Xuất khẩu chính ngạch: Lối thoát cho nông sản Vĩnh Long

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Chiều 19/5, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức cuộc họp đánh giá tình hình cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu tại nhiều xã, phường trong tỉnh; đồng thời bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn nhằm nâng cao giá trị nông sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, đến nay toàn tỉnh đã được cấp 1.006 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói với tổng diện tích hơn 33.960 ha. Trong đó có 733 mã số vùng trồng xuất khẩu, với diện tích hơn 27.349 ha, đủ điều kiện xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc và Australia; 202 mã số vùng trồng nội địa với diện tích hơn 6.610 ha và 71 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản chủ lực.

Vĩnh Long hiện có khoảng 223.324 ha cây lâu năm; trong đó diện tích dừa gần 122.870 ha. Đến nay, diện tích dừa được cấp mã số vùng trồng đạt hơn 21.772 ha; diện tích dừa hữu cơ được chứng nhận hơn 30.708 ha. Đối với cây ăn trái, diện tích được cấp mã số vùng trồng đạt khoảng 10.000 ha, chiếm khoảng 17% diện tích cây ăn trái cho sản phẩm của tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Năm 2026, trong tỉnh đã có 52/124 xã, phường đăng ký xây dựng mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 7.717 ha, gồm các loại cây chủ lực như: dừa, sầu riêng, mít, bưởi, chôm chôm, nhãn, chanh không hạt....

Tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Văn Dũng cho biết, việc xây dựng và quản lý mã số vùng trồng tại Vĩnh Long vẫn còn nhiều khó khăn. Sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, xen canh phổ biến, gây trở ngại trong việc hình thành vùng nguyên liệu tập trung đủ điều kiện cấp mã số. Lực lượng cán bộ phụ trách còn mỏng trong khi số lượng vùng trồng và cơ sở đóng gói ngày càng tăng, dẫn đến công tác giám sát sau cấp mã số chưa đáp ứng yêu cầu.

Ngoài ra, liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã, tổ hợp tác và nông dân chưa thật sự chặt chẽ; việc ghi chép nhật ký sản xuất, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật của một bộ phận nông dân chưa duy trì thường xuyên. Đặc biệt, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về an toàn thực phẩm, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng… trong khi tỉnh chưa có cơ sở đủ điều kiện phân tích, kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn thực phẩm phục vụ xuất khẩu.

Để khắc phục những tồn tại trên, ngành nông nghiệp kiến nghị các xã, phường khẩn trương rà soát, củng cố hồ sơ vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số để phục vụ công tác giám sát, chuyển đổi mã số theo Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Đồng thời, các địa phương cần thống kê diện tích cây ăn trái và vùng nguyên liệu dừa tập trung, xây dựng quy hoạch vùng trồng phù hợp; tăng cường tuyên truyền, vận động nông dân tham gia xây dựng mã số vùng trồng nhằm mở rộng diện tích sản xuất đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Ông Phan Đức Tài, Giám đốc Hợp tác xã chanh không hạt xuất khẩu Thành Chí (xã Tân An) phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Ông Lê Vũ Linh - Phó Chủ tịch UBND xã An Phú Tân cho biết, việc xây dựng và quản lý mã số vùng trồng tại địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn do diện tích sản xuất phân tán, nhỏ lẻ; nhiều hộ dân cùng tham gia một mã số vùng trồng nên việc quản lý, giám sát quy trình sản xuất chưa thật sự đồng bộ.

Một bộ phận nông dân chưa duy trì thường xuyên nhật ký canh tác, ảnh hưởng đến yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường nhập khẩu. Bên cạnh đó, địa phương hiện chưa có cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu cũng như cơ sở kiểm nghiệm chất lượng nông sản tại chỗ; năng lực quản trị vùng nguyên liệu của một số hợp tác xã còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc hình thành chuỗi liên kết bền vững phục vụ xuất khẩu...

Theo ông Linh, để nâng cao hiệu quả quản lý mã số vùng trồng và hình thành vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu bền vững, địa phương kiến nghị Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, tổ chức thẩm định cấp mã số vùng trồng đối với 13 vùng trồng đã đăng ký trên địa bàn xã, gồm sầu riêng, mít, chôm chôm, nhãn và dừa. Đồng thời, hỗ trợ địa phương xây dựng quy trình quản lý, giám sát và duy trì điều kiện vùng trồng sau khi được cấp mã số nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Địa phương cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho cán bộ kỹ thuật, hợp tác xã và nông dân về quy trình canh tác đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, ghi chép nhật ký sản xuất điện tử, truy xuất nguồn gốc và quản lý mã số vùng trồng theo hướng chuyển đổi số. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng ít nhất một cơ sở đóng gói nông sản đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tại địa phương nhằm làm đầu mối liên kết tiêu thụ, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị nông sản.

Ông Nguyễn Khánh Hòa, Chủ tịch UBND xã Long Hiệp phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa nhấn mạnh, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản. Các địa phương khẩn trương rà soát diện tích cây trồng tập trung, xây dựng kế hoạch phát triển mã số vùng trồng gắn với vùng nguyên liệu; đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi các mã số đã cấp theo quy định mới tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Đây được xem là cơ sở quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

"Từ nay đến ngày 25/5, các địa phương phải hoàn tất hồ sơ mã số vùng trồng đối với cây bưởi da xanh để kịp gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường vào ngày 30/5, đăng ký xuất khẩu chính ngạch lô bưởi đầu tiên của tỉnh. Đồng thời yêu cầu đến ngày 15/6/2026, toàn tỉnh phải hoàn tất chuyển đổi 68 mã số cơ sở đóng gói còn lại sang quản lý theo Nghị định 38. Các địa phương cần rà soát kỹ, mã số nào còn đủ điều kiện thì thực hiện chuyển đổi, trường hợp không đáp ứng yêu cầu phải kiên quyết thu hồi theo quy định - Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu.

Cùng đó, tỉnh tiếp tục phát triển mới các cơ sở đóng gói, sơ chế đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu; xử lý triệt để tình trạng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Ông Châu Văn Hòa cũng đề nghị các địa phương tiếp tục mở rộng diện tích dừa hữu cơ, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, tránh tình trạng tranh chấp vùng nguyên liệu giữa các doanh nghiệp; đồng thời rà soát, phân loại hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã để tăng cường liên kết sản xuất gắn với xây dựng mã số vùng trồng và tiêu thụ nông sản xuất khẩu.