Xung đột Nga-Ukraine: Đồng ruble vượt qua khó khăn như thế nào?

Ngoài ra, sau khi vấp phải rủi ro có thể bị loại khỏi hệ thống thông tin tài chính SWIFT từ năm 2014, Nga đã thực hiện một số biện pháp phòng thủ, điều này cũng góp phần ổn định tỷ giá hối đoái. Ví dụ, Nga tiếp tục tăng dự trữ vàng trong khi giảm tài sản tại Mỹ. Kể từ tháng 6/2021, tỷ lệ tài sản ngoại hối và vàng của Ngân hàng trung ương Nga tại Mỹ đã giảm đáng kể từ 27,2% vào tháng 6/2017 xuống còn 6,6%.

Đồng thời, Nga cũng đang đẩy nhanh việc phi đô la hóa. Tính đến năm 2020, tỷ lệ xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Nga thanh toán bằng đồng USD đã giảm từ khoảng 80% trước đó xuống còn hơn 50%. Tính đến tháng 6/2021, tỷ lệ tài sản ngoại hối và vàng của Ngân hàng Trung ương Nga được tính bằng USD đã giảm từ 40% vào tháng 6/2017 xuống dưới 20%.

Đánh giá về sự ổn định tài chính của Ngân hàng trung ương Nga vào tháng 12/2022 cho thấy, trong bối cảnh phải chịu các biện pháp trừng phạt của phương Tây, tỷ lệ các khoản thanh toán trên thị trường Nga bằng đồng USD trong quý II và quý III/2022 đã giảm từ 52% xuống 34% và đồng euro giảm từ 35% xuống 19%. Tỷ trọng của đồng nhân dân tệ (NDT) đã tiệm cận với tỷ trọng của đồng euro, tăng từ 0,4% lên 14% trong tháng 4-9/2022. Trong thời gian này, đồng ruble chiếm 32,4%. Tỷ trọng khối lượng giao dịch của đồng NDT trên các sàn giao dịch đã tăng từ 3% trong tháng 3/2022 lên 33% vào tháng 11/2022.

Theo trang RIA Novosti, Thứ trưởng Tài chính Nga Vladimir Kolychev cho biết, trong năm 2023, Bộ Tài chính sẽ triệt tiêu đồng euro trong Quỹ tài sản quốc gia (NWF), chỉ giữ lại vàng, ruble và NDT.

Ngoài ra, để đảm bảo tính linh hoạt của đầu tư, quy định mới cho phép phần tối thiểu thực tế của mỗi tài sản của Quỹ tài sản quốc gia Nga bằng 0, quy định giới hạn trên của phần tài sản đầu tư tiềm năng, trong đó, giới hạn tối đa đầu tư vào NDT và vàng đã tăng gấp đôi. Theo thông tin, số dư tài khoản đồng bảng Anh và đồng yen của Quỹ tài sản quốc gia Nga trong tài khoản Ngân hàng trung ương Nga hiện đã bằng 0.

Nga đã bỏ đồng USD và đồng euro trong dự trữ ngoại hối, chuyển sang ủng hộ vàng và đồng NDT. Đây là một cách làm bình thường, ngân hàng trung ương các nước luôn nắm giữ đồng tiền của quốc gia có nhiều giao dịch nhất.

Kể từ sau cuộc xung đột Nga-Ukraine, địa vị của đồng NDT ở Nga đã dần tăng lên. Tờ Izvestia của Nga có bài viết nhận định khối lượng giao dịch NDT ngày càng tăng ở Nga đã có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hình thành tỷ giá hối đoái của đồng ruble, việc tăng khối lượng giao dịch và tỷ lệ thanh toán của đồng NDT sẽ giúp ổn định tỷ giá hối đoái của đồng ruble và cải thiện môi trường đầu tư kinh tế của Nga.

Tất nhiên, rủi ro kinh tế của Nga cũng đang tăng lên. Tháng 12/2022, đồng ruble đã giảm gần 10% so với đồng USD. Sự yếu đi này bắt nguồn từ những lo ngại rằng lệnh cấm vận dầu mỏ do EU áp đặt và mức giá trần do G7 đặt ra sẽ làm giảm doanh thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Cùng với sự phục hồi dần dần của hàng nhập khẩu của Nga, thâm hụt ngân sách sẽ tăng thêm.

Tháng 1/2023, thặng dư tài khoản vãng lai của Nga giảm còn 8 tỷ USD, giảm 58,1% so với cùng kỳ tháng 1/2022, chủ yếu liên quan đến doanh thu xuất khẩu hàng hóa sụt giảm. Điều này cũng có nghĩa là doanh thu từ dầu khí của Nga đã giảm đáng kể, áp lực tài chính của Nga trong thời gian tới sẽ tăng lên, sự ổn định tỷ giá hối đoái cũng sẽ bị thách thức.

Ngoài áp lực lạm phát, trong Sắc lệnh của tổng thống cuối năm 2022, Nga cũng cho phép sử dụng ngoại tệ để thanh toán khí đốt. Kể từ đầu năm đến nay, lợi suất trái phiếu chính phủ Nga đã tăng lên đáng kể, đồng ruble của Nga một lần nữa có xu hướng mất giá.

Mặc dù biến động đáng kể, nhưng kể từ năm 2022, đồng ruble đã tăng khoảng 15% so với USD, đồng ruble vẫn là đồng tiền mạnh nhất trên thị trường ngoại hối toàn cầu trong năm qua./.