BNEWSxung đột Trung Đông đang gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động qua bốn kênh: dầu thô, khí đốt và nhiên liệu tinh chế, phân bón và lương thực, vận tải biển.
Báo cáo công bố ngày 27/10 của Deloitte Insights nhận định xung đột Trung Đông đang gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động qua bốn kênh: dầu thô, khí đốt và nhiên liệu tinh chế, phân bón và lương thực, vận tải biển.
Quang cảnh cảng hàng hóa tại California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát
Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu khí xuất khẩu toàn cầu năm 2025, trở thành điểm nghẽn. Các đợt ngừng giao tranh chỉ giúp tình hình lắng dịu tạm thời, trong khi bất ổn kéo dài tiếp tục đẩy chi phí sản xuất, thương mại và vay vốn lên cao. Về dầu thô, báo cáo dẫn số liệu Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết trong tháng 8/2026, các nước vùng Vịnh vẫn phải ngừng hoặc hạn chế khai thác một lượng dầu tương đương hơn 10 triệu thùng mỗi ngày do hạn chế xuất khẩu qua Hormuz. Xuất khẩu dầu thô của khu vực giảm khoảng 45% so với trước xung đột. Nguồn cung bổ sung ngoài OPEC+ và việc sử dụng dầu dự trữ chỉ bù đắp một phần thiếu hụt. Giá dầu Brent vượt 105 USD/thùng ngày 24/9, cao hơn khoảng 50% so với trước xung đột. Giá cao đồng thời kìm hãm tiêu thụ, khiến nhu cầu dầu toàn cầu được dự báo giảm trong năm 2026. Thị trường nhiên liệu tinh chế và khí đốt chịu sức ép, xuất khẩu sản phẩm lọc dầu và khí dầu mỏ hóa lỏng từ vùng Vịnh trong tháng 8 thấp hơn gần 60% so với tháng 2. Thiệt hại tại các nhà máy lọc dầu Nga làm trầm trọng thêm thiếu hụt: tổng xuất khẩu diesel và gasoil từ Trung Đông và Nga giảm 75% so với cùng kỳ. Giá diesel bán lẻ tại Mỹ tăng 74% kể từ đầu xung đột. Nguồn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) suy giảm cũng đẩy giá khí đốt tăng mạnh, nhất là tại châu Âu và châu Á.Đối với nông nghiệp, tới 30% lượng phân bón giao dịch quốc tế thường đi qua Hormuz. Xuất khẩu phân đạm của Saudi Arabia, Qatar và UAE trong nửa đầu năm giảm lần lượt 63%, 37% và 29% so với cùng kỳ. Giá urê từng tăng mạnh rồi hạ nhiệt, nhưng phân lân vẫn đắt do thiếu lưu huỳnh. Deloitte cảnh báo thiếu phân bón có thể khiến nông dân giảm sử dụng hoặc chuyển đổi cây trồng, ảnh hưởng năng suất năm sau. Cộng hưởng với rủi ro khí hậu và gián đoạn xuất khẩu của Ukraine, chỉ số giá lương thực của Tổ chức Lương thực Thế giới (FAO) tăng 6,4% từ tháng 2 đến tháng 8. Vận tải biển đối mặt với rủi ro an ninh và bảo hiểm gia tăng, báo cáo ghi nhận 120 vụ việc liên quan đến an ninh hàng hải được xác nhận tại Hormuz và vùng Trung Đông (tính đến 22/10), khiến 24 thuyền viên thiệt mạng. Chỉ số cước tàu chở dầu thô Baltic tăng hơn bốn lần so với một năm trước. Chuyển tải dầu giữa các tàu giúp duy trì một phần dòng hàng nhưng làm tăng chi phí, nguy cơ va chạm và tổn hại môi trường. Các cú sốc lan sang lạm phát và chính sách tiền tệ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm ngày 16/9, lần đầu kể từ năm 2023; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng tăng lãi suất. Lợi suất trái phiếu cao đẩy chi phí vay lên, thu hẹp dư địa ứng phó khủng hoảng của chính phủ.
Việc Mỹ điều chỉnh thuế quan đối với một số hàng hóa Canada phát tín hiệu lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận, đang tạo kỳ vọng rằng căng thẳng thương mại song phương có thể bước sang giai đoạn mới.
Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã thông qua nghị quyết "Sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba".
Bộ Tài chính Thái Lan vừa trình Hội đồng Bộ trưởng phê chuẩn việc tiếp nhận khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 3,51 triệu USD (khoảng 118,56 triệu baht) từ Ngân hàng Thế giới (WB).
Việc Mỹ điều chỉnh thuế quan đối với một số hàng hóa Canada phát tín hiệu lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận, đang tạo kỳ vọng rằng căng thẳng thương mại song phương có thể bước sang giai đoạn mới.
