Xuất khẩu gạo Ấn Độ tăng 5%

Công nhân vận chuyển gạo tại nhà kho ở Chennai, Ấn Độ. Ảnh: ANI/TTXVN

Xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 5% so với cùng kỳ năm trước, trong đó nhu cầu gạo thường ở mức cao đã bù đắp sự sụt giảm của gạo thơm basmati, do hoạt động thương mại với các thị trường vùng Vịnh bị gián đoạn.

Theo số liệu, nước này đã xuất khẩu 12,27 triệu tấn gạo trong giai đoạn từ tháng 1-6/2026, tăng so với 11,68 triệu tấn cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ nhóm gạo không phải basmati, với lượng xuất khẩu tăng 9,6%, đạt 8,9 triệu tấn, nhờ nhu cầu cao từ các nước châu Phi. Trong khi đó, xuất khẩu gạo basmati giảm 5,5%, xuống còn 3,36 triệu tấn. Nguyên nhân chủ yếu là xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran làm gián đoạn các tuyến thương mại tới Trung Đông, đặc biệt ảnh hưởng đến hoạt động giao hàng sang Iran, một trong những thị trường tiêu thụ basmati lớn của Ấn Độ.

Ấn Độ hiện chiếm hơn 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu. Quy mô nguồn cung lớn giúp mọi biến động trong chính sách xuất khẩu hoặc sản lượng của Ấn Độ đều tác động trực tiếp đến mặt bằng giá gạo quốc tế.

Nguồn cung trong nước dồi dào đang giúp gạo Ấn Độ có giá thấp hơn đáng kể so với sản phẩm cùng loại của Thái Lan, Việt Nam và Myanmar. Đây là lợi thế quan trọng tại các thị trường nhạy cảm về giá ở châu Phi và châu Á, nhất là trong bối cảnh nhiều nước nhập khẩu vẫn phải cân đối ngân sách và bảo đảm an ninh lương thực.

Các thị trường chính của gạo thường Ấn Độ gồm Bangladesh, Benin, Bờ Biển Ngà, Guinea và Cameroon. Trong khi đó, gạo basmati cao cấp chủ yếu được xuất sang Saudi Arabia, Iraq, Iran và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Sự khác biệt về thị trường tiêu thụ khiến hai nhóm sản phẩm chịu tác động trái chiều trước biến động địa chính trị và nhu cầu toàn cầu.

Việc Ấn Độ dỡ bỏ dần các hạn chế xuất khẩu, cùng với sản lượng và lượng dự trữ ở mức cao, đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp nước này đẩy mạnh bán hàng ra nước ngoài. Nguồn cung lớn từ Ấn Độ được dự báo tiếp tục kìm giá gạo thế giới, qua đó giảm bớt sức ép đối với các nước nhập khẩu, dù nguy cơ El Niño ảnh hưởng đến sản lượng lúa tại nhiều khu vực vẫn hiện hữu.

Đà phục hồi xuất khẩu nông sản của Ấn Độ không chỉ giới hạn ở mặt hàng gạo. Trong nửa đầu năm 2026, xuất khẩu ngô tăng tới 400%, đạt 1,42 triệu tấn, nhờ sản lượng kỷ lục kéo giá trong nước đi xuống và thúc đẩy nhu cầu từ Việt Nam, Bangladesh và Malaysia. Xuất khẩu lúa mì cũng tăng lên hơn 161.000 tấn, từ mức chỉ 1.463 tấn cùng kỳ năm trước, sau khi New Delhi nới lỏng hạn chế và Nepal nối lại hoạt động mua hàng.

Giới kinh doanh nhận định xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong nửa cuối năm 2026 có thể tiếp tục duy trì đà tăng nếu mùa mưa thuận lợi và nguồn cung trong nước ổn định. Tuy nhiên, triển vọng của gạo basmati vẫn phụ thuộc lớn vào tình hình tại Trung Đông, trong khi sự gia tăng của gạo Ấn Độ trên thị trường quốc tế sẽ tiếp tục tạo sức ép cạnh tranh đối với các nhà xuất khẩu lớn trên thế giới.