Xuất khẩu của Nhật Bản duy trì đà tăng trưởng vững chắc nhờ nhóm ngành bán dẫn

Báo cáo ngày 16/9 của Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy kim ngạch xuất khẩu tháng 8/2026 của nước này tiếp tục tăng trưởng vững chắc nhờ nhu cầu bùng nổ đối với mặt hàng chất bán dẫn và thiết bị sản xuất chip, dù đà tăng có dấu hiệu hạ nhiệt nhẹ so với tháng trước.

Giá trị xuất khẩu tháng 8/2026 tăng 19,3% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn so với mức tăng 23,2% của tháng 7/2026 nhưng vượt mức dự báo 18,4% của giới chuyên gia. Kết quả này đánh dấu tháng tăng trưởng thứ 12 liên tiếp của ngành xuất khẩu Nhật Bản. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu tăng 28%, vượt mức dự báo 26,3%, khiến thâm hụt thương mại nới rộng lên 1.100 tỷ yen (7,06 tỷ USD), cao hơn mức thâm hụt 638,3 tỷ yen (4,1 tỷ USD) của tháng 7/2026 và ghi nhận tháng thứ 4 liên tiếp rơi vào cảnh thâm hụt.

Động lực tăng trưởng xuất khẩu chính đến từ nhóm linh kiện điện tử, trong đó mặt hàng bán dẫn ghi nhận mức tăng 52%. Đáng chú ý, lượng xuất khẩu các sản phẩm này sang Trung Quốc tăng hơn gấp đôi. Xuất khẩu thiết bị chế tạo chip sang Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đều tăng trên 100%. Tính theo thị trường, xuất khẩu sang Mỹ tăng 24,9%, sang Trung Quốc tăng 20,6% và sang châu Âu tăng 11%. Ngành ô tô cũng ghi nhận mức tăng, song với tốc độ chậm hơn các tháng trước.

Ở chiều nhập khẩu, giá năng lượng cao cùng đồng yen suy yếu tiếp tục gây sức ép lên cán cân thương mại. Trong tháng 8, giá dầu Brent duy trì ở mức bình quân khoảng 88 USD/thùng và đồng yen giao dịch quanh ngưỡng 160 yen/USD (bình quân tháng đạt 160,64 yen/USD, giảm 8,7% so với cùng kỳ). Điều này đẩy giá trị nhập khẩu dầu thô tăng 59%, dù sản lượng thực tế chỉ nhích thêm 3,6%.

Để giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung từ cuộc xung đột tại Trung Đông (khu vực chứng kiến sản lượng nhập khẩu về Nhật Bản giảm khoảng 31%), Tokyo đã chuyển hướng mạnh sang Mỹ. Giá trị nhập khẩu dầu thô từ Mỹ tăng vọt hơn 1.000%, chạm mốc 400 tỷ yen, trong khi giá trị nhập khẩu từ Trung Đông chỉ tăng 3,7%. Liên quan đến nguồn cung từ Mỹ, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum mới đây khẳng định Mỹ không có kế hoạch cấm xuất khẩu nhiên liệu trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Giới chuyen gia nhận định triển vọng thương mại của Nhật Bản vẫn duy trì gam màu sáng nhờ nhu cầu toàn cầu đối với công nghệ đột phá, đặc biệt là các sản phẩm phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, việc giá dầu thô tuần qua vượt mốc 100 USD/thùng do căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz dự báo sẽ tiếp tục tạo gánh nặng thâm hụt lớn, bất chấp việc đồng yen đã tăng hơn 3% trong tháng 9/2026 và đạt mốc 155,18 yen/USD trong phiên sáng 16/9, vẫn thấp hơn nhiều so với mức bình quân 10 năm là 126,55 yen/USD.