Xử lý nợ xấu: "Đừng để thành kho lưu giữ"!

Nhiều chuyên gia nhận định, trong điều kiện như hiện nay Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC) chưa có khuôn khổ pháp lý về xử lý nợ xấu, chưa có thị trường mua bán nợ phát triển; sản xuất kinh doanh chưa có sự phục hồi mạnh mẽ. Do đó, VAMC chưa thể trở thành giải pháp tối ưu để có thể xử lý nợ xấu một cách triệt để.

Viện trưởng Viện Ngân hàng – Tài chính Đặng Ngọc Đức. Ảnh: Linh An/BNEWS/TTXVN

Theo PGS.TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Ngân hàng Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân), trên thực tế, VAMC vẫn chưa có bất kỳ hoạt động nào trong việc bán nợ xấu cho các nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước thời gian qua.

“Hiệu quả của việc xử lý nợ xấu là phải biến số nợ xấu đó thành “tiền tươi, thóc thật” và trả lại cho các ngân hàng để cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, hiện nay mới dừng lại ở gom nợ xấu vào VAMC và các nhà điều hành đang tìm cách để giải quyết khối nợ đó”, Viện trưởng Viện Ngân hàng Tài chính nói.

Ngay sau những ngày đầu nhậm chức, “tân” Thống đốc Lê Minh Hưng đã ban hành một loạt các quyết định liên quan đến xử lý nợ xấu. Tại văn bản số 2588/NHNN-TTGSNH gửi các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài về việc tăng cường kiểm soát chất lượng tín dụng và xử lý nợ xấu, người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng thực hiện các giải pháp xử lý nợ xấu theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước tại Chỉ thị số 02/CT-NHNN ngày 23/2/2016 về tăng cường bảo đảm an toàn và tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng, xử lý nợ xấu; kiểm soát, bảo đảm duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn, bền vững, dưới 3% tổng dư nợ.

Cùng với đó, tập trung đẩy mạnh xử lý nợ xấu bằng dự phòng rủi ro, bán nợ xấu cho VAMC, đôn đốc thu nợ, xử lý tài sản bảo đảm, hỗ trợ khởi kiện khách hàng và phối hợp với cơ quan thi hành án trong việc thi hành các bản án có hiệu lực và các hình thức khác; kiểm soát chất lượng tín dụng và nợ xấu, nợ quá hạn.

Tại Quyết định số 618/QĐ-NHNN, Thống đốc đã phê duyệt việc xây dựng và triển khai phương án mua nợ xấu theo giá thị trường của VAMC.

Quyết định này quy định cụ thể, chi tiết phạm vi, đối tượng, điều kiện đối với các khoản nợ xấu mua theo giá thị trường; nguyên tắc, trình tự thực hiện mua nợ xấu theo giá thị trường; nguyên tắc xác định giá mua nợ; nguồn vốn sử dụng để mua nợ theo giá thị trường; xử lý các khoản nợ xấu đã mua.

Tiến sỹ Trần Hoàng Ngân, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing. Ảnh: Thành Trung/BNEWS

Khẳng định nợ xấu phải được xử lý dứt điểm và không thể kéo dài thêm, Tiến sỹ Trần Hoàng Ngân, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing (Tp. Hồ Chí Minh) cũng cho rằng, nợ xấu đã được gom về VAMC và cơ quan này đang đóng vai trò “nhà kho lưu giữ nợ xấu”.

Theo phân tích của vị chuyên gia này, nợ xấu được gom về VAMC trong thời gian qua khi thị trường bất động sản chưa ấm lên. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường hiện tại đã khác trước, thị trường bất động sản đang ấm dần lên.

Việc bán đấu giá tài sản nằm “chết” trong thị trường này giờ đã tới thời điểm “chín”, vì thế không nên chần chừ. Cùng với đó là mổ xẻ “cục nợ” để thanh lý, đấu giá, đẩy nhanh việc hình thành thị trường mua bán nợ.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cũng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước theo thẩm quyền và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp để phát triển thị trường mua bán nợ; hoàn thiện chức năng và có cơ chế, chính sách, nguồn lực phù hợp để phát huy vai trò của VAMC trong xử lý, thu hồi nợ xấu.

Trên thực tế, việc hình thành thị trường mua bán nợ được nhắc đến nhiều và Ngân hàng Nhà nước đã chính thức phê duyệt việc xây dựng và triển khai phương án mua nợ xấu theo giá thị trường của VAMC. Giới phân tích cho rằng đây là giải pháp cần thiết, là điểm mấu chốt để “làm tan” khối nợ xấu.

>>> Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ: Công khai, minh bạch về nợ xấu và kết quả xử lý

Tiến sỹ Trần Du Lịch, chuyên gia kinh tế khẳng định, không chỉ là bán nợ xấu theo giá thị trường mà phải tạo lập thị trường cho những “món hàng” này được giao dịch. Tuy nhiên, Tiến sỹ Trần Du Lịch cũng cho rằng, việc hình thành thị trường như vậy không dễ, “điểm vướng” lớn nhất chính là hệ thống pháp luật. Đơn cử quyền chủ nợ trong bán tài sản quy định như thế nào trong thị trường mua bán, giao dịch.

Vị chuyên gia này cho rằng, một mình Ngân hàng Nhà nước không thể tự giải quyết hết những thứ nằm ngoài hệ thống ngân hàng, nên cần có một chính sách, cơ chế tổng thể xử lý những bất cập trong hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần có sự phối hợp của nhiều đầu mối cơ quan khác nhau mới mong hình thành được thị trường mua bán nợ. Từ đó nợ xấu mới giải quyết triệt để.

Ở góc độ khác, PGS.TS Đặng Ngọc Đức lại cho rằng, nên phát hành trái phiếu Chính phủ ở hình thức đặc biệt, tại một đợt đặc biệt thông qua phiếu nợ chuyển đổi, thông qua những cam kết mang tính trách nhiệm của các doanh nghiệp vốn đang sở hữu nợ xấu này để có sự hoàn trả trong tương lai.

“Trái phiếu Chính phủ chính là một công cụ có thể được chấp nhận một cách rộng rãi trên thị trường, kể cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Chính phủ hãy mạnh dạn phát hành trái phiếu tương ứng với số nợ xấu này và sau đó chúng ta bán trái phiếu đó trên thị trường cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, cho các ngân hàng thương mại và số tiền đó sẽ được hoàn trả lại cho các ngân hàng thương mại để tiếp tục đưa nó vào dòng vốn để phát triển sản xuất kinh doanh.

Và sau một thời gian, chúng ta có thể chuộc lại trái phiếu đó bằng chính kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp đang có nợ xấu”, ông Đặng Ngọc Đức đề xuất.

Khẳng định nợ xấu (tính cả nợ đã bán cho VAMC) còn cao, xử lý nợ xấu ở VAMC chưa triệt để, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng công khai, minh bạch về nợ xấu và kết quả xử lý thực hiện các giải pháp kiểm soát nợ xấu, hạn chế gia tăng nợ xấu.

Đồng thời Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các Bộ, ngành phối hợp với Ngân hàng Nhà nước tháo gỡ khó khăn cho VAMC trong việc ban hành văn bản liên quan tới xử lý nợ xấu, xử lý tài sản đảm bảo, hỗ trợ tổ chức tín dụng nhanh chóng thu hồi nợ./.

>>> VAMC giảm lãi suất các khoản nợ xấu bằng EUR