Xuất khẩu tăng thấp nhất trong 5 năm qua

Theo Tổng cục Thống kê, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu tháng 12/2015 của cả nước ước đạt 14,2 tỷ USD, tăng 2,2% so với tháng trước.

Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu của cả nước năm 2015 ước đạt 162,4 tỷ USD, tăng 8,1% so với năm 2014. Đây là mức thấp nhất trong 5 năm qua; thấp hơn năm trước và thấp hơn kế hoạch đề ra là tăng 10%.

Bà Lê Thị Minh Thủy, Vụ Thống kê thương mại và dịch vụ, Tổng cục Thống kê cho biết, xuất khẩu năm 2015 đạt thấp nguyên nhân chủ yếu là do chỉ số giá xuất khẩu nhiều mặt hàng chủ lực giảm mạnh so với năm trước, bình quân chung giảm 3,8%.

Không những thế, nhiều mặt hàng thuộc nhóm nông sản và khoáng sản giảm khá mạnh cả về lượng và giá trị như: cà phê giảm 24,3% về lượng và giảm 27,8% về giá trị; chè giảm tương ứng 6% và 7%; dầu thô giảm 0,6% và 47,3%; than đá giảm 76,1% và 66,7%.

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản giảm 15,6% so với năm trước. Riêng mặt hàng cao su mặc dù lượng xuất khẩu tăng 7,2% so với năm trước nhưng do giá trên thị trường thế giới giảm nên kim ngạch xuất khẩu giảm 13,6%.

Tuy nhiên, bên cạnh một số các nhóm hàng có kim ngạch giảm mạnh, có một số mặt hàng chủ lực thuộc nhóm gia công, lắp ráp lại tăng cao so với cùng kỳ như: điện thoại các loại và linh kiện tăng 29,9%, điện tử máy tính và linh kiện tăng 38,2%; hàng dệt may tăng 8,2%; giày dép tăng 16,2%.

Trong tổng kim ngạch xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài ước tính đạt 115,1 tỷ USD, tăng 13,8% so với năm trước, chiếm tỷ trọng 70,9% tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu.

Nếu không kể dầu thô, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 111,3 tỷ USD, tăng 18,5%. Khu vực trong nước ước tính đạt 47,3 tỷ USD, giảm 3,5% so với năm trước (sau 5 năm tăng trưởng liên tục).

Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu năm 2015, tỷ trọng nhóm hàng công nghiệp nặng và khoáng sản ước đạt 74 tỷ USD, tăng 11,9% so với năm 2014 và chiếm 45,5% tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu.

Về thị trường hàng hóa xuất khẩu năm 2015, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 33,5 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2014.

Tiếp theo là thị trường EU với 30,9 tỷ USD, tăng 10,7% và chiếm 19% tổng kim ngạch xuất khẩu; thị trường Trung Quốc ước đạt 17 tỷ USD, tăng 13,7%; thị trường Nhật Bản ước đạt 14,1 tỷ USD và thị trường Hàn Quốc ước đạt 9 tỷ USD, tăng 25,2%.

Tổng cục Thống kê cũng cho biết, kim ngạch hàng hóa nhập khẩu năm 2015 ước đạt 165,6 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Dẫn tới cán cân thương mại rơi vào tình trạng thâm hụt với mức nhập siêu ước tính 3,2 tỷ USD.

Hiện, Trung Quốc vẫn là thị trường Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất ước đạt 49,3 tỷ USD, tăng 13% so với năm trước và chiếm 29% tổng kim ngạch nhập khẩu - lớn nhất trong các quốc gia Việt Nam có quan hệ mua hàng hóa.

Bên cạnh thị trường Trung Quốc, Việt Nam cũng gia tăng nhập siêu từ các thị trường lớn khác như Hàn Quốc với 18,7 tỷ USD, tăng 28%; ASEAN 5,5 tỷ USD, tăng 45%.

Thị trường Nhật Bản sau nhiều năm xuất siêu, năm 2015 đã nhập siêu hơn 300 triệu USD. Mỹ và EU vẫn giữ được mức xuất siêu tương ứng 25,5 tỷ USD và 20,6 tỷ USD trong năm 2015.

Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu hoàn toàn thuộc về khu vực kinh tế trong nước với 20,3 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 17,1 tỷ USD.

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê, TS. Nguyễn Bích Lâm cho biết, khu vực doanh nghiệp trong nước dường như khả năng nắm bắt với xu hướng mở cửa rất hạn chế, nội tại đặt ra vấn đề cần xử lý.

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ là sức ép toàn diện với Việt Nam về hội nhập và cạnh tranh trên thị trường nội địa. Bởi Việt Nam sản xuất được sản phẩm gì thì các nước ASEAN cũng có những sản phẩm tương tự như vậy với giá cả và sức cạnh tranh tốt hơn.

Chưa kể, ASEAN còn dẫn đến những kênh hội nhập khác như ASEAN + Trung Quốc tạo điều kiện cho hàng Trung Quốc thâm nhập dễ dàng vào thị trường các nước ASEAN.

Tổng cục trưởng nhấn mạnh, khi các Hiệp định thương mại tự do bắt đầu có hiệu lực, hội nhập sẽ làm cạnh tranh gay gắt hơn. Do đó, doanh nghiệp phải nâng cao sức cạnh tranh nhiều, nếu không hàng hóa vào Việt Nam nhiều, các doanh nghiệp sẽ khó cạnh tranh ngay cả thị trường trong nước…/.