Xuất khẩu nội thất sang Mỹ còn nhiều dư địa, áp lực phòng vệ tăng

Doanh nghiệp Việt Nam chế biến gỗ xuất khẩu. Ảnh: TTXVN phát

Cơ hội mở rộng xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ, đặc biệt là Hoa Kỳ, vẫn rất lớn đối với ngành nội - ngoại thất Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị và chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại. 

Đây là nội dung được các diễn giả chia sẻ tại Hội nghị “Nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế thị trường khu vực Bắc Mỹ và ngành hàng Nội – Ngoại thất” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Cục Phòng vệ Thương mại, Bộ Công Thương, Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, ngày 11/6. 

Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC thông tin, xét về quy mô, Bắc Mỹ là thị trường tiêu thụ lớn, chiếm đến 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong những năm qua. Năm 2025, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với tổng giá trị đạt 37,85 tỷ USD; riêng kim ngạch xuất khẩu nội thất gỗ vào Hoa Kỳ đã đạt gần 9,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, Bắc Mỹ đặc biệt là Hoa Kỳ cũng là nơi có xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng và hàng rào thương mại khá dày đặc. Do đó, việc duy trì và mở rộng thị phần tại khu vực Bắc Mỹ đòi hỏi các doanh nghiệp ngành hàng nội – ngoại thất phải nâng cao năng lực quản trị, cập nhật kịp thời xu hướng tiêu dùng xanh, sản phẩm bền vững, giải quyết bài toán dòng vốn lưu động và chủ động tiếp cận các kênh phân phối hiện đại. 

Thông tin về xu hướng phòng vệ thương mại, bà Nguyễn Yến Ngọc, Trưởng phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, tính đến hết tháng 5/2026, hàng hóa Việt Nam đã phải đối mặt với 321 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ các quốc gia và vùng lãnh thổ; riêng Hoa Kỳ khởi xướng 82 vụ, chiếm khoảng 26% tổng số vụ việc phòng vệ thương mại toàn cầu. 

Tại khu vực Bắc Mỹ, ngoài Hoa Kỳ, Canada đã tiến hành 23 vụ điều tra đối với hàng hóa Việt Nam, gồm các vụ chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ và chống lẩn tránh thuế. Mexico cũng đã khởi xướng 6 vụ điều tra chống bán phá giá liên quan đến các sản phẩm thép và nhựa của Việt Nam. 

Đáng chú ý, tần suất các vụ việc do Hoa Kỳ khởi xướng có xu hướng gia tăng mạnh theo từng giai đoạn. Nếu trước năm 2001 chưa ghi nhận vụ việc nào, thì giai đoạn 2002-2016 có 19 vụ, giai đoạn 2017-2024 tăng lên 51 vụ. Chỉ tính từ năm 2025 đến hết tháng 5/2026, Hoa Kỳ đã mở thêm 12 cuộc điều tra mới đối với hàng hóa Việt Nam, chiếm khoảng 28% tổng số vụ việc phòng vệ thương mại trên toàn cầu trong cùng kỳ. 

Bên cạnh các biện pháp phòng vệ thương mại truyền thống, năm 2026 cũng ghi nhận nhiều động thái pháp lý mới từ phía Hoa Kỳ. Đáng chú ý, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã đưa Việt Nam vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” trong Báo cáo Đặc biệt 301 và khởi xướng điều tra về sở hữu trí tuệ theo Mục 301. Đồng thời, Việt Nam cũng nằm trong danh sách đối tượng của các cuộc điều tra diện rộng liên quan đến dư thừa công suất và lao động cưỡng bức. 

Theo khuyến nghị của Cục Phòng vệ thương mại, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu quy định của thị trường nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường, kiểm soát chặt xuất xứ hàng hóa và xây dựng hệ thống kế toán, truy xuất nguồn gốc theo chuẩn quốc tế. Khi phát sinh vụ việc, doanh nghiệp cần bố trí nguồn lực phù hợp, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra nước ngoài và phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý trong nước để bảo vệ quyền lợi chính đáng. 

Ở góc nhìn ngành hàng, ông Huỳnh Lê Đại Thắng, Ủy viên Ban Chấp hành HAWA, Giám đốc Công ty TNHH Đồ Gỗ Nghĩa Sơn cho biết, thị trường Hoa Kỳ tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng quan trọng đối với xuất khẩu của Việt Nam; trong đó, ngành gỗ và nội thất duy trì vị thế là một trong những ngành hàng chủ lực.

Năm 2025, Hoa Kỳ chiếm tới 55% tổng kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ và nội thất của Việt Nam, đà tăng trưởng này được thúc đẩy bởi xu hướng dịch chuyển đơn hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam trong bối cảnh biến động về chính sách thuế quan. 

Theo ông Huỳnh Lê Đại Thắng, giai đoạn 2026-2030, doanh thu bán lẻ đồ nội thất tại Hoa Kỳ được dự báo tiếp tục tăng trưởng ổn định với tốc độ bình quân khoảng 3,74%/năm, mở ra dư địa lớn cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật và sức ép phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng.

Một số sản phẩm chủ lực như gỗ dán cứng, ván trang trí đang bị điều tra chống bán phá giá, trong khi các mặt hàng tủ bếp, tủ nhà tắm nằm trong diện giám sát chặt chẽ. Bên cạnh đó, nguy cơ áp dụng thêm thuế theo Mục 301 của Hoa Kỳ và việc siết chặt kiểm soát xuất xứ hàng hóa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị và tuân thủ. 

“Để duy trì tăng trưởng bền vững tại thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp cần chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội, quản lý rừng bền vững, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, cần xây dựng chiến lược kinh doanh dựa trên nhu cầu thị trường, đầu tư phát triển thương hiệu, chuyên nghiệp hóa nhân sự, quản trị dữ liệu, bảo đảm nguồn vốn và lựa chọn kênh phân phối phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh”, ông Huỳnh Lê Đại Thắng khuyến nghị. 

Bà Nguyễn Thị Thùy Linh, Giám đốc Kinh doanh Thương mại Điện tử Công ty Cổ phần Logistics Vinalink nhận định, thị trường Bắc Mỹ hiện mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng cho nhóm hàng nội - ngoại thất và trang trí nhà cửa qua kênh thương mại điện tử xuyên biên giới.

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động lập kế hoạch vận chuyển từ sớm và chuẩn bị đầy đủ bộ chứng từ tiêu chuẩn. Đồng thời, tùy thuộc vào đặc tính cấu thành của sản phẩm, doanh nghiệp cần lưu ý đáp ứng đúng các quy định kiểm tra chuyên ngành tại nước nhập khẩu, tiêu biểu như việc thực hiện khai báo luật Lacey Act đối với các nhóm sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ để tránh các rủi ro phát sinh về sau. 

Một trong những kênh xuất khẩu hiệu quả vào Hoa Kỳ hiện nay là thương mại điện tử, bà Huyền Vũ, Quản lý tài khoản khách hàng cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam cho biết, thị trường nội ngoại thất Hoa Kỳ có quy mô lớn với doanh số dự kiến đạt 265 tỷ USD trong năm 2026; trong đó, thương mại điện tử đóng góp hơn 34% thị phần. Việt Nam hiện nắm giữ nhiều lợi thế cạnh tranh với nguồn nguyên liệu dồi dào và kinh nghiệm sản xuất phù hợp cho thương mại điện tử.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, để bán hàng thành công, doanh nghiệp cần nắm rõ các khâu phân tích thị trường, phát triển sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn và đầu tư xây dựng, quảng bá thương hiệu trên toàn cầu.