối ưu hóa chi phí logistics đáng kể, đặc biệt là kinh doanh thương mại điện tử và giao hàng chặng cuối (last-mile delivery). Việc giải phóng khung giờ hoạt động giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí lưu kho.

Đại diện nhà sản xuất, bà Trần Kim Chi, Trưởng phòng Quan hệ Chính phủ Ford Việt Nam, chia sẻ hệ thống đại lý và khách hàng ghi nhận phản hồi cực kỳ phấn khởi. Chính sách mới đã xóa bỏ rào cản tâm lý e ngại của người mua, tiếp thêm niềm tin để các hãng xe tiếp tục đầu tư sản phẩm, mở rộng quy mô tại thị trường Việt Nam.

Đại diện cho tiếng nói của người tiêu dùng, ông Thành Lê, Quản trị viên diễn đàn Otofun, bày tỏ sự vui mừng khi nút thắt lớn nhất về làn đường và giờ cấm đã được tháo gỡ. Dù vậy, cộng đồng người dùng vẫn kỳ vọng trong tương lai, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục xem xét, điều chỉnh linh hoạt các quy định về chu kỳ đăng kiểm, niên hạn sử dụng cũng như thủ tục cải tạo xe bán tải để sát với thực tế hơn.

Kết thúc tọa đàm, các chuyên gia đều đồng thuận rằng Nghị định 241/2026/NĐ-CP là bước đi đột phá, minh bạch và đầy tính thực tiễn. Thời gian tới, bên cạnh việc đồng bộ biển báo và đẩy mạnh tuyên truyền, các bộ ngành sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ quá trình thực thi nhằm bảo đảm hài hòa giữa hai mục tiêu: Tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp và giữ vững an toàn giao thông.